Οι μεγαλύτερες εταιρείες τροφίμων και καταναλωτικών αγαθών στον κόσμο προειδοποιούν για νέες αυξήσεις τιμών μέσα στον επόμενο χρόνο, καθώς το κόστος παραγωγής, ενέργειας, πρώτων υλών και μεταφορών εξακολουθεί να αυξάνεται. Coca-Cola, Procter & Gamble, Nestlé και Reckitt εξετάζουν ήδη τις επόμενες κινήσεις τους, με τις ανατιμήσεις να αναμένεται να περάσουν σταδιακά στο ράφι και να επιβαρύνουν ακόμη περισσότερο τα νοικοκυριά.
Η πίεση που προκαλεί ο πόλεμος στις τιμές των προϊόντων γίνεται πλέον αισθητή σε ολόκληρη την αλυσίδα εφοδιασμού. Από την παραγωγή και τη συσκευασία έως τη μεταφορά και την τοποθέτηση στα ράφια των σούπερ μάρκετ, κάθε στάδιο αντιμετωπίζει υψηλότερες δαπάνες. Έτσι, ο λογαριασμός του πολέμου μεταφέρεται στους καταναλωτές, οι οποίοι καλούνται να πληρώσουν περισσότερα για βασικά τρόφιμα, αναψυκτικά, απορρυπαντικά και σνακ.
Νέες ανατιμήσεις το 2027 λόγω αυξημένου κόστους
Οι επιχειρήσεις υποστηρίζουν ότι δεν διαθέτουν πλέον πολλά περιθώρια για να απορροφήσουν τις πρόσθετες επιβαρύνσεις. Η αύξηση του κόστους ενέργειας και καυσίμων, οι ακριβότερες πρώτες ύλες και τα προβλήματα στις μεταφορές περιορίζουν τα περιθώρια κέρδους. Παράλληλα, οι αναταράξεις στη Μέση Ανατολή εντείνουν την αβεβαιότητα στις διεθνείς αγορές και δημιουργούν νέες πιέσεις στα logistics.
Η Coca-Cola έχει ήδη αφήσει να εννοηθεί ότι η πίεση στους καταναλωτές μπορεί να συνεχιστεί έως το 2027. Ο διευθύνων σύμβουλος της εταιρείας, Henrique Braun, δήλωσε ότι καταγράφονται αυξημένες πιέσεις στο κόστος, οι οποίες συνδέονται κυρίως με τις μεταφορές και τα logistics. Η εξέλιξη αυτή καθιστά πιθανό ένα νέο κύμα ανατιμήσεων, παρά το γεγονός ότι η ζήτηση σε αρκετές αγορές παραμένει εύθραυστη.
Οι παραγωγοί βρίσκονται αντιμέτωποι με ένα δύσκολο δίλημμα. Από τη μία πλευρά, πρέπει να προστατεύσουν την κερδοφορία τους. Από την άλλη, γνωρίζουν ότι οι συνεχείς αυξήσεις μπορεί να απομακρύνουν τους καταναλωτές και να τους οδηγήσουν σε φθηνότερες εναλλακτικές.
Οι καταναλωτές στρέφονται σε φθηνότερα προϊόντα
Η ακρίβεια έχει ήδη αλλάξει σημαντικά τις αγοραστικές συνήθειες. Όλο και περισσότεροι καταναλωτές περιορίζουν την αγορά επώνυμων προϊόντων και επιλέγουν προϊόντα ιδιωτικής ετικέτας ή λιγότερο γνωστές μάρκες. Οι προσφορές, οι εκπτώσεις και οι συσκευασίες μικρότερης ποσότητας χρησιμοποιούνται πλέον ως βασικά εργαλεία για τη διατήρηση της κατανάλωσης.
Η τάση αυτή είναι ιδιαίτερα έντονη στην Ευρώπη και τη Βόρεια Αμερική, όπου τα νοικοκυριά αντιμετωπίζουν υψηλότερους λογαριασμούς για τρόφιμα, καύσιμα και ενέργεια. Οι καταναλωτές δεν είναι πλέον διατεθειμένοι να πληρώνουν οποιοδήποτε τίμημα για ένα επώνυμο προϊόν, ιδίως όταν μπορούν να βρουν παρόμοια προϊόντα σε χαμηλότερη τιμή.
Ο David Wagner, επικεφαλής μετοχών και διαχειριστής χαρτοφυλακίου στην Aptus Capital Advisors, επενδυτή της PepsiCo, επισημαίνει ότι η τιμολόγηση αποτελεί το τελευταίο διαθέσιμο εργαλείο για πολλές εταιρείες. Όπως σημειώνει, οι επιχειρήσεις το χρησιμοποιούν απέναντι σε έναν καταναλωτή που έχει ήδη φτάσει στα όριά του ως προς την προθυμία του να πληρώσει περισσότερα.
Περιορισμένα περιθώρια για τις μεγάλες εταιρείες
Η Procter & Gamble εκτιμά ότι η επιβάρυνση στα ετήσια κέρδη της από το υψηλότερο κόστος μπορεί να φτάσει τα 1,4 δισ. δολάρια, έναντι προηγούμενης εκτίμησης ύψους 1 δισ. δολαρίων. Η εξέλιξη αυτή αποτυπώνει το μέγεθος των πιέσεων που αντιμετωπίζουν οι πολυεθνικές, ακόμη και όταν διαθέτουν ισχυρά δίκτυα διανομής και μεγάλη διαπραγματευτική δύναμη.
Η Reckitt, από την πλευρά της, δεν αποκλείει μεγαλύτερες αυξήσεις τιμών, ενώ ταυτόχρονα διατηρεί ενεργές προσφορές και προωθητικές ενέργειες για να περιορίσει τις απώλειες στη ζήτηση. Η PepsiCo έχει ήδη αναπροσαρμόσει αρκετές φορές την τιμολογιακή της πολιτική, επιδιώκοντας να διατηρήσει τις πωλήσεις της χωρίς να επιβαρύνει υπερβολικά τους πελάτες της.
Η Nestlé προειδοποιεί ότι κάθε νέα ανατίμηση μπορεί να έχει άμεσο αντίκτυπο στη ζήτηση. Όσο υψηλότερες γίνονται οι τιμές, τόσο περισσότεροι καταναλωτές περιορίζουν τις αγορές τους, επιλέγουν μικρότερες ποσότητες ή στρέφονται σε οικονομικότερες μάρκες.
Πόσο ψηλά μπορούν να φτάσουν οι τιμές;
Το κρίσιμο ερώτημα είναι μέχρι ποιο σημείο μπορούν να αυξηθούν οι τιμές χωρίς να μειωθεί δραστικά η κατανάλωση. Οι εταιρείες πρέπει να καλύψουν μέρος του αυξημένου κόστους, αλλά ταυτόχρονα να αποφύγουν την απώλεια μεριδίου αγοράς. Η ισορροπία γίνεται ακόμη πιο δύσκολη λόγω των δασμών στις εισαγωγές που είχαν επιβληθεί από την αμερικανική κυβέρνηση, αλλά και των συνεπειών από τις μειωμένες πωλήσεις σε ορισμένες κατηγορίες κατά την περίοδο της πανδημίας.
Οι υψηλές τιμές καυσίμων και τροφίμων αποτελούν, παράλληλα, σημαντικό πολιτικό ζήτημα στις ΗΠΑ, ιδιαίτερα ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών. Η ακρίβεια επηρεάζει άμεσα την καθημερινότητα των πολιτών και αυξάνει την πίεση προς τις επιχειρήσεις και την κυβέρνηση για λύσεις.
Το τελικό όριο, ωστόσο, θα το καθορίσει ο ίδιος ο καταναλωτής. Εάν οι ανατιμήσεις συνεχιστούν, οι επιλογές στα ράφια θα αλλάξουν ακόμη περισσότερο, με τα προϊόντα ιδιωτικής ετικέτας και τις προσφορές να κερδίζουν έδαφος. Ο λογαριασμός του πολέμου και των διεθνών αναταράξεων φαίνεται, έτσι, να μεταφέρεται σταδιακά στο σούπερ μάρκετ, με τις νέες ανατιμήσεις το 2027 να δοκιμάζουν τις αντοχές τόσο των επιχειρήσεων όσο και των νοικοκυριών.
