Ο Ιρανός πρόεδρος Μασούντ Πεζεσκιάν δήλωσε το Σάββατο ότι πολλοί πολίτες δυσκολεύονται πλέον να εξασφαλίσουν ακόμη και τα βασικά αγαθά διατροφής, καθώς η οικονομική πίεση που προκαλεί ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή εντείνεται. Οι δηλώσεις του αναδεικνύουν το βαρύ τίμημα που πληρώνει η ιρανική κοινωνία, σε μια περίοδο κατά την οποία οι στρατιωτικές εντάσεις με τις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ παραμένουν υψηλές και οι διπλωματικές προσπάθειες έχουν οδηγηθεί σε αδιέξοδο.
Η οικονομική πίεση αφήνει πολλούς Ιρανούς χωρίς επαρκή τροφή
«Υπάρχουν πολλοί άνθρωποι σε αυτή την κοινωνία που δυσκολεύονται να βρουν τροφή λόγω του πολέμου στον οποίο βρισκόμαστε, λόγω των συνθηκών πολέμου υπό τις οποίες ζούμε», δήλωσε ο Πεζεσκιάν σε ομιλία που δημοσιεύτηκε στον επίσημο ιστότοπό του.
Η αναφορά αυτή έρχεται σε μια κρίσιμη στιγμή για την ιρανική οικονομία. Οι περιορισμοί στις εξαγωγές πετρελαίου, οι δυσκολίες στο εμπόριο και οι επιπτώσεις στον εφοδιασμό έχουν αυξήσει το κόστος βασικών προϊόντων και έχουν εντείνει τις πιέσεις στα νοικοκυριά. Για μεγάλο μέρος του πληθυσμού, η καθημερινότητα χαρακτηρίζεται από αυξημένες τιμές, μειωμένη αγοραστική δύναμη και αβεβαιότητα σχετικά με την επόμενη ημέρα.
Οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν περιορίσει τις τελευταίες εβδομάδες τις στρατιωτικές επιχειρήσεις, δίνοντας μεγαλύτερη έμφαση στην οικονομική πίεση. Από την πλευρά τους, οι ηγέτες του Ιράν υποστηρίζουν ότι οποιαδήποτε ειρηνευτική διαπραγμάτευση μπορεί να προχωρήσει μόνο εφόσον η Ουάσινγκτον σταματήσει να ασκεί πίεση και να διατυπώνει απειλές.
Η πορεία του πολέμου και οι επιπτώσεις στο Ιράν
Ο πόλεμος ξεκίνησε στις 28 Φεβρουαρίου, όταν οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ εξαπέλυσαν επίθεση εναντίον του Ιράν. Κατά τη διάρκεια των επιχειρήσεων σκοτώθηκαν ο ανώτατος ηγέτης της χώρας, Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, καθώς και ανώτεροι στρατιωτικοί διοικητές.
Το Ιράν απάντησε με επιθέσεις εναντίον αμερικανικών στόχων στην περιοχή και εναντίον του Ισραήλ. Παράλληλα, περιόρισε τη διέλευση πλοίων από το Στενό του Ορμούζ, μια στρατηγικής σημασίας θαλάσσια οδό από την οποία περνά σημαντικό μέρος του παγκόσμιου ενεργειακού εφοδιασμού.
Η Ουάσινγκτον απάντησε επιβάλλοντας αποκλεισμό στα ιρανικά λιμάνια και λαμβάνοντας μέτρα που περιόρισαν περαιτέρω τις εξαγωγές πετρελαίου και το διεθνές εμπόριο της χώρας. Οι εξελίξεις αυτές επιβάρυναν σημαντικά την οικονομία, ενώ οι συνέπειες μεταφέρθηκαν γρήγορα στην αγορά και στα νοικοκυριά.
Η πολεμική σύγκρουση δεν επηρεάζει μόνο τις κρατικές υποδομές ή τις εμπορικές συναλλαγές. Η μειωμένη διαθεσιμότητα προϊόντων, οι καθυστερήσεις στις εισαγωγές και η αύξηση του κόστους μεταφοράς δημιουργούν πρόσθετα προβλήματα στην προμήθεια τροφίμων και άλλων βασικών αγαθών. Σε αυτό το περιβάλλον, οι πιο ευάλωτες κοινωνικές ομάδες αντιμετωπίζουν τις μεγαλύτερες δυσκολίες.
Η κατάπαυση του πυρός κατέρρευσε
Μια συμφωνία κατάπαυσης του πυρός, την οποία διαμεσολάβησε κυρίως το Πακιστάν στα μέσα Ιουνίου, είχε ως στόχο να τερματίσει τις εχθροπραξίες και να ανοίξει τον δρόμο για ευρύτερες διαπραγματεύσεις. Ωστόσο, η συμφωνία κατέρρευσε σύντομα, με τις δύο πλευρές να αλληλοκατηγορούνται για παραβίαση των όρων της.
Έκτοτε, οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν πραγματοποιήσει σποραδικές επιθέσεις εναντίον ιρανικών στόχων. Το Ιράν, από την πλευρά του, έχει στοχεύσει πλοία που επιχειρούσαν να διασχίσουν το Στενό του Ορμούζ, υποστηρίζοντας ότι παραβίαζαν τους όρους που είχε θέσει η Τεχεράνη για την ασφαλή διέλευση.
Ο Πεζεσκιάν ζήτησε να τερματιστεί αυτό που περιέγραψε ως «κατάσταση ούτε πολέμου ούτε ειρήνης». Όπως ανέφερε, η Τεχεράνη «πρέπει να βγει από αυτή την κατάσταση», χωρίς ωστόσο να διευκρινίσει ποια συγκεκριμένα βήματα θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε αποκλιμάκωση.
Φόβοι για νέα κλιμάκωση
Οι δηλώσεις του Ιρανού προέδρου έγιναν εν μέσω αυξανόμενων φόβων ότι οι συγκρούσεις μπορεί να ανανεωθούν. Την Παρασκευή, ο πρέσβης των ΗΠΑ στην Τουρκία, Τομ Μπάρακ, δήλωσε ότι οι αμερικανικές επιθέσεις εναντίον του Ιράν θα μπορούσαν να ξεκινήσουν ξανά ακόμη και μέσα στο ίδιο Σαββατοκύριακο.
«Μπορεί να γίνει επίθεση αυτό το Σαββατοκύριακο; Απολύτως», δήλωσε ο Μπάρακ στον παρουσιαστή του podcast Μάριο Ναουφάλ. Ο ίδιος υπηρετεί επίσης ως απεσταλμένος της Ουάσινγκτον για τη Συρία, χωρίς όμως να έχει άμεσο ρόλο στις υποθέσεις που αφορούν το Ιράν.
Από την πλευρά της Τεχεράνης, εκπρόσωπος των Φρουρών της Επανάστασης δήλωσε το Σάββατο στο πρακτορείο ειδήσεων Fars ότι οι ιρανικές ένοπλες δυνάμεις είναι έτοιμες να απαντήσουν σε οποιαδήποτε νέα επίθεση. «Ακόμη και αν ο εχθρός προβεί σε περιορισμένη δράση, η αντίδραση του Ιράν θα είναι πολλαπλάσια», ανέφερε.
Οι προειδοποιήσεις αυτές ενισχύουν την ανησυχία για έναν νέο κύκλο επιθέσεων, ο οποίος θα μπορούσε να επιδεινώσει ακόμη περισσότερο την οικονομική και ανθρωπιστική κατάσταση. Για πολλούς Ιρανούς, η παράταση της σύγκρουσης σημαίνει αυξημένες τιμές, περιορισμένη πρόσβαση σε βασικά αγαθά και μεγαλύτερη ανασφάλεια. Όπως προειδοποίησε ο Πεζεσκιάν, η οικονομική πίεση του πολέμου έχει ήδη οδηγήσει πολλούς πολίτες σε σημείο να δυσκολεύονται να εξασφαλίσουν την καθημερινή τους τροφή.Xitsonga
