Η απόφαση του Συνταγματικού Δικαστηρίου της Νότιας Κορέας να απομακρύνει επίσημα από το αξίωμα τον Πρόεδρο Γιουν Σοκ Γεόλ αποτελεί ακόμη μία δοκιμασία για τη δημοκρατία της χώρας, καθώς το χάσμα μεταξύ συντηρητικών και φιλελεύθερων έχει βαθύνει μετά την επιβολή στρατιωτικού νόμου από τον Γιουν και την επακόλουθη καθαίρεσή του. Η απόφαση της Παρασκευής οδηγεί σε διεξαγωγή πρόωρων εκλογών για την ανάδειξη νέου προέδρου.
Όπως αναφέρει σε δημοσίευμά του το Associated Press ο Γιουν εξακολουθεί να αντιμετωπίζει ποινικές κατηγορίες τέσσερις μήνες μετά την αναταραχή που προκάλεσε με την ανακοίνωση επιβολής στρατιωτικού νόμου και αποστολής στρατευμάτων στο κοινοβούλιοη, αλλά είναι απίθανο να αποσυρθεί από το πολιτικό προσκήνιο. Σύμφωνα με την ανάλυση του αμερικανικού Πρακτορείου Ειδήσεων, πιθανότατα θα επιχειρήσει να διατηρήσει την πολιτική του επιρροή, κινητοποιώντας τους πιο αφοσιωμένους υποστηρικτές του και επηρεάζοντας την επιλογή του νέου ηγέτη του κόμματός του, το οποίο έχει καταβάλει εντατικές προσπάθειες για την επανένταξή του στο πολιτικό σύστημα.
Το χρονικό της κρίσης
Η συνταγματική κρίση ξεκίνησε στις 3 Δεκεμβρίου, όταν ο Γιουν κήρυξε στρατιωτικό νόμο και έστειλε στρατεύματα στη Βουλή. Παρά την παρουσία εκατοντάδων στρατιωτών και αστυνομικών, οι βουλευτές εισήλθαν στην αίθουσα συνεδριάσεων και, μέσα σε λίγες ώρες, ψήφισαν ομόφωνα την άρση του στρατιωτικού νόμου.
Στις 14 Δεκεμβρίου, το κοινοβούλιο, το οποίο ελέγχεται από την αντιπολίτευση, προχώρησε στην παραπομπή του Γιουν, αναστέλλοντας τις εξουσίες του και κατηγορώντας τον για παραβίαση του Συντάγματος λόγω της κήρυξης στρατιωτικού νόμου, της αποστολής στρατευμάτων στη Βουλή και τα εκλογικά γραφεία, καθώς και για απόπειρα σύλληψης πολιτικών αντιπάλων.
Το Σύνταγμα της Νότιας Κορέας επιτρέπει την επιβολή στρατιωτικού νόμου μόνο σε περιόδους πολέμου ή συγκρίσιμων εθνικών κρίσεων. Ο Γιουν ισχυρίστηκε ότι το διάταγμά του ήταν απαραίτητο για να αναδείξει την απειλή που, σύμφωνα με τον ίδιο, συνιστούσε το “αντι-κρατικό” κόμμα της αντιπολίτευσης.
Ακόμα και υπό στρατιωτικό νόμο, ο πρόεδρος δεν έχει το δικαίωμα να διαλύσει το κοινοβούλιο. Ωστόσο, λίγο μετά την κήρυξη του στρατιωτικού νόμου, το στρατιωτικό επιτελείο εξέδωσε διάταγμα που απαγόρευε «όλες τις πολιτικές δραστηριότητες», συμπεριλαμβανομένων εκείνων του κοινοβουλίου.
Ο Γιουν υποστήριξε ότι δεν επιδίωκε να καταλύσει το νομοθετικό σώμα, αλλά να διατηρήσει την τάξη. Ωστόσο, οι ισχυρισμοί του διαψεύστηκαν από καταθέσεις ανώτατων στρατιωτικών και αστυνομικών αξιωματούχων, οι οποίοι περιέγραψαν μια συντονισμένη, αλλά αποτυχημένη, προσπάθεια κατάληψης του κοινοβουλίου.
Το Συνταγματικό Δικαστήριο απέρριψε τους ισχυρισμούς του Γιουν, κρίνοντας ότι παραβίασε σαφώς το Σύνταγμα και τους νόμους της χώρας, κινητοποιώντας στρατό και αστυνομία για να εμποδίσει τη λειτουργία της Βουλής.
Εκλογές μέσα σε 60 ημέρες
Η Νότια Κορέα πρέπει τώρα να διεξαγάγει προεδρικές εκλογές μέσα σε 60 ημέρες, σε ένα εξαιρετικά πολωμένο πολιτικό κλίμα.
Οι υποστηρικτές του Γιουν είχαν ήδη προκαλέσει επεισόδια στο Δικαστήριο της Δυτικής Σεούλ που ενέκρινε τη σύλληψή του τον Ιανουάριο. Οι δικηγόροι του Γιουν και στελέχη του κυβερνώντος κόμματος έχουν αμφισβητήσει ανοιχτά την αξιοπιστία του δικαστικού συστήματος και των διωκτικών αρχών, ενώ ο ίδιος ο Γιουν έχει προωθήσει αβάσιμες θεωρίες συνωμοσίας περί εκλογικής νοθείας.
Αναλυτές επισημαίνουν ότι οι ενέργειες του Γιουν εντείνουν την πολιτική κρίση και απειλούν να υπονομεύσουν τις εκλογές, αυξάνοντας τη δυσπιστία των ψηφοφόρων προς το εκλογικό σύστημα. Ο πολιτικός αναλυτής Κιμ Σου-μιν τονίζει την ανάγκη ενίσχυσης των μέτρων ασφαλείας στα εκλογικά και καταμετρητικά κέντρα, ώστε να αποφευχθούν επεισόδια.
Ο καθηγητής Κιμ Ταε-χιούνγκ προειδοποιεί ότι αν οι πολίτες αρνούνται να αποδεχθούν οποιοδήποτε εκλογικό αποτέλεσμα που δεν τους ευνοεί, τότε η εμπιστοσύνη στη δημοκρατία θα καταρρεύσει πλήρως.
Ο Γιουν δεν πρόκειται να αποχωρήσει ήσυχα
Ο Γιουν, γνωστός για τη μαχητικότητά του, ενδέχεται να συνεχίσει να κινητοποιεί τους υποστηρικτές του στους δρόμους, ενώ παράλληλα θα προσπαθήσει να διατηρήσει τον έλεγχο του κυβερνώντος Λαϊκού Κόμματος Εξουσίας. Σε δήλωσή του μέσω των δικηγόρων του, εξέφρασε τη λύπη του για το ότι δεν ανταποκρίθηκε στις προσδοκίες του λαού, χωρίς όμως να αποσαφηνίσει αν αποδέχεται την απόφαση του Δικαστηρίου.
Καθώς αντιμετωπίζει ποινική δίκη για εξέγερση, κατηγορία που τιμωρείται με ισόβια κάθειρξη ή ακόμα και θάνατο, ο Γιουν έχει συμφέρον να στηρίξει έναν συντηρητικό υποψήφιο που θα μπορούσε να τον απονείμει χάρη σε περίπτωση καταδίκης. Αυτό σημαίνει ότι οι επερχόμενες εκλογές μπορεί να εξελιχθούν σε μια επανάληψη της αναμέτρησης του 2022, όταν ο Γιουν κέρδισε οριακά τον ηγέτη του Δημοκρατικού Κόμματος, Λι Τζε-μιονγκ, ο οποίος επίσης αντιμετωπίζει νομικά προβλήματα.
Διεθνείς επιπτώσεις
Η πολιτική κρίση που προκάλεσε ο Γιουν έχει αποσταθεροποιήσει τη διπλωματία της χώρας, επηρεάζοντας τις σχέσεις με τις ΗΠΑ. Σύμφωνα με τον καθηγητή Παϊκ Ουγιέαλ του Πανεπιστημίου Γιονσέι, η Νότια Κορέα κινδυνεύει να χάσει την ευκαιρία να διαμορφώσει τη σχέση της με τη νέα αμερικανική κυβέρνηση πριν από τις επίσημες διαπραγματεύσεις.
Η χώρα βρίσκεται σε μια κρίσιμη καμπή, όπου η έκβαση των εκλογών θα καθορίσει τόσο το εσωτερικό πολιτικό σκηνικό όσο και τη διεθνή της θέση.
