Η βρετανική κυβέρνηση των Εργατικών ανακοίνωσε την αύξηση της έκτακτης φορολογίας στις τράπεζες, με στόχο να χρηματοδοτήσει ένα νέο πακέτο στοχευμένων ενισχύσεων για τα νοικοκυριά που δοκιμάζονται από το υψηλό κόστος της ενέργειας. Η απόφαση παρουσιάστηκε την Τετάρτη 28 Οκτωβρίου, στο πλαίσιο του πρώτου προϋπολογισμού της κυβέρνησης υπό τον πρωθυπουργό Άντι Μπέρναμ.
Η νέα φορολογική επιβάρυνση αναμένεται να αποφέρει σημαντικά πρόσθετα έσοδα, τα οποία θα κατευθυνθούν κυρίως στην άμεση στήριξη των οικογενειών ενόψει του χειμώνα. Η κυβέρνηση επιχειρεί έτσι να περιορίσει τις επιπτώσεις από την αύξηση των λογαριασμών ενέργειας, ενώ παράλληλα αντιμετωπίζει τις έντονες πιέσεις στα δημόσια οικονομικά.
Έκτακτος φόρος στις τράπεζες για τη στήριξη των νοικοκυριών
Ο υπουργός Οικονομικών Τζον Χίλι, παρουσιάζοντας τον προϋπολογισμό στη Βουλή των Κοινοτήτων, υπογράμμισε ότι οι τράπεζες πρέπει να συμβάλουν στην προσπάθεια αντιμετώπισης της οικονομικής κρίσης.
«Εν μέσω παγκόσμιων οικονομικών καταιγίδων, βασίζομαι στις τράπεζές μας για να βοηθήσουν να χρηματοδοτηθεί μια μικρή ανάσα για τις βρετανικές οικογένειες», δήλωσε χαρακτηριστικά.
Ο έκτακτος φόρος στις τράπεζες είχε καθοριστεί αρχικά στο 8% το 2016, πριν μειωθεί στο 3% το 2023. Με βάση τον νέο προϋπολογισμό, θα αυξηθεί στο 6% για διάστημα 15 μηνών, αρχής γενομένης από τον Ιανουάριο. Η κυβέρνηση υπολογίζει ότι το μέτρο θα αποφέρει επιπλέον έσοδα ύψους 1,5 δισεκατομμυρίου λιρών, ποσό που αντιστοιχεί περίπου σε 1,79 δισεκατομμύριο ευρώ.
Η αύξηση κρίθηκε τελικά ηπιότερη από εκείνη που φοβούνταν οι τραπεζικοί όμιλοι. Η εξέλιξη αυτή είχε θετική επίδραση στις χρηματιστηριακές αγορές, με τις μετοχές αρκετών τραπεζών που είναι εισηγμένες στο Λονδίνο να καταγράφουν άνοδο. Μεταξύ των τραπεζικών ιδρυμάτων που κινήθηκαν ανοδικά ήταν οι Barclays και NatWest.
Ενίσχυση 100 λιρών για περίπου 20 εκατομμύρια νοικοκυριά
Τα πρόσθετα φορολογικά έσοδα θα συμβάλουν στη χρηματοδότηση μιας άμεσης οικονομικής ενίσχυσης ύψους 100 λιρών για περίπου 20 εκατομμύρια νοικοκυριά στην Αγγλία. Το μέτρο έχει σχεδιαστεί για να αντισταθμίσει μέρος της αύξησης στις τιμές της ενέργειας κατά τη διάρκεια του φετινού χειμώνα.
Η βοήθεια θα αφορά νοικοκυριά που κατοικούν σε ακίνητα χαμηλής ή μεσαίας αξίας. Σύμφωνα με τον υπουργό Οικονομικών, το ποσό θα καταβληθεί απευθείας στους τραπεζικούς λογαριασμούς των δικαιούχων, ώστε η διαδικασία να είναι γρήγορη και χωρίς πρόσθετη γραφειοκρατία.
Η κυβέρνηση θεωρεί ότι η συγκεκριμένη ενίσχυση μπορεί να προσφέρει μια άμεση, έστω και περιορισμένη, ανακούφιση σε οικογένειες που αντιμετωπίζουν αυξημένες δαπάνες για θέρμανση και ηλεκτρικό ρεύμα. Ωστόσο, το μέτρο δεν αποτελεί συνολική λύση στο πρόβλημα της ενεργειακής ακρίβειας, καθώς οι τιμές παραμένουν ιδιαίτερα υψηλές και επιβαρύνουν σημαντικά τον οικογενειακό προϋπολογισμό.
Παράταση των μέτρων για καύσιμα και ηλεκτρική ενέργεια
Παράλληλα με την αύξηση της φορολογίας στις τράπεζες, ο Τζον Χίλι ανακοίνωσε πρόσθετες παρεμβάσεις για τον περιορισμό του κόστους μετακίνησης και ενέργειας.
Οι φορολογικές μειώσεις στα καύσιμα θα παραταθούν έως το τέλος Ιουνίου, προσφέροντας προσωρινή ανακούφιση στους οδηγούς και στις επιχειρήσεις που εξαρτώνται από τις οδικές μεταφορές. Επιπλέον, η κυβέρνηση προγραμματίζει την κατάργηση των παγίων τελών στους λογαριασμούς φυσικού αερίου από το επόμενο έτος.
Παράταση έως το ερχόμενο καλοκαίρι θα δοθεί και στην κατάργηση του ΦΠΑ στο ηλεκτρικό ρεύμα, μέτρο που εφαρμόζεται από τον Οκτώβριο. Η κυβέρνηση εκτιμά ότι οι παρεμβάσεις αυτές θα περιορίσουν, σε κάποιο βαθμό, τις επιβαρύνσεις για τα νοικοκυριά και θα συγκρατήσουν τον ρυθμό αύξησης του κόστους διαβίωσης.
Οι διεθνείς κρίσεις πιέζουν τη βρετανική οικονομία
Κατά την παρουσίαση του προϋπολογισμού, ο υπουργός Οικονομικών αναφέρθηκε στις πολλαπλές διεθνείς προκλήσεις που επηρεάζουν τη βρετανική οικονομία. Μεταξύ άλλων, έκανε λόγο για τις εμπορικές εντάσεις, τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία και τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή.
Οι εξελίξεις αυτές έχουν επιβαρύνει τις διεθνείς αγορές, έχουν ενισχύσει την αβεβαιότητα και έχουν συμβάλει στη διατήρηση των πιέσεων στις τιμές της ενέργειας και σε βασικά αγαθά. Σε αυτό το περιβάλλον, η κυβέρνηση των Εργατικών καλείται να ισορροπήσει ανάμεσα στην ανάγκη για κοινωνική στήριξη και στην αυστηρή δημοσιονομική διαχείριση.
Η αύξηση του έκτακτου φόρου στις τράπεζες αποτελεί βασικό στοιχείο αυτής της στρατηγικής. Μέσω του μέτρου, το Λονδίνο επιδιώκει να εξασφαλίσει πρόσθετους πόρους χωρίς να επιβαρύνει άμεσα τους πολίτες με νέες γενικευμένες φορολογικές επιβαρύνσεις. Παράλληλα, η κυβέρνηση θα πρέπει να αποδείξει ότι τα μέτρα στήριξης είναι επαρκή, στοχευμένα και δημοσιονομικά βιώσιμα.
Με τον έκτακτο φόρο στις τράπεζες να αυξάνεται στο 6% και την οικονομική ενίσχυση των 100 λιρών να κατευθύνεται σε περίπου 20 εκατομμύρια νοικοκυριά, η βρετανική κυβέρνηση επιχειρεί να προσφέρει άμεση βοήθεια εν μέσω ενεργειακής ακρίβειας. Η αποτελεσματικότητα των μέτρων θα κριθεί από την ταχύτητα εφαρμογής τους και από το κατά πόσο θα περιορίσουν ουσιαστικά την πίεση που αντιμετωπίζουν οι οικογένειες στους λογαριασμούς ενέργειας.
