Οι εργαζόμενοι συνταξιούχοι μπορούν πλέον να λαμβάνουν ολόκληρη τη σύνταξή τους, χωρίς την περικοπή 30% που ίσχυε στο παρελθόν. Ωστόσο, η δυνατότητα αυτή δεν σημαίνει ότι η εργασία μετά τη συνταξιοδότηση είναι χωρίς κόστος ή υποχρεώσεις. Από την 1η Ιανουαρίου 2024 εφαρμόζεται νέο πλαίσιο, σύμφωνα με το οποίο οι συνταξιούχοι που συνεχίζουν να εργάζονται διατηρούν το σύνολο της σύνταξής τους, αλλά καταβάλλουν τις προβλεπόμενες ασφαλιστικές εισφορές και, στις περισσότερες περιπτώσεις, έναν πρόσθετο πόρο υπέρ του e-ΕΦΚΑ.
Η σημαντικότερη υποχρέωση είναι η έγκαιρη δήλωση της απασχόλησης. Η παράλειψη της δήλωσης μπορεί να οδηγήσει σε ιδιαίτερα υψηλό πρόστιμο, το οποίο φτάνει έως και το ποσό των 12 μηνιαίων κύριων και επικουρικών συντάξεων. Για τον λόγο αυτό, κάθε συνταξιούχος που ξεκινά ή συνεχίζει επαγγελματική δραστηριότητα πρέπει να γνωρίζει με ακρίβεια τι ισχύει και να τηρεί τις σχετικές προθεσμίες.
Εργαζόμενοι συνταξιούχοι: Πώς λαμβάνουν ολόκληρη τη σύνταξη
Με το ισχύον σύστημα, η απασχόληση δεν οδηγεί πλέον σε περικοπή της σύνταξης κατά 30%. Ο συνταξιούχος συνεχίζει να εισπράττει κανονικά τη σύνταξη που δικαιούται, είτε εργάζεται ως μισθωτός είτε ασκεί δραστηριότητα ως αυτοαπασχολούμενος ή ελεύθερος επαγγελματίας.
Η κατάργηση της περικοπής, όμως, συνοδεύεται από πρόσθετες επιβαρύνσεις. Εκτός από τις συνηθισμένες ασφαλιστικές εισφορές που αντιστοιχούν στην εργασία, επιβάλλεται και ειδικός πόρος υπέρ του e-ΕΦΚΑ, εκτός αν ο εργαζόμενος συνταξιούχος ανήκει σε κατηγορία που απαλλάσσεται από αυτόν.
Το ποσό του πόρου και ο τρόπος υπολογισμού του εξαρτώνται από το είδος της απασχόλησης, τις ασφαλιστικές υποχρεώσεις και το αν υπάρχει επικουρική ασφάλιση.
Πόσο κοστίζει η εργασία μετά τη συνταξιοδότηση
Για τους συνταξιούχους που εργάζονται ως μισθωτοί, ο πρόσθετος πόρος υπολογίζεται σε ποσοστό 7,7% επί των ασφαλιστέων αποδοχών για την κύρια ασφάλιση. Όταν υπάρχει υποχρέωση επικουρικής ασφάλισης, επιβάλλεται επιπλέον πόρος 2,3%.
Έτσι, όταν εφαρμόζονται και οι δύο συντελεστές, η συνολική πρόσθετη επιβάρυνση ανέρχεται σε 10% του μικτού μισθού, πέρα από τις κανονικές ασφαλιστικές εισφορές που παρακρατούνται από την εργασία.
Για παράδειγμα, ένας συνταξιούχος που εργάζεται ως μισθωτός και λαμβάνει μικτό μισθό 1.000 ευρώ τον μήνα θα καταβάλλει πρόσθετο πόρο 100 ευρώ, εφόσον υπάγεται τόσο στην κύρια όσο και στην επικουρική ασφάλιση. Το ποσό αυτό δεν αποτελεί περικοπή της σύνταξης, αλλά ξεχωριστή επιβάρυνση που συνδέεται με την απασχόληση.
Στους αυτοαπασχολούμενους και τους ελεύθερους επαγγελματίες ο υπολογισμός γίνεται διαφορετικά. Κατά κανόνα, ο πόρος αντιστοιχεί στο 50% της εισφοράς κύριας σύνταξης της ασφαλιστικής κατηγορίας στην οποία υπάγονται. Σε περίπτωση υποχρέωσης επικουρικής ασφάλισης, μπορεί να προκύψει και πρόσθετη επιβάρυνση για την επικουρική κάλυψη.
Για το 2026 προβλέπεται ανώτατο ετήσιο όριο καταβολής πόρου ύψους 5.362,44 ευρώ. Το ποσό αυτό αντιστοιχεί στο δωδεκαπλάσιο της εθνικής σύνταξης και λειτουργεί ως ανώτατο πλαφόν για την ετήσια επιβάρυνση.
Το πρόστιμο που πρέπει να αποφύγουν οι εργαζόμενοι συνταξιούχοι
Η δήλωση της απασχόλησης στον e-ΕΦΚΑ είναι υποχρεωτική. Ο συνταξιούχος πρέπει να υποβάλει ηλεκτρονικά τη δήλωση έως την τελευταία ημέρα του μήνα κατά τον οποίο αναλαμβάνει εργασία ή ξεκινά επαγγελματική δραστηριότητα.
Σε περίπτωση που δεν υποβληθεί η δήλωση, επιβάλλεται χρηματική κύρωση ίση με 12 μηνιαίες κύριες και επικουρικές συντάξεις. Παράλληλα, ο συνταξιούχος καλείται να καταβάλει αναδρομικά τις ασφαλιστικές εισφορές και τον πρόσθετο πόρο που αντιστοιχεί στο διάστημα της αδήλωτης απασχόλησης.
Για παράδειγμα, συνταξιούχος που λαμβάνει συνολικά 1.200 ευρώ τον μήνα από κύρια και επικουρική σύνταξη μπορεί να βρεθεί αντιμέτωπος με πρόστιμο 14.400 ευρώ. Το ποσό αυτό υπολογίζεται ανεξάρτητα από τις πρόσθετες οφειλές που μπορεί να προκύψουν για εισφορές και πόρο.
Η δήλωση πρέπει να υποβάλλεται ακόμη και όταν ο συνταξιούχος θεωρεί ότι απαλλάσσεται από την καταβολή του πόρου. Η απαλλαγή αφορά την οικονομική επιβάρυνση και όχι την υποχρέωση ενημέρωσης του e-ΕΦΚΑ.
Ποιοι εξαιρούνται από τον πρόσθετο πόρο
Από τον πρόσθετο πόρο υπέρ του e-ΕΦΚΑ εξαιρούνται ορισμένες κατηγορίες συνταξιούχων. Σε αυτές περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων, συνταξιούχοι λόγω αναπηρίας, συγκεκριμένες κατηγορίες ατόμων με αναπηρία και πολύτεκνοι που πληρούν τις νόμιμες προϋποθέσεις.
Ειδικό καθεστώς ισχύει και για συνταξιούχους του πρώην ΟΓΑ οι οποίοι συνεχίζουν συγκεκριμένη αγροτική δραστηριότητα. Οι προϋποθέσεις διαφέρουν ανά περίπτωση και είναι σημαντικό να ελέγχονται πριν από την έναρξη ή τη συνέχιση της εργασίας.
Σε κάθε περίπτωση, η εξαίρεση από τον πόρο δεν συνεπάγεται αυτόματα απαλλαγή από τις ασφαλιστικές εισφορές ή από την ηλεκτρονική δήλωση. Ο συνταξιούχος οφείλει να δηλώσει την απασχόλησή του και να αναφέρει τον λόγο για τον οποίο ζητά απαλλαγή, εφόσον δικαιούται.
Πώς υποβάλλεται η δήλωση στον e-ΕΦΚΑ
Η διαδικασία πραγματοποιείται ηλεκτρονικά μέσω της υπηρεσίας «Δήλωση Απασχόλησης Συνταξιούχων» του e-ΕΦΚΑ. Ο ενδιαφερόμενος συνδέεται με τους προσωπικούς κωδικούς Taxisnet και τον ΑΜΚΑ του.
Στη συνέχεια, συμπληρώνει τα απαιτούμενα στοιχεία, όπως:
– την ημερομηνία έναρξης της απασχόλησης,
– το είδος της εργασίας ή της επαγγελματικής δραστηριότητας,
– τα στοιχεία του εργοδότη, όπου απαιτούνται,
– την υπαγωγή ή μη στην επικουρική ασφάλιση,
– τυχόν λόγο απαλλαγής από τον πρόσθετο πόρο.
Όταν ολοκληρωθεί η εργασία, πρέπει να δηλωθεί και η διακοπή της απασχόλησης. Η έγκαιρη ενημέρωση του e-ΕΦΚΑ είναι απαραίτητη, ώστε να μην συνεχίσει να υπολογίζεται πόρος ή να δημιουργηθούν λανθασμένες οφειλές.
Οι εργαζόμενοι συνταξιούχοι μπορούν, επομένως, να διατηρούν ολόκληρη τη σύνταξή τους, αρκεί να τηρούν το ισχύον πλαίσιο. Η έγκαιρη δήλωση της εργασίας, ο σωστός υπολογισμός των εισφορών και ο έλεγχος τυχόν απαλλαγής από τον πόρο είναι τα βασικά βήματα για την αποφυγή αναδρομικών χρεώσεων και του ιδιαίτερα υψηλού προστίμου των 12 συντάξεων.
