Στην ανάγκη οικονομικής αποδυνάμωσης των εγκληματικών δικτύων, στην ενίσχυση της διαφάνειας στις συναλλαγές και στη σημασία της διεθνούς συνεργασίας για την αντιμετώπιση του οργανωμένου εγκλήματος αναφέρθηκε ο Υφυπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Δημήτρης Μαρκόπουλος.
Η τοποθέτηση έγινε στο συνέδριο με θέμα «Βέλτιστες πρακτικές δικαστικής και αστυνομικής συνεργασίας για την αντιμετώπιση του διεθνούς οργανωμένου εγκλήματος», το οποίο πραγματοποιήθηκε σήμερα, 7 Νοεμβρίου 2026, στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών. Η διοργάνωση έγινε από την Ένωση Εισαγγελέων Ελλάδος και την Ένωση Μελών του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους, σε συνεργασία με την Πρεσβεία των Ηνωμένων Πολιτειών και υπό την αιγίδα της Βουλής των Ελλήνων.
Ιδιαίτερη ήταν η παρουσία του Επιτετραμμένου της Πρεσβείας των ΗΠΑ στην Ελλάδα, Josh Hack, γεγονός που ανέδειξε τον διεθνή χαρακτήρα της συζήτησης και τη σημασία της συνεργασίας μεταξύ των αρμόδιων αρχών.
Το οργανωμένο έγκλημα βασίζεται στο οικονομικό όφελος
Ο Δημήτρης Μαρκόπουλος αναφέρθηκε στις πολλαπλές και διαρκώς μεταβαλλόμενες μορφές που λαμβάνει σήμερα το οργανωμένο έγκλημα. Η εμπορία ανθρώπων, η διακίνηση ναρκωτικών, η απάτη, η διαφθορά, η παράνομη διακίνηση προϊόντων και οι ηλεκτρονικές εγκληματικές δραστηριότητες αποτελούν διαφορετικές εκφάνσεις ενός φαινομένου που υπερβαίνει τα εθνικά σύνορα.
Παρά τις διαφορές τους, οι δραστηριότητες αυτές έχουν έναν κοινό παρονομαστή: την επιδίωξη οικονομικού κέρδους. Όπως σημείωσε ο Υφυπουργός, η αντιμετώπιση των εγκληματικών οργανώσεων δεν μπορεί να περιορίζεται μόνο στην εξάρθρωση των επιχειρησιακών τους πυρήνων. Απαιτείται, παράλληλα, ο εντοπισμός, η δέσμευση και η αφαίρεση των οικονομικών πόρων που επιτρέπουν στα δίκτυα αυτά να λειτουργούν, να επεκτείνονται και να ανανεώνουν τη δράση τους.
Η οικονομική διάσταση του εγκλήματος αποτελεί, επομένως, κρίσιμο πεδίο για τις ελεγκτικές και διωκτικές αρχές. Η παρακολούθηση των συναλλαγών, η ανάλυση των οικονομικών δεδομένων και η άμεση ανταλλαγή πληροφοριών μπορούν να συμβάλουν καθοριστικά στην αποκάλυψη παράνομων δραστηριοτήτων και στη διακοπή της χρηματοδότησής τους.
Ψηφιακά εργαλεία και διαφάνεια στις συναλλαγές
Στο πλαίσιο αυτό, ο Υφυπουργός παρουσίασε τις πρωτοβουλίες του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών για την ενίσχυση της διαφάνειας και τη βελτίωση των ελεγκτικών μηχανισμών. Κεντρική θέση στις παρεμβάσεις αυτές έχουν η ψηφιοποίηση των φορολογικών διαδικασιών, η ηλεκτρονική τιμολόγηση, η διασύνδεση των ταμειακών μηχανών με τα POS και η αξιοποίηση των διαθέσιμων δεδομένων.
Η ψηφιοποίηση περιορίζει τα περιθώρια για αδήλωτες συναλλαγές και δημιουργεί ένα πιο ολοκληρωμένο αποτύπωμα της οικονομικής δραστηριότητας. Παράλληλα, επιτρέπει στις αρμόδιες υπηρεσίες να πραγματοποιούν στοχευμένους και αποτελεσματικότερους ελέγχους, αξιοποιώντας σύγχρονες μεθόδους ανάλυσης δεδομένων και εντοπισμού ασυνήθιστων οικονομικών μοτίβων.
Όπως υπογράμμισε ο κ. Μαρκόπουλος, οι συγκεκριμένες παρεμβάσεις δεν αφορούν μόνο την καταπολέμηση της φοροδιαφυγής. Συμβάλλουν επίσης στον εντοπισμό ύποπτων συναλλαγών, στη μείωση των δυνατοτήτων νομιμοποίησης παράνομων εσόδων και στην προστασία των επιχειρήσεων που λειτουργούν νόμιμα.
Η ενίσχυση της διαφάνειας δημιουργεί, ταυτόχρονα, συνθήκες υγιούς ανταγωνισμού. Όταν εφαρμόζονται κοινοί κανόνες για όλους, περιορίζονται τα πλεονεκτήματα όσων χρησιμοποιούν παράνομες πρακτικές και ενισχύεται η εμπιστοσύνη στην αγορά. Με τον τρόπο αυτό, η οικονομική πολιτική συνδέεται άμεσα με την πρόληψη και την αντιμετώπιση του οργανωμένου εγκλήματος.
Η διεθνής συνεργασία ως βασική προϋπόθεση
Ο Δημήτρης Μαρκόπουλος έδωσε ιδιαίτερη έμφαση και στη διεθνή συνεργασία, επισημαίνοντας ότι οι εγκληματικές οργανώσεις αξιοποιούν τις διαφορές μεταξύ των εθνικών συστημάτων και κινούνται με ταχύτητα από τη μία χώρα στην άλλη. Η διασυνοριακή δράση τους καθιστά αναγκαίο τον αποτελεσματικό συντονισμό των δικαστικών, αστυνομικών και οικονομικών αρχών.
Η ανταλλαγή πληροφοριών πρέπει να γίνεται γρήγορα και με ασφαλείς διαδικασίες, ώστε οι αρμόδιες υπηρεσίες να μπορούν να προλαμβάνουν κινδύνους και να παρεμβαίνουν πριν από την ολοκλήρωση παράνομων συναλλαγών. Εξίσου σημαντική είναι η αξιοποίηση της τεχνογνωσίας και των βέλτιστων πρακτικών που εφαρμόζονται σε άλλες χώρες.
Η συνεργασία αυτή μπορεί να αφορά την ανίχνευση χρηματοοικονομικών ροών, την ανταλλαγή στοιχείων για ύποπτα πρόσωπα και εταιρείες, την αναζήτηση περιουσιακών στοιχείων στο εξωτερικό και τη δικαστική συνδρομή σε σύνθετες υποθέσεις. Η κοινή δράση ενισχύει την αποτελεσματικότητα των ερευνών και περιορίζει τα περιθώρια διαφυγής των εγκληματικών δικτύων.
Προστασία της κοινωνίας και εμπιστοσύνη στους θεσμούς
Ολοκληρώνοντας την τοποθέτησή του, ο Υφυπουργός τόνισε ότι η αποτελεσματική αντιμετώπιση του οργανωμένου εγκλήματος αποτελεί ζήτημα προστασίας τόσο της κοινωνίας όσο και της οικονομίας. Παράλληλα, συνδέεται άμεσα με την ενίσχυση της εμπιστοσύνης των πολιτών στους θεσμούς και στην εφαρμογή των νόμων.
Η αντιμετώπιση του φαινομένου απαιτεί συνδυασμό πολιτικών: αυστηρούς και αποτελεσματικούς ελέγχους, σύγχρονα ψηφιακά εργαλεία, διαφάνεια στις συναλλαγές, ταχύτητα στην ανταλλαγή πληροφοριών και ουσιαστική συνεργασία μεταξύ της Δικαιοσύνης και των αρμόδιων αρχών.
Το οργανωμένο έγκλημα μπορεί να αποδυναμωθεί ουσιαστικά όταν πλήττεται η οικονομική του βάση. Με τη συστηματική παρακολούθηση των οικονομικών ροών, την ενίσχυση των ελεγκτικών μηχανισμών και τη διεθνή συνεργασία, το οικονομικό δίκτυο των εγκληματικών οργανώσεων μπορεί να βρεθεί αποτελεσματικά στο στόχαστρο.
