Στα δημόσια ταμεία έχουν ήδη επιστρέψει 150 εκατ. ευρώ από επενδυτικά σχέδια παλαιότερων αναπτυξιακών νόμων που δεν ολοκληρώθηκαν, ενώ ακόμη 323 εκατ. ευρώ αναμένεται να ανακτηθούν μετά την απένταξη 141 επενδύσεων από τον Αναπτυξιακό Νόμο του 2016. Η διαδικασία ελέγχου βρίσκεται σε εξέλιξη και αφορά εκατοντάδες επενδυτικά σχέδια που είχαν λάβει κρατική ενίσχυση, είτε με τη μορφή επιχορηγήσεων είτε μέσω φορολογικών απαλλαγών.
Οι εξελίξεις εντάσσονται στην προσπάθεια του Υπουργείου Ανάπτυξης και της Γενικής Γραμματείας Ιδιωτικών Επενδύσεων να ξεκαθαρίσουν το τοπίο γύρω από επενδύσεις οι οποίες, παρότι εγκρίθηκαν και χρηματοδοτήθηκαν με δημόσιους πόρους, δεν υλοποιήθηκαν ή δεν ολοκληρώθηκαν σύμφωνα με τους προβλεπόμενους όρους.
141 επενδυτικά σχέδια εκτός του αναπτυξιακού νόμου
Μετά τον έλεγχο των αρμόδιων υπηρεσιών, 141 επενδυτικά σχέδια του Αναπτυξιακού Νόμου του 2016 οδηγούνται εκτός του προγράμματος. Πρόκειται για έργα που δεν προχώρησαν, δεν ολοκληρώθηκαν ή δεν κάλυψαν τις προϋποθέσεις που προβλέπονται για τη διατήρηση των κρατικών ενισχύσεων.
Από τα 141 σχέδια, τα 119 αφορούν τον τουριστικό κλάδο και, ειδικότερα, τη δημιουργία ή την ανάπτυξη ξενοδοχειακών μονάδων. Τα 12 σχετίζονται με τη μεταποίηση, ενώ τα υπόλοιπα 10 αφορούν επενδύσεις στον τομέα των υπηρεσιών. Η μεγάλη συμμετοχή του τουρισμού δείχνει ότι σημαντικό μέρος των σχεδίων που είχαν ενταχθεί στον νόμο συνδεόταν με ξενοδοχειακές επενδύσεις, οι οποίες τελικά δεν υλοποιήθηκαν μέσα στα προβλεπόμενα χρονικά και θεσμικά όρια.
Με την ολοκλήρωση των διαδικασιών απένταξης, θα αναζητηθούν περισσότερα από 323 εκατ. ευρώ, τα οποία είχαν εγκριθεί ως κρατική ενίσχυση για τα συγκεκριμένα σχέδια. Η επιστροφή των ποσών αποτελεί βασικό στόχο του ελέγχου, καθώς πρόκειται για χρήματα που προέρχονται από τον κρατικό προϋπολογισμό και πρέπει να κατευθύνονται σε παραγωγικές επενδύσεις με πραγματικό οικονομικό και κοινωνικό αποτέλεσμα.
Στο μικροσκόπιο 572 επενδύσεις ύψους 1,59 δισ. ευρώ
Η έρευνα της Γενικής Γραμματείας Ιδιωτικών Επενδύσεων δεν περιορίζεται στα 141 σχέδια που έχουν ήδη οδηγηθεί σε διαδικασία απένταξης. Συνολικά, εξετάζονται 572 επενδυτικά σχέδια που υπήχθησαν στον Αναπτυξιακό Νόμο του 2016, συνολικού ύψους 1,59 δισ. ευρώ.
Οι ενισχύσεις που έχουν χορηγηθεί για τις συγκεκριμένες επενδύσεις ξεπερνούν τα 575,8 εκατ. ευρώ. Το ποσό αυτό περιλαμβάνει τόσο άμεσες επιχορηγήσεις όσο και φορολογικές απαλλαγές. Οι υπηρεσίες εξετάζουν κάθε φάκελο ξεχωριστά, προκειμένου να διαπιστωθεί εάν οι επενδύσεις ολοκληρώθηκαν, εάν τηρήθηκαν οι δεσμεύσεις των δικαιούχων και εάν τα ποσά που καταβλήθηκαν ή συμψηφίστηκαν μέσω φορολογικών κινήτρων δικαιολογούνται.
Η διαδικασία απαιτεί λεπτομερή έλεγχο των στοιχείων κάθε επενδυτικού σχεδίου. Σε περιπτώσεις όπου διαπιστώνεται ότι ένα έργο δεν υλοποιήθηκε ή δεν πληροί τους όρους υπαγωγής, εκδίδονται αποφάσεις ανάκλησης και ενεργοποιείται η διαδικασία επιστροφής των ενισχύσεων.
150 εκατ. ευρώ έχουν ήδη επιστρέψει στο κράτος
Παράλληλα με τον έλεγχο των επενδύσεων του 2016, έχουν ήδη επιστραφεί στα δημόσια ταμεία 150 εκατ. ευρώ από 191 επενδυτικά σχέδια του Αναπτυξιακού Νόμου του 2004. Για τις συγκεκριμένες περιπτώσεις εκδόθηκαν αποφάσεις ανάκλησης, καθώς διαπιστώθηκε ότι οι επενδύσεις δεν ολοκληρώθηκαν ή δεν ανταποκρίθηκαν στις προβλεπόμενες προϋποθέσεις.
Η διαδικασία εκκαθάρισης συνεχίζεται, με στόχο να ολοκληρωθεί ο έλεγχος όλων των επενδυτικών φακέλων που είχαν υπαχθεί στον συγκεκριμένο νόμο. Το Υπουργείο Ανάπτυξης επιδιώκει, όπως έχει επισημανθεί, να εξεταστούν όλες οι περιπτώσεις και να ανακτηθούν τα ποσά που καταβλήθηκαν χωρίς να υπάρξει αντίστοιχη υλοποίηση των επενδύσεων.
Έμφαση στη διαφάνεια και την αποτελεσματική αξιοποίηση των πόρων
Ο υπουργός Ανάπτυξης Τάκης Θεοδωρικάκος υπογράμμισε ότι οι πολίτες απαιτούν διαφάνεια, έλεγχο και υπεύθυνη διαχείριση των δημόσιων οικονομικών. Όπως ανέφερε, η κυβέρνηση έχει δεσμευτεί να βάλει τάξη στις εκκρεμότητες παλαιότερων αναπτυξιακών νόμων, ώστε οι ενισχύσεις να καταλήγουν σε επενδύσεις που υλοποιούνται πραγματικά.
Ο υπουργός σημείωσε ότι τα 150 εκατ. ευρώ που έχουν ήδη επιστραφεί αποτελούν αποτέλεσμα του ελέγχου 191 επενδυτικών σχεδίων, ενώ η διαδικασία για τις 141 επενδύσεις του νόμου του 2016 αναμένεται να οδηγήσει στην ανάκτηση επιπλέον 323 εκατ. ευρώ. Παράλληλα, τόνισε ότι ο έλεγχος θα συνεχιστεί «φάκελο με φάκελο», μέχρι να ολοκληρωθεί η εξέταση όλων των σχεδίων.
Η επιστροφή των χρημάτων από επενδύσεις που δεν ολοκληρώθηκαν ενισχύει την ανάγκη για σαφείς κανόνες, αυστηρή εποπτεία και έγκαιρη αξιολόγηση της πορείας κάθε έργου. Στόχος είναι οι δημόσιοι πόροι να αξιοποιούνται σε υγιείς επιχειρηματικές πρωτοβουλίες, οι οποίες δημιουργούν παραγωγική δραστηριότητα, νέες θέσεις εργασίας και καλύτερες αμοιβές.
Με την ολοκλήρωση των ελέγχων, το κράτος αναμένεται να έχει σαφέστερη εικόνα για την πορεία των επενδύσεων που εντάχθηκαν στους παλαιότερους αναπτυξιακούς νόμους. Παράλληλα, η επιστροφή των ενισχύσεων από τα σχέδια που δεν υλοποιήθηκαν θα αποκαταστήσει μέρος των δημόσιων πόρων και θα ενισχύσει την αξιοπιστία του επενδυτικού πλαισίου.
