Η σαρωτική ήττα των Ρεπουμπλικανών στις ενδιάμεσες εκλογές των ΗΠΑ δεν περιορίζεται σε μια απλή αλλαγή των κοινοβουλευτικών συσχετισμών. Η εκλογική πανωλεθρία των Ρεπουμπλικανών επηρεάζει ήδη την πολιτική παρακαταθήκη του Ντόναλντ Τραμπ, αποδυναμώνει πρόσωπα που θεωρούνταν φαβορί και επιταχύνει τις διεργασίες για την προεδρική κούρσα του 2028. Και στα δύο κόμματα, οι υποψήφιοι καλούνται πλέον να απαντήσουν σε ένα κρίσιμο ερώτημα: ποια πολιτική κατεύθυνση μπορεί να κερδίσει την εμπιστοσύνη των ψηφοφόρων στην επόμενη προεδρική αναμέτρηση;
Η εκλογική πανωλεθρία των Ρεπουμπλικανών πλήττει τον Τζέι Ντι Βανς
Ο μεγάλος χαμένος της νέας πραγματικότητας θεωρείται ο αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς. Μέχρι πρόσφατα, ο Βανς εμφανιζόταν ως το αδιαμφισβήτητο φαβορί για τη διαδοχή του Τραμπ, έχοντας ταυτίσει σε μεγάλο βαθμό την πολιτική του πορεία με τον πρόεδρο και το κίνημα που εκείνος δημιούργησε στο Ρεπουμπλικανικό Κόμμα.
Η εκλογική ήττα, όμως, αλλάζει τα δεδομένα. Ο αντιπρόεδρος καλείται τώρα να αποδείξει ότι δεν αποτελεί απλώς συνέχεια μιας κυβέρνησης που φαίνεται να χάνει τη λαϊκή στήριξη. Θα πρέπει να πείσει ότι μπορεί να εκφράσει μια νέα πολιτική πρόταση, χωρίς να αποξενώσει τη βάση του Τραμπ αλλά και χωρίς να κληρονομήσει όλο το πολιτικό κόστος της προεδρίας του.
Η αποδυνάμωση του Βανς δημιουργεί χώρο για άλλους Ρεπουμπλικανούς διεκδικητές. Ο κυβερνήτης της Φλόριντα Ρον ΝτεΣάντις επιχειρεί να επιστρέψει στο προσκήνιο, προβάλλοντας την πολιτεία του ως μία από τις λίγες περιοχές όπου οι Ρεπουμπλικανοί κατάφεραν να περιορίσουν τις απώλειές τους. Η πολιτική του εμπειρία και η ικανότητά του να κινητοποιεί τη συντηρητική βάση εξακολουθούν να αποτελούν σημαντικά πλεονεκτήματα, αν και η προηγούμενη αντιπαράθεσή του με τον Τραμπ δεν έχει ξεχαστεί.
Παράλληλα, ο υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο και ο γερουσιαστής του Τέξας Τεντ Κρουζ παραμένουν στα ονόματα που συζητούνται για το χρίσμα. Ωστόσο, και οι δύο θα πρέπει να αντιμετωπίσουν πολιτικά εμπόδια και να εξηγήσουν πώς θα ανανεώσουν το κόμμα μετά από ένα αποτέλεσμα που ανέδειξε την κόπωση των ψηφοφόρων από τις υφιστάμενες προτεραιότητες της κυβέρνησης.
Οι Δημοκρατικοί αναζητούν τη νέα γενιά
Στο στρατόπεδο των Δημοκρατικών, οι ενδιάμεσες εκλογές ενίσχυσαν μια νέα γενιά στελεχών. Ο 39χρονος γερουσιαστής της Τζόρτζια, Τζον Όσοφ, θεωρείται ένας από τους βασικούς κερδισμένους. Η επανεκλογή του αναζωπύρωσε τα σενάρια για μια πιθανή προεδρική υποψηφιότητα, καθώς συνδυάζει σχετικά νεαρή ηλικία, εκλογική απήχηση και ισχυρή παρουσία σε μια πολιτεία με αυξανόμενη σημασία.
Στο ίδιο κάδρο βρίσκονται ο κυβερνήτης της Πενσιλβάνια Τζος Σαπίρο, ο κυβερνήτης του Ιλινόι Τζέι Μπι Πρίτζκερ, ο κυβερνήτης του Κεντάκι Άντι Μπεσίρ και ο γερουσιαστής της Αριζόνα Μαρκ Κέλι. Όλοι τους διαθέτουν διαφορετικά πολιτικά χαρακτηριστικά, γεγονός που ενδέχεται να τους επιτρέψει να διεκδικήσουν διαφορετικές ομάδες ψηφοφόρων.
Ο Σαπίρο μπορεί να αξιοποιήσει την εμπειρία του σε μια κρίσιμη πολιτεία του Βορρά, ενώ ο Μπεσίρ έχει αποδείξει ότι ένας Δημοκρατικός μπορεί να κερδίσει σε πιο συντηρητικό περιβάλλον. Ο Πρίτζκερ διαθέτει ισχυρούς κομματικούς δεσμούς και σημαντικούς οικονομικούς πόρους, ενώ ο Κέλι προσφέρει ένα προφίλ που συνδυάζει την πολιτική εμπειρία, την εθνική ασφάλεια και τη συμβολική εικόνα του πρώην αστροναύτη.
Η πρώην αντιπρόεδρος Κάμαλα Χάρις και ο κυβερνήτης της Καλιφόρνια Γκάβιν Νιούσομ εξακολουθούν να διαθέτουν επιρροή. Ωστόσο, ένα τμήμα των Δημοκρατικών αναζητά πρόσωπα που δεν συνδέονται με προηγούμενες εκλογικές ήττες ή με την παλαιότερη κομματική ηγεσία. Η Χάρις, όπως και άλλα στελέχη της σημερινής ηγεσίας, ενδέχεται να θεωρηθεί εκπρόσωπος μιας «παλιάς φρουράς» την οποία το κόμμα θέλει να ξεπεράσει.
Η Αλεξάντρια Οκάσιο-Κορτέζ και το ενδεχόμενο μιας πιο προοδευτικής υποψηφιότητας
Η αριστερή βουλευτής της Νέας Υόρκης Αλεξάντρια Οκάσιο-Κορτέζ θα μπορούσε να αποτελέσει μία ακόμη υποψήφια για το χρίσμα των Δημοκρατικών. Η παρουσία της διαθέτει μεγάλη απήχηση στη νεότερη και πιο προοδευτική βάση του κόμματος, όμως η πολιτική της προσωπικότητα εξακολουθεί να διχάζει.
Τον Σεπτέμβριο είχε δηλώσει ότι εξετάζει το ενδεχόμενο μιας προεδρικής υποψηφιότητας, εκφράζοντας παράλληλα αμφιβολίες για τις πιθανότητες νίκης μιας γυναίκας σε μια χώρα που έχει απορρίψει γυναίκες υποψήφιες για την προεδρία σε δύο προηγούμενες αναμετρήσεις, το 2016 και το 2024. Η συζήτηση αυτή αναδεικνύει τόσο τις φιλοδοξίες της νέας γενιάς όσο και τα εμπόδια που εξακολουθούν να υπάρχουν στην αμερικανική πολιτική.
Η ακρίβεια εξελίχθηκε στον μεγαλύτερο αντίπαλο του Τραμπ
Οι ενδιάμεσες εκλογές εξελίχθηκαν σε ηχηρή αποδοκιμασία για τον πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ, καθώς η ακρίβεια και το αυξημένο κόστος ζωής κυριάρχησαν στην ατζέντα των ψηφοφόρων. Σύμφωνα με τα ευρήματα του AP VoteCast, περίπου δύο στους τρεις Αμερικανούς θεωρούν ότι οι οικονομικές πολιτικές του Τραμπ συνέβαλαν στην άνοδο των τιμών.
Πολλοί ψηφοφόροι συνέδεσαν επίσης την οικονομική επιβάρυνση με την αύξηση των δασμών και τον πόλεμο με το Ιράν. Παρότι η αμερικανική οικονομία εξακολουθεί να εμφανίζει ορισμένους θετικούς δείκτες, όπως χαμηλή ανεργία και ισχυρή χρηματιστηριακή πορεία, τα στοιχεία αυτά δεν αντανακλώνται απαραίτητα στην καθημερινότητα των νοικοκυριών.
Ο πληθωρισμός, το αυξημένο κόστος υγειονομικής περίθαλψης, οι υψηλές τιμές και οι ανισότητες στην κατανομή του πλούτου δημιούργησαν ένα κλίμα έντονης δυσαρέσκειας. Πολλοί Αμερικανοί θεωρούν ότι τα οφέλη της οικονομικής ανάπτυξης κατευθύνονται κυρίως προς τους εύπορους και τις μεγάλες εταιρείες τεχνολογίας, ενώ η μεσαία και εργατική τάξη δυσκολεύεται να ανταποκριθεί στις βασικές της ανάγκες.
Η δυσαρέσκεια αυτή μεταφράστηκε σε σημαντικά εκλογικά κέρδη για τους Δημοκρατικούς στη Βουλή, στη Γερουσία και στα κυβερνεία των πολιτειών. Παράλληλα, ανέδειξε μια ευρύτερη αμφισβήτηση των προτεραιοτήτων του Λευκού Οίκου. Η πλειοψηφία των ψηφοφόρων δήλωσε ότι ο Τραμπ δεν έδωσε επαρκή προτεραιότητα στα προβλήματα των απλών Αμερικανών και δεν αγωνίστηκε για ανθρώπους που αντιμετωπίζουν καθημερινές οικονομικές πιέσεις.
Η οικονομία, από ισχυρό πολιτικό χαρτί της προεδρίας του, μετατράπηκε έτσι σε βασικό παράγοντα εκλογικής φθοράς. Η εκλογική πανωλεθρία των Ρεπουμπλικανών δείχνει ότι η πολιτική κληρονομιά του Τραμπ δεν είναι πλέον αρκετή για να εγγυηθεί την εκλογική επιτυχία του κόμματος.
Η μάχη για τον Λευκό Οίκο το 2028 έχει, επομένως, ξεκινήσει νωρίτερα από το αναμενόμενο. Οι Ρεπουμπλικανοί αναζητούν έναν διάδοχο που θα μπορέσει να διατηρήσει τη δυναμική του κινήματος χωρίς να επαναλάβει τα λάθη του, ενώ οι Δημοκρατικοί προσπαθούν να κεφαλαιοποιήσουν τη νίκη τους και να παρουσιάσουν ένα πιο ανανεωμένο πρόσωπο. Το επόμενο διάστημα θα δείξει αν η εκλογική πανωλεθρία των Ρεπουμπλικανών αποτελεί μια προσωρινή υποχώρηση ή την απαρχή μιας βαθύτερης αναδιάταξης της αμερικανικής πολιτικής σκηνής.
