Η Τεχεράνη φέρεται να έχει καταρτίσει λεπτομερή σχέδια για την πρόκληση ζημιών σε υποθαλάσσια καλώδια τηλεπικοινωνιών στον Περσικό Κόλπο, σε περίπτωση νέας στρατιωτικής σύγκρουσης με τις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ. Σύμφωνα με δύο ανώτερους Ιρανούς αξιωματούχους ασφαλείας, οι οποίοι μίλησαν στο Reuters υπό καθεστώς ανωνυμίας, οι σχεδιαζόμενες ενέργειες θα μπορούσαν να επηρεάσουν τις επικοινωνίες, τη λειτουργία του διαδικτύου και κρίσιμες ψηφιακές υπηρεσίες σε ολόκληρη την περιοχή.
Οι απειλές εντάσσονται στη γενικότερη προειδοποίηση της ιρανικής ηγεσίας ότι μια νέα επίθεση θα προκαλούσε ευρύτερα αντίποινα, εφόσον αποτύχουν οι διπλωματικές προσπάθειες με την Ουάσιγκτον. Ένας από τους αξιωματούχους ανέφερε ότι η Τεχεράνη δεν θα επιδίωκε μόνο να προκαλέσει ζημιές στα καλώδια, αλλά και να εμποδίσει ή να καθυστερήσει την αποκατάστασή τους, παρατείνοντας τις διακοπές στις επικοινωνίες και στις συνδέσεις στο διαδίκτυο.
«Εάν δεχθεί επίθεση το Ιράν, δεν θα υπάρχουν πλέον κόκκινες γραμμές, από τα υποθαλάσσια καλώδια έως τις στρατιωτικές βάσεις, συμπεριλαμβανομένων των μυστικών», δήλωσε χαρακτηριστικά ένας από τους αξιωματούχους, προειδοποιώντας την Ουάσιγκτον να μην «παίζει με τη φωτιά».
Τα υποθαλάσσια καλώδια στον Περσικό Κόλπο
Την Τετάρτη, ο Γιαντολάχ Τζαβανί, αναπληρωτής επικεφαλής πολιτικών υποθέσεων των Φρουρών της Επανάστασης του Ιράν (IRGC), δήλωσε ότι η χώρα του θα μπορούσε να στοχοποιήσει επτά μεγάλα καλώδια διαδικτύου που διέρχονται από τον βυθό των Στενών του Ορμούζ, εάν δεχθούν επίθεση οι ιρανικές υποδομές.
Τα Στενά του Ορμούζ, που βρίσκονται ανάμεσα στο Ιράν και το Ομάν, συνδέουν τον Περσικό Κόλπο με τον Κόλπο του Ομάν και την Αραβική Θάλασσα. Εκτός από τη στρατηγική τους σημασία για τη μεταφορά ενέργειας, αποτελούν σημαντικό πέρασμα και για υποθαλάσσιες τηλεπικοινωνιακές υποδομές που εξυπηρετούν τα κράτη της Μέσης Ανατολής.
Σύμφωνα με τη Διεθνή Ένωση Τηλεπικοινωνιών του ΟΗΕ, τα υποθαλάσσια καλώδια μεταφέρουν περίπου το 99% της παγκόσμιας κίνησης στο διαδίκτυο. Ωστόσο, οι συνέπειες ενός πλήγματος στα καλώδια των Στενών του Ορμούζ δεν θα ήταν απαραίτητα εξίσου εκτεταμένες σε παγκόσμιο επίπεδο. Ο Άλαν Μόλντιν, διευθυντής ερευνών στην εταιρεία τηλεπικοινωνιακών αναλύσεων TeleGeography, εκτιμά ότι λιγότερο από το 1% της διεθνούς χωρητικότητας του διαδικτύου διέρχεται από τη συγκεκριμένη θαλάσσια περιοχή.
Αυτό δεν σημαίνει, όμως, ότι οι επιπτώσεις θα ήταν περιορισμένες για τις χώρες του Κόλπου. Η μεγάλη συγκέντρωση κρίσιμων υποδομών σε μια γεωγραφικά ευαίσθητη ζώνη καθιστά τα δίκτυα ευάλωτα σε ταυτόχρονες διακοπές ή σε καθυστερήσεις αποκατάστασης.
Πώς θα επηρεάζονταν διαδίκτυο, τράπεζες και επιχειρήσεις
Η ταυτόχρονη καταστροφή πολλών καλωδίων θα μπορούσε να επιβραδύνει σημαντικά τις διαδικτυακές υπηρεσίες και να προκαλέσει προβλήματα σε ένα ευρύ φάσμα δραστηριοτήτων. Οι χρηματοπιστωτικές συναλλαγές, το ηλεκτρονικό εμπόριο, οι υπηρεσίες υπολογιστικού νέφους και οι επικοινωνίες μεταξύ επιχειρήσεων θα μπορούσαν να αντιμετωπίσουν καθυστερήσεις ή διακοπές.
Το μέγεθος των επιπτώσεων θα εξαρτιόταν από τη δυνατότητα των παρόχων να ανακατευθύνουν την κίνηση μέσω εναλλακτικών διαδρομών, καθώς και από τη διαθέσιμη χωρητικότητα των υπόλοιπων δικτύων. Σε περίπτωση περιορισμένης ζημιάς, η κίνηση ενδέχεται να μεταφερθεί σε άλλες γραμμές. Αν, όμως, πληγούν πολλές συνδέσεις ταυτόχρονα, τα εναλλακτικά δίκτυα θα μπορούσαν να υπερφορτωθούν.
Η αποκατάσταση θα ήταν ιδιαίτερα δύσκολη σε συνθήκες πολέμου. Οι αυξημένες ασφαλιστικές δαπάνες, οι κίνδυνοι για τα πληρώματα και τα πλοία επισκευής, αλλά και οι καθυστερήσεις στην έκδοση αδειών εισόδου σε χωρικά ύδατα, θα μπορούσαν να παρατείνουν σημαντικά τη διακοπή. Η διαδικασία επισκευής υποθαλάσσιων καλωδίων απαιτεί εξειδικευμένο εξοπλισμό και κατάλληλα πλοία, τα οποία δεν είναι διαθέσιμα σε απεριόριστο αριθμό.
Η Ερυθρά Θάλασσα ως μεγαλύτερος κίνδυνος
Σύμφωνα με τον Μόλντιν, η Ερυθρά Θάλασσα θα μπορούσε να αποτελέσει σημαντικότερο στόχο για την πρόκληση εκτεταμένων διαταραχών από ό,τι τα Στενά του Ορμούζ, ιδιαίτερα εάν το Ιράν εξασφάλιζε τη στήριξη των συμμάχων του, όπως οι Χούθι στην Υεμένη.
Η Τεχεράνη δεν έχει δηλώσει δημόσια ότι σχεδιάζει να πλήξει καλώδια στην περιοχή. Ωστόσο, η Ερυθρά Θάλασσα αποτελεί βασική διαδρομή μεταφοράς δεδομένων μεταξύ Ευρώπης, Ανατολικής Αφρικής και Ασίας. Η χωρητικότητα που διέρχεται από αυτήν αντιστοιχεί περίπου στο 3% της παγκόσμιας διεθνούς ζήτησης και στο 10% της κίνησης δεδομένων μεταξύ διαφορετικών περιφερειών, σύμφωνα με την TeleGeography.
Μια μεγάλης κλίμακας διακοπή στην περιοχή θα μπορούσε να επηρεάσει διεθνείς συνδέσεις, να αυξήσει το κόστος μεταφοράς δεδομένων και να προκαλέσει καθυστερήσεις σε επιχειρήσεις που βασίζονται σε υπηρεσίες cloud και σε διασυνοριακές ψηφιακές υποδομές.
Στο στόχαστρο και οι αμερικανικοί τεχνολογικοί κολοσσοί
Οι απειλές της Τεχεράνης συνδέονται με τη στρατηγική της να αυξήσει το κόστος μιας νέας αμερικανικής στρατιωτικής επιχείρησης και να αποτρέψει την επανάληψη των επιθέσεων που σημειώθηκαν τον Μάρτιο. Ο Μοχσέν Ρεζαΐ, ανώτερος αξιωματούχος ασφαλείας του Ιράν, είχε προειδοποιήσει νωρίτερα μέσα στον μήνα ότι ψηφιακές υποδομές που συνδέονται με τις ΗΠΑ στον Περσικό Κόλπο, συμπεριλαμβανομένων κέντρων δεδομένων και εγκαταστάσεων τεχνητής νοημοσύνης, θα μπορούσαν να αποτελέσουν στόχους σε περίπτωση νέας σύγκρουσης.
Τα κράτη του Κόλπου έχουν επενδύσει σημαντικά σε τεχνολογικές υποδομές, επιδιώκοντας να διαφοροποιήσουν τις οικονομίες τους πέρα από το πετρέλαιο και να εξελιχθούν σε διεθνείς κόμβους τεχνητής νοημοσύνης. Στο πλαίσιο αυτό, έχουν ενισχύσει τις συνεργασίες τους με αμερικανικές εταιρείες τεχνολογίας.
Τον Μάρτιο, ιρανικά πλήγματα έπληξαν απευθείας δύο εγκαταστάσεις της Amazon Web Services στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, ενώ προκάλεσαν ζημιές σε υποδομές κοντά σε εγκατάστασή της στο Μπαχρέιν. Στην κορύφωση της σύγκρουσης, οι Φρουροί της Επανάστασης είχαν κατονομάσει αμερικανικές εταιρείες, μεταξύ των οποίων η Microsoft, η Google, η Apple και η Nvidia, ως πιθανούς νόμιμους στόχους, σύμφωνα με το δημοσίευμα.
Ο Άλεξ Βατάνκα, διευθυντής του προγράμματος για το Ιράν στο Ινστιτούτο Μέσης Ανατολής στην Ουάσιγκτον, εκτιμά ότι οι απειλές έχουν κυρίως αποτρεπτικό χαρακτήρα. Παράλληλα, επιδιώκουν να ασκήσουν πίεση στην αμερικανική κυβέρνηση μέσω των κυβερνήσεων του Κόλπου και των επιχειρήσεων που ανησυχούν για την ασφάλεια των επενδύσεών τους.
«Η Τεχεράνη θέλει οι χώρες του Κόλπου και τα εταιρικά στελέχη να πιέσουν τον πρόεδρο των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ για τους κινδύνους που ενέχει η πολιτική του για τα επενδυτικά τους σχέδια», δήλωσε.
Επενδύσεις σε εναλλακτικές διαδρομές
Οι χώρες του Κόλπου και οι αμερικανικές τεχνολογικές εταιρείες επενδύουν ήδη σε πρόσθετες χερσαίες και υποθαλάσσιες συνδέσεις, προκειμένου να ενισχύσουν την ανθεκτικότητα των δικτύων τους. Η Microsoft σχεδιάζει να επενδύσει περισσότερα από 400 εκατομμύρια δολάρια έως το 2030 σε υποθαλάσσιες και χερσαίες τηλεπικοινωνιακές συνδέσεις στη Μέση Ανατολή.
Η ύπαρξη εναλλακτικών διαδρομών μπορεί να περιορίσει τις επιπτώσεις ενδεχόμενων πληγμάτων, χωρίς όμως να εξαλείφει τον κίνδυνο σοβαρών διαταραχών. Τα υποθαλάσσια καλώδια στον Περσικό Κόλπο και στις γειτονικές θαλάσσιες περιοχές αποτελούν μέρος ενός παγκόσμιου δικτύου από το οποίο εξαρτώνται τράπεζες, επιχειρήσεις, κυβερνήσεις και εκατομμύρια χρήστες.
Επομένως, οι απειλές για τα υποθαλάσσια καλώδια δεν αφορούν μόνο την τεχνική λειτουργία του διαδικτύου. Αποτελούν εργαλείο γεωπολιτικής πίεσης και υπενθυμίζουν πόσο ευάλωτες παραμένουν οι κρίσιμες ψηφιακές υποδομές σε μια περιοχή όπου συγκεντρώνονται ταυτόχρονα ενεργειακά, τηλεπικοινωνιακά και στρατιωτικά συμφέροντα.
