Τα φωτοβολταϊκά αποτελούν την αιχμή του δόρατος για την ανάπτυξη των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας παγκοσμίως, σύμφωνα με τη νέα έκθεση του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας (ΙΕΑ). Η Ελλάδα συγκαταλέγεται ήδη στις χώρες με την υψηλότερη κατά κεφαλήν παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας από φωτοβολταϊκά και, όπως εκτιμά ο Οργανισμός, αναμένεται να διατηρήσει πρωταγωνιστικό ρόλο και τα επόμενα χρόνια.
Φωτοβολταϊκά: Η Ελλάδα στις κορυφαίες χώρες παγκοσμίως
Σήμερα, οι πέντε χώρες που ξεχωρίζουν διεθνώς ως προς την κατά κεφαλήν παραγωγή ενέργειας από φωτοβολταϊκά είναι η Αυστραλία, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, η Ολλανδία, η Ισπανία και η Ελλάδα. Η χώρα μας καταγράφει περίπου 1.200 κιλοβατώρες ανά κάτοικο, επίδοση που την κατατάσσει στην τρίτη θέση της σχετικής λίστας.
Η συγκεκριμένη επίδοση αποτυπώνει την ταχύτητα με την οποία αναπτύχθηκαν τα φωτοβολταϊκά στην Ελλάδα τα τελευταία χρόνια. Η αξιοποίηση της υψηλής ηλιοφάνειας, η αύξηση των επενδύσεων σε έργα ανανεώσιμης ενέργειας και η συμμετοχή τόσο μεγάλων ενεργειακών ομίλων όσο και μικρότερων παραγωγών έχουν συμβάλει σημαντικά στη διαμόρφωση του σημερινού ενεργειακού τοπίου.
Η δυναμική αυτή δεν φαίνεται να περιορίζεται στο παρόν. Ο ΙΕΑ εκτιμά ότι η Ελλάδα θα παραμείνει μεταξύ των χωρών με τις υψηλότερες επιδόσεις και κατά την επόμενη περίοδο, παρά το γεγονός ότι ο διεθνής ανταγωνισμός αναμένεται να ενταθεί.
Οι εκτιμήσεις έως το 2031
Σύμφωνα με τις προβλέψεις της έκθεσης, έως το 2031 η κατά κεφαλήν παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας από φωτοβολταϊκά στην Ελλάδα αναμένεται να φτάσει περίπου τις 2.500 κιλοβατώρες. Με αυτή την εξέλιξη, η χώρα εκτιμάται ότι θα βρίσκεται στην έκτη θέση παγκοσμίως.
Η υποχώρηση στην κατάταξη δεν σημαίνει μείωση της ελληνικής παραγωγής ή επιβράδυνση της αγοράς. Αντίθετα, η πρόβλεψη δείχνει ότι τα φωτοβολταϊκά θα συνεχίσουν να αναπτύσσονται με ισχυρούς ρυθμούς. Ωστόσο, άλλες χώρες αναμένεται να καταγράψουν ακόμη μεγαλύτερη πρόοδο, αυξάνοντας ταχύτερα την εγκατεστημένη ισχύ και την παραγωγή τους.
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στη Βουλγαρία και το Κατάρ, τα οποία εκτιμάται ότι θα ενισχύσουν σημαντικά τη θέση τους στον παγκόσμιο χάρτη των φωτοβολταϊκών, ξεπερνώντας την Ελλάδα έως το 2031. Η εξέλιξη αυτή αναδεικνύει τη γενικότερη τάση επιτάχυνσης των επενδύσεων στην ηλιακή ενέργεια σε πολλές περιοχές του κόσμου.
Νέο άλμα στις εγκαταστάσεις ΑΠΕ στην Ελλάδα
Η ισχυρή θέση της Ελλάδας επιβεβαιώνεται και από τα στοιχεία της εγχώριας αγοράς. Κατά τους πρώτους εννέα μήνες του έτους, οι νέες εγκαταστάσεις ΑΠΕ ανήλθαν σε περίπου 2.700 μεγαβάτ. Από αυτά, τα 2.100 MW αφορούσαν φωτοβολταϊκά, γεγονός που καταδεικνύει την κυριαρχία της ηλιακής ενέργειας στην ανάπτυξη του ελληνικού συστήματος.
Οι εκτιμήσεις της αγοράς αναφέρουν ότι οι νέες εγκαταστάσεις θα ξεπεράσουν συνολικά τα 3 γιγαβάτ έως το τέλος του έτους. Αν επιβεβαιωθεί η πρόβλεψη, θα πρόκειται για μία από τις ισχυρότερες χρονιές στην ιστορία του κλάδου, με σημαντική προσθήκη νέας ισχύος στο ηλεκτρικό σύστημα.
Παράλληλα, η συνολική εγκατεστημένη ισχύς των ΑΠΕ στην Ελλάδα φαίνεται να έχει ξεπεράσει πλέον το όριο των 20 γιγαβάτ. Από αυτό το σύνολο, περίπου 13,6 γιγαβάτ αντιστοιχούν σε φωτοβολταϊκά, ενώ 6,295 γιγαβάτ αφορούν αιολικά έργα. Τα στοιχεία αυτά επιβεβαιώνουν ότι τα φωτοβολταϊκά αποτελούν τον βασικό πυλώνα της ενεργειακής μετάβασης της χώρας.
Η πρόκληση της αποθήκευσης ενέργειας
Παρά την εντυπωσιακή ανάπτυξη των φωτοβολταϊκών, η αποθήκευση ενέργειας εξακολουθεί να κινείται με σαφώς χαμηλότερους ρυθμούς. Αυτή τη στιγμή λειτουργούν στην Ελλάδα περίπου 700 MW μονάδων αποθήκευσης με μπαταρίες, ενώ η αγορά εκτιμά ότι η ισχύς τους μπορεί να αυξηθεί στα 4-5 γιγαβάτ μέσα στα επόμενα χρόνια.
Η ενίσχυση της αποθήκευσης θεωρείται κρίσιμη για την ομαλή λειτουργία του ηλεκτρικού συστήματος. Η παραγωγή των φωτοβολταϊκών εξαρτάται από την ηλιοφάνεια και συχνά παρουσιάζει μεγάλη συγκέντρωση κατά τις μεσημεριανές ώρες, όταν η προσφορά ηλεκτρικής ενέργειας μπορεί να ξεπερνά τη ζήτηση. Χωρίς επαρκείς υποδομές αποθήκευσης, η διαχείριση αυτής της πλεονάζουσας παραγωγής γίνεται δυσκολότερη.
Ο κλάδος εκτιμά ότι οι μπαταρίες δεν θα μπορέσουν έως το 2030 να περιορίσουν δραματικά τις αναγκαστικές περικοπές παραγωγής στις οποίες υποβάλλονται σήμερα αρκετά φωτοβολταϊκά έργα. Οι περικοπές αυτές επηρεάζουν τα έσοδα των παραγωγών και δημιουργούν πρόσθετες πιέσεις στη βιωσιμότητα των επενδύσεων.
Η περαιτέρω ανάπτυξη των φωτοβολταϊκών στην Ελλάδα θα χρειαστεί, επομένως, να συνοδευτεί από ταχύτερη ανάπτυξη της αποθήκευσης, εκσυγχρονισμό των δικτύων και καλύτερο συντονισμό της παραγωγής με τη ζήτηση. Παρά τις προκλήσεις, η χώρα διατηρεί ισχυρή θέση διεθνώς και τα φωτοβολταϊκά αναμένεται να παραμείνουν βασικός μοχλός της ενεργειακής της μετάβασης και τα επόμενα χρόνια.
