Δύο Γάλλοι δικαστές διερευνούν πιθανά εγκλήματα πολέμου που φέρεται να διαπράχθηκαν από τον ισραηλινό στρατό στον Λίβανο. Η διαδικασία ξεκίνησε έπειτα από προσφυγή του Γαλλολιβανέζου καλλιτέχνη Αλί Σερί, οι γονείς του οποίου σκοτώθηκαν σε ισραηλινό βομβαρδισμό στη Βηρυτό στα τέλη του 2024.
Η υπόθεση θεωρείται πρωτοφανής, καθώς πρόκειται για την πρώτη δικαστική έρευνα στη Γαλλία σχετικά με εγκλήματα που αποδίδονται στον ισραηλινό στρατό στον Λίβανο μετά την έναρξη της στρατιωτικής επιχείρησης τον Οκτώβριο του 2023. Η έναρξη της έρευνας αποτελεί, σύμφωνα με τη δικηγόρο του Σερί, σημαντικό βήμα για τη διερεύνηση των συνθηκών υπό τις οποίες σκοτώθηκαν άμαχοι.
Έρευνα για πιθανά εγκλήματα πολέμου στον Λίβανο
«Εδώ και σχεδόν δύο χρόνια δίνω μάχη προκειμένου να μην μείνει χωρίς τιμωρία ο ισραηλινός βομβαρδισμός από τον οποίο σκοτώθηκαν οι γονείς μου και πέντε ακόμη άμαχοι», δήλωσε ο Αλί Σερί, χαιρετίζοντας την απόφαση των γαλλικών αρχών.
Ο ίδιος χαρακτήρισε την έναρξη της δικαστικής διαδικασίας «τεράστιο βήμα» για την οικογένειά του, υπογραμμίζοντας ταυτόχρονα ότι ο δρόμος προς τη δικαιοσύνη αναμένεται να είναι μακρύς και δύσκολος.
«Αυτό που συνέβη στους γονείς μου δεν είναι ένα μεμονωμένο περιστατικό. Η μάχη αυτή αφορά την αξιοπρέπεια όλων των άμαχων θυμάτων», ανέφερε. Παράλληλα, εξέφρασε την ελπίδα ότι η έρευνα θα συμβάλει στον τερματισμό της ατιμωρησίας όσων ευθύνονται για επιθέσεις εναντίον αμάχων στον Λίβανο και την Παλαιστίνη.
Ο βομβαρδισμός στη συνοικία Νουέιρι
Στις 26 Νοεμβρίου 2024, επτά άμαχοι σκοτώθηκαν όταν ισραηλινός βομβαρδισμός έπληξε 12ώροφη πολυκατοικία στη συνοικία Νουέιρι, στο κέντρο της Βηρυτού. Μεταξύ των θυμάτων ήταν ο 87χρονος πατέρας και η 77χρονη μητέρα του Αλί Σερί. Από το πλήγμα καταστράφηκαν τρεις όροφοι του κτιρίου.
Ο βομβαρδισμός σημειώθηκε λίγες μόλις ώρες πριν τεθεί σε ισχύ η συμφωνία εκεχειρίας μεταξύ του Ισραήλ και της Χεζμπολάχ. Η προσφυγή που κατατέθηκε στις γαλλικές αρχές βασίζεται, μεταξύ άλλων, σε έρευνες της Διεθνούς Αμνηστίας και της Forensic Architecture, οι οποίες εξέτασαν τις συνθήκες του πλήγματος και τις επιπτώσεις του στους κατοίκους της πολυκατοικίας.
Η δικαστική διαδικασία στη Γαλλία
Ο Αλί Σερί δεν μπόρεσε να υποβάλει μήνυση για ανθρωποκτονία, καθώς οι γονείς του δεν είχαν γαλλική υπηκοότητα. Ωστόσο, κατάφερε να προκαλέσει την έναρξη έρευνας για «εσκεμμένη επίθεση εναντίον πολιτικού στόχου, η οποία συνιστά έγκλημα πολέμου», όπως δήλωσε η δικηγόρος του, Κλεμάνς Μπεκτάρτ.
Τον Σεπτέμβριο, η εθνική αντιτρομοκρατική εισαγγελία της Γαλλίας, γνωστή ως Pnat και αρμόδια για τη διερεύνηση εγκλημάτων πολέμου, ζήτησε την έναρξη δικαστικής έρευνας κατά αγνώστων. Η διαδικασία επιτρέπει στους δικαστές να εξετάσουν σε βάθος τα διαθέσιμα στοιχεία, να αναζητήσουν νέες μαρτυρίες και να διερευνήσουν την αλυσίδα των αποφάσεων που οδήγησαν στον βομβαρδισμό.
Η δικηγόρος χαρακτήρισε την υπόθεση ιστορικής σημασίας, καθώς είναι η πρώτη έρευνα στη Γαλλία για εγκλήματα που φέρεται να διαπράχθηκαν από τον ισραηλινό στρατό στον Λίβανο μετά την έναρξη των εχθροπραξιών τον Οκτώβριο του 2023.
Η έναρξη της έρευνας δεν προδικάζει την ενοχή συγκεκριμένων προσώπων. Οι δικαστικές αρχές καλούνται να εξετάσουν τα πραγματικά περιστατικά, να αξιολογήσουν τα στοιχεία και να διαπιστώσουν αν υπήρξε παραβίαση του διεθνούς ανθρωπιστικού δικαίου, συμπεριλαμβανομένης της απαγόρευσης στοχοποίησης αμάχων και πολιτικών υποδομών.
Και άλλες προσφυγές στο Παρίσι
Η υπόθεση του Αλί Σερί δεν είναι η μοναδική που έχει κατατεθεί στη Γαλλία. Στο Παρίσι έχουν υποβληθεί και άλλες προσφυγές κατά του ισραηλινού στρατού, μεταξύ των οποίων εκείνη ενός ακόμη Γαλλολιβανέζου, του Μοχαμάντ Χ.
Ο τελευταίος έχασε τη μητέρα του, την αδελφή του και δύο ανίψια του σε πλήγματα στην Τύρο, τη νύχτα της 16ης προς 17η Απριλίου 2026. Οι υποθέσεις αυτές καταδεικνύουν την προσπάθεια οικογενειών θυμάτων να αξιοποιήσουν τα διαθέσιμα νομικά μέσα, ακόμη και όταν οι επιθέσεις σημειώθηκαν εκτός γαλλικού εδάφους.
Η γαλλική δικαιοσύνη εξετάζει τις προσφυγές στο πλαίσιο των δυνατοτήτων που παρέχει το διεθνές δίκαιο και η γαλλική νομοθεσία για τη δίωξη σοβαρών παραβιάσεων, όπως τα εγκλήματα πολέμου.
Το ευρύτερο πλαίσιο της σύγκρουσης
Η Χεζμπολάχ, σύμμαχος της Χαμάς, άνοιξε μέτωπο εναντίον του Ισραήλ μετά την έναρξη του πολέμου στη Λωρίδα της Γάζας. Οι εχθροπραξίες κλιμακώθηκαν και μετατράπηκαν σε ανοικτό πόλεμο τον Σεπτέμβριο του 2024, προκαλώντας εκτεταμένες καταστροφές και τον θάνατο περισσότερων από 4.300 ανθρώπων στον Λίβανο, σύμφωνα με τις αρχές της Βηρυτού.
Η γαλλική έρευνα για πιθανά εγκλήματα πολέμου στον Λίβανο αναμένεται να εξετάσει όχι μόνο ένα συγκεκριμένο πλήγμα, αλλά και το κατά πόσο τηρήθηκαν οι βασικές αρχές του διεθνούς ανθρωπιστικού δικαίου. Για τις οικογένειες των θυμάτων, η διαδικασία αποτελεί μια προσπάθεια να αποδοθούν ευθύνες και να καταγραφούν επίσημα τα γεγονότα.
Η εξέλιξη αυτή δεν εγγυάται άμεση δικαστική δικαίωση, όμως δημιουργεί ένα σημαντικό προηγούμενο. Η έρευνα της γαλλικής δικαιοσύνης για πιθανά εγκλήματα πολέμου στον Λίβανο μπορεί να συμβάλει στην ανάδειξη των καταγγελιών των αμάχων και στην αντιμετώπιση της ατιμωρησίας, εφόσον τα στοιχεία επιβεβαιώσουν τις καταγγελίες.
