Σημαντικά μέτρα στήριξης για τους επαγγελματίες αλιείς προβλέπονται για τις ζημιές στα δίχτυα, το κόστος του αλιευτικού πετρελαίου και τον εκσυγχρονισμό των σκαφών. Οι ενισχύσεις απευθύνονται κυρίως σε αλιείς της παράκτιας αλιείας και έχουν στόχο να περιορίσουν τις οικονομικές πιέσεις που αντιμετωπίζει ο κλάδος.
Ο προϋπολογισμός για τις αποζημιώσεις λόγω ζημιών που προκαλούν μεγάλα θαλάσσια θηλαστικά στα αλιευτικά δίχτυα αυξήθηκε στα 25 εκατ. ευρώ, από τα αρχικά 10-15 εκατ. ευρώ. Παράλληλα, συνεχίζεται η επιδότηση του αλιευτικού πετρελαίου, ενώ βρίσκεται σε εξέλιξη και πρόγραμμα χρηματοδότησης για τον εκσυγχρονισμό των αλιευτικών σκαφών.
Η ηλεκτρονική πλατφόρμα για την υποβολή αιτήσεων αποζημίωσης άνοιξε την Παρασκευή 13 Νοεμβρίου 2026 και θα παραμείνει διαθέσιμη έως τη Δευτέρα 23 Νοεμβρίου, στις 12:00 το μεσημέρι.
Ποιοι αλιείς δικαιούνται ενίσχυση για ζημιές στα δίχτυα
Το πρόγραμμα αποζημιώσεων αφορά αποκλειστικά επαγγελματίες αλιείς που δραστηριοποιούνται στην παράκτια αλιεία. Καλύπτονται ζημιές σε αλιευτικά δίχτυα οι οποίες προκλήθηκαν από μεγάλα θαλάσσια θηλαστικά κατά τα έτη 2025 και 2026.
Οι δικαιούχοι θα πρέπει να υποβάλουν ηλεκτρονικά την αίτησή τους εντός της προβλεπόμενης προθεσμίας, δηλαδή έως τις 23 Νοεμβρίου στις 12:00. Η διαδικασία έχει απλοποιηθεί, ώστε να περιοριστεί η γραφειοκρατία και να επιταχυνθεί η ολοκλήρωση των πληρωμών, οι οποίες προβλέπεται να πραγματοποιηθούν εντός του 2026.
Η αύξηση του διαθέσιμου προϋπολογισμού στα 25 εκατ. ευρώ κρίθηκε απαραίτητη, καθώς οι ζημιές που καταγράφονται στα δίχτυα επιβαρύνουν σημαντικά το εισόδημα των αλιέων. Το κόστος επισκευής ή αντικατάστασης του εξοπλισμού είναι υψηλό, ενώ η απώλεια ημερών εργασίας μειώνει ακόμη περισσότερο τα έσοδα των επαγγελματιών.
Επιδότηση αλιευτικού πετρελαίου
Παράλληλη παρέμβαση για τη στήριξη του κλάδου αποτελεί η επιδότηση του αλιευτικού πετρελαίου. Το μέτρο σχεδιάστηκε αρχικά για επτά μήνες, από τον Απρίλιο έως και τον Οκτώβριο, προκειμένου να μειωθεί το λειτουργικό κόστος των επαγγελματικών αλιευτικών σκαφών.
Η ενίσχυση διαμορφώθηκε στα 32 λεπτά ανά λίτρο, ενώ για τους μήνες Σεπτέμβριο και Οκτώβριο αυξήθηκε στα 40 λεπτά. Η επιδότηση αφορά τους επαγγελματίες αλιείς που πληρούν τις προβλεπόμενες προϋποθέσεις και υπολογίζεται με βάση τα στοιχεία κατανάλωσης και τη σχετική διαδικασία που έχει οριστεί από τις αρμόδιες υπηρεσίες.
Παράλληλα, αναμένεται ανακοίνωση για το ύψος της ενίσχυσης που θα ισχύσει τον Νοέμβριο και τον Δεκέμβριο. Με την επέκταση του μέτρου, η συνολική διάρκεια της επιδότησης αναμένεται να φτάσει τους εννέα μήνες. Η παρέμβαση θεωρείται ιδιαίτερα σημαντική, καθώς το κόστος καυσίμων αποτελεί μία από τις μεγαλύτερες δαπάνες για τους επαγγελματίες της αλιείας.
Χρηματοδότηση για τον εκσυγχρονισμό αλιευτικών σκαφών
Σε εξέλιξη βρίσκεται επίσης πρόγραμμα εκσυγχρονισμού αλιευτικών σκαφών, συνολικού προϋπολογισμού 16 εκατ. ευρώ. Η περίοδος υποβολής αιτήσεων έχει ολοκληρωθεί και το πρόγραμμα βρίσκεται πλέον στη φάση αξιολόγησης.
Το ενδιαφέρον των επαγγελματιών αλιέων ξεπέρασε τα διαθέσιμα κονδύλια. Οι αιτήσεις ανήλθαν συνολικά σε 20 εκατ. ευρώ, ποσό κατά 25% υψηλότερο από τον προϋπολογισμό του προγράμματος. Η εξέλιξη αυτή δείχνει την ανάγκη για επενδύσεις σε ασφαλέστερα, αποδοτικότερα και περισσότερο σύγχρονα σκάφη.
Οι παρεμβάσεις εκσυγχρονισμού μπορούν να συμβάλουν στη βελτίωση των συνθηκών εργασίας, στη μείωση της κατανάλωσης καυσίμων και στην προστασία του θαλάσσιου περιβάλλοντος. Ωστόσο, υπάρχουν περιορισμοί που απορρέουν από το ευρωπαϊκό θεσμικό πλαίσιο.
Τι ισχύει για την αντικατάσταση μηχανών
Ο ισχύων ευρωπαϊκός κανονισμός δεν επιτρέπει παρεμβάσεις που αυξάνουν την αλιευτική ικανότητα ενός σκάφους. Για τον λόγο αυτό, η αντικατάσταση μηχανών δεν μπορεί να οδηγεί σε μεγαλύτερη δυνατότητα αλίευσης.
Το ζήτημα βρίσκεται υπό διαπραγμάτευση με την Ευρωπαϊκή Ένωση ενόψει της επόμενης προγραμματικής περιόδου. Στόχος είναι να επιτραπεί η αντικατάσταση παλαιών μηχανών με νεότερες, ενεργειακά αποδοτικότερες και φιλικότερες προς το περιβάλλον, χωρίς αύξηση της αλιευτικής δυνατότητας.
Μια τέτοια αλλαγή θα μπορούσε να περιορίσει την κατανάλωση καυσίμων, να μειώσει τις εκπομπές και να βελτιώσει την ασφάλεια των αλιέων, ιδιαίτερα σε σκάφη που λειτουργούν με παλαιό και τεχνικά επιβαρυμένο εξοπλισμό.
Η μείωση των ιχθυαποθεμάτων και η στήριξη των παράκτιων περιοχών
Η μείωση των ιχθυαποθεμάτων αποτελεί έναν από τους βασικούς παράγοντες που επηρεάζουν την οικονομική βιωσιμότητα της αλιείας. Η εξέλιξη αυτή έχει άμεσες συνέπειες όχι μόνο για τους ίδιους τους αλιείς, αλλά και για την απασχόληση και την οικονομική δραστηριότητα στις παράκτιες και νησιωτικές περιοχές.
Τα τελευταία 20 χρόνια έχουν εφαρμοστεί προγράμματα απόσυρσης αλιευτικών σκαφών, τα οποία προσφέρουν οικονομικά κίνητρα σε όσους επιθυμούν να εγκαταλείψουν το επάγγελμα. Παράλληλα, εξετάζεται η δυνατότητα επαγγελματικής μετάβασης σε άλλους τομείς, όπως η εστίαση, ο τουρισμός και γενικότερα δραστηριότητες που συνδέονται με τη θάλασσα.
Η κατεύθυνση αυτή εντάσσεται στη γενικότερη στρατηγική για τη στήριξη της γαλάζιας οικονομίας και τη διατήρηση της οικονομικής ζωής στις τοπικές κοινωνίες. Όπως έχει επισημανθεί, η γαλάζια οικονομία είναι σε μεγάλο βαθμό παράκτια οικονομία και συνδέεται άμεσα με την απασχόληση, τον τουρισμό και την παραγωγή εισοδήματος στις νησιωτικές περιοχές.
Στο ίδιο πλαίσιο αναμένονται και θεσμικές παρεμβάσεις για την ερασιτεχνική αλιεία. Στόχος είναι να αντιμετωπιστεί η παράνομη εμπορία αλιευμάτων από ερασιτέχνες, χωρίς να επιβληθούν υπέρμετρες διοικητικές υποχρεώσεις σε όσους ασκούν τη δραστηριότητα αποκλειστικά για μη εμπορικούς σκοπούς.
Συνολικά, οι ενισχύσεις για ζημιές στα δίχτυα, η επιδότηση του αλιευτικού πετρελαίου και η χρηματοδότηση για τον εκσυγχρονισμό των σκαφών αποτελούν βασικά εργαλεία στήριξης των επαγγελματιών αλιέων. Οι ενδιαφερόμενοι που δικαιούνται ενίσχυση για ζημιές στα δίχτυα θα πρέπει να υποβάλουν την αίτησή τους εγκαίρως, ενώ οι επόμενες αποφάσεις για το πετρέλαιο, τις μηχανές και τα νέα προγράμματα θα καθορίσουν σε σημαντικό βαθμό τις προοπτικές του κλάδου.
