Οι τιμές του φυσικού αερίου στην Ευρώπη καταγράφουν έντονη άνοδο, ξεπερνώντας την Τετάρτη το όριο των 100 ευρώ ανά MWh. Πρόκειται για το υψηλότερο επίπεδο από τα τέλη του 2022, καθώς οι αγορές ανησυχούν για πιθανή κλιμάκωση της έντασης στη Μέση Ανατολή, αλλά και για τις επιπτώσεις που θα μπορούσε να έχει μια νέα γεωπολιτική κρίση στον ενεργειακό εφοδιασμό της Ευρώπης.
Τα συμβόλαια φυσικού αερίου διαπραγματεύονταν τις απογευματινές ώρες πάνω από τα 99 ευρώ/MWh, καταγράφοντας άνοδο άνω του 4%, ενώ για ένα διάστημα ξεπέρασαν και το ψυχολογικό όριο των 100 ευρώ. Η εξέλιξη αυτή αναδεικνύει την αυξημένη ευαισθησία της ευρωπαϊκής αγοράς στις γεωπολιτικές εξελίξεις, ιδιαίτερα σε μια περίοδο κατά την οποία οι χώρες της Ευρώπης επιχειρούν να ενισχύσουν τα αποθέματά τους ενόψει του χειμώνα.
Φυσικό αέριο: Νέο «ασφάλιστρο κινδύνου» στις τιμές
Οι αγορές παρακολουθούν στενά τις πληροφορίες σύμφωνα με τις οποίες οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν ζητήσει από χώρες του Περσικού Κόλπου να προετοιμαστούν για το ενδεχόμενο νέας στρατιωτικής επιχείρησης κατά του Ιράν μετά τις ενδιάμεσες εκλογές στις ΗΠΑ. Οι αναφορές αυτές έχουν ενισχύσει την αβεβαιότητα και έχουν προσθέσει ένα νέο «ασφάλιστρο κινδύνου» στις τιμές του φυσικού αερίου.
Στην πράξη, οι traders προεξοφλούν το ενδεχόμενο περαιτέρω διαταραχών στις μεταφορές και στις εξαγωγές υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) από την περιοχή. Οποιαδήποτε στρατιωτική ένταση στον Περσικό Κόλπο θα μπορούσε να επηρεάσει κρίσιμες θαλάσσιες διαδρομές και να περιορίσει τις διαθέσιμες ποσότητες LNG για τις διεθνείς αγορές.
Παράλληλα, οι συμμετέχοντες στην αγορά παρακολουθούν τις εκλογές στο Ισραήλ, καθώς τα αποτελέσματά τους ενδέχεται να επηρεάσουν την πορεία μιας πιθανής σύγκρουσης μεταξύ των ΗΠΑ και του Ιράν. Η αβεβαιότητα γύρω από τις πολιτικές και στρατιωτικές εξελίξεις λειτουργεί ως καταλύτης για τις τιμές, ακόμη και πριν υπάρξουν πραγματικές διακοπές στην προσφορά.
Περιορισμένες οι προμήθειες LNG από τον Κόλπο
Η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή έχει ήδη προκαλέσει διαταραχές στις προμήθειες LNG από τον Περσικό Κόλπο. Η περιοχή αντιστοιχεί περίπου στο ένα πέμπτο της παγκόσμιας προσφοράς υγροποιημένου φυσικού αερίου, γεγονός που σημαίνει ότι ακόμη και περιορισμένες καθυστερήσεις ή προβλήματα στις εξαγωγές μπορούν να έχουν σημαντικές επιπτώσεις στις διεθνείς τιμές.
Για την Ευρώπη, το ζήτημα είναι ακόμη πιο κρίσιμο. Μετά τη μείωση των ροών από τη Ρωσία, η ευρωπαϊκή αγορά έχει αυξήσει σημαντικά την εξάρτησή της από το LNG, προκειμένου να καλύψει τις ανάγκες της. Ωστόσο, η διαθεσιμότητα φορτίων LNG εξαρτάται από τον παγκόσμιο ανταγωνισμό, καθώς οι ευρωπαϊκές χώρες ανταγωνίζονται τις αγορές της Ασίας για τις ίδιες ποσότητες.
Σε περίπτωση νέας διαταραχής, οι ευρωπαϊκές χώρες θα χρειαστεί να καταβάλουν υψηλότερο τίμημα για να εξασφαλίσουν φορτία, γεγονός που θα μπορούσε να οδηγήσει σε περαιτέρω άνοδο των τιμών. Παράλληλα, η αύξηση του κόστους εισαγωγής φυσικού αερίου ενδέχεται να μεταφερθεί στις τιμές ηλεκτρικής ενέργειας και στους λογαριασμούς των καταναλωτών.
Τα αποθέματα φυσικού αερίου σε χαμηλό επίπεδο
Την ίδια ώρα, τα αποθέματα φυσικού αερίου στην Ευρώπη βρίσκονται περίπου στο 75% της συνολικής χωρητικότητας των αποθηκών. Το ποσοστό αυτό αποτελεί το χαμηλότερο επίπεδο για τη συγκεκριμένη χρονική περίοδο από τότε που ξεκίνησε η τήρηση σχετικών αρχείων, το 2009.
Η κατάσταση αυτή περιορίζει τα περιθώρια αντίδρασης της αγοράς. Όσο χαμηλότερα είναι τα αποθέματα, τόσο μεγαλύτερη είναι η εξάρτηση από τις καθημερινές εισαγωγές και τόσο πιο έντονα αντιδρούν οι τιμές σε κάθε ένδειξη προβλήματος στην προσφορά. Επιπλέον, η ανάγκη αναπλήρωσης των αποθηκών πριν από την κορύφωση της χειμερινής ζήτησης αυξάνει τον ανταγωνισμό μεταξύ των αγοραστών.
Οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις και οι εταιρείες ενέργειας καλούνται, επομένως, να διαχειριστούν μια δύσκολη ισορροπία: να εξασφαλίσουν επαρκείς ποσότητες για τον χειμώνα, χωρίς να προκαλέσουν ακόμη μεγαλύτερη άνοδο στις τιμές.
Η πτώση της θερμοκρασίας αυξάνει τη ζήτηση
Στις γεωπολιτικές ανησυχίες προστίθενται και οι καιρικές συνθήκες. Οι προβλέψεις κάνουν λόγο για πτώση της θερμοκρασίας τις επόμενες ημέρες, εξέλιξη που αναμένεται να αυξήσει τη ζήτηση για θέρμανση. Η αυξημένη κατανάλωση, σε συνδυασμό με τα περιορισμένα αποθέματα, μπορεί να εντείνει την πίεση στην αγορά.
Παράλληλα, απρογραμμάτιστες διακοπές στην παροχή φυσικού αερίου από τη Νορβηγία έχουν ενισχύσει τις ανησυχίες για τον εφοδιασμό στο άμεσο μέλλον. Η Νορβηγία αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους προμηθευτές φυσικού αερίου της Ευρώπης, επομένως οποιαδήποτε απώλεια παραγωγής ή καθυστέρηση στις παραδόσεις επηρεάζει άμεσα τις τιμές.
Η συνδυασμένη επίδραση των γεωπολιτικών εντάσεων, των χαμηλών αποθεμάτων, της αυξημένης ζήτησης και των τεχνικών προβλημάτων στην παραγωγή δημιουργεί ένα ιδιαίτερα ασταθές περιβάλλον για την αγορά.
Το φυσικό αέριο «έπιασε» έτσι τα 100 ευρώ/MWh, με τις εξελίξεις των επόμενων ημερών να αναμένεται να καθορίσουν αν η άνοδος θα συνεχιστεί ή αν θα υπάρξει αποκλιμάκωση. Η πορεία των τιμών θα εξαρτηθεί κυρίως από την εξέλιξη της έντασης στη Μέση Ανατολή, την ομαλοποίηση των προμηθειών LNG και από το κατά πόσο οι ευρωπαϊκές χώρες θα καταφέρουν να ενισχύσουν εγκαίρως τα αποθέματά τους.
