Δύο σημαντικές παρεμβάσεις ενισχύουν την προστασία των δανειοληπτών και όλων όσοι έχουν οφειλές προς τράπεζες, εταιρείες διαχείρισης απαιτήσεων, την Εφορία ή τον ΕΦΚΑ. Πρόκειται για την καθιέρωση σταθερού επιτοκίου 3% στις ρυθμίσεις μέσω του Εξωδικαστικού Μηχανισμού και τη δυνατότητα εξόφλησης παλαιών χρεών προς το Δημόσιο και τα ασφαλιστικά ταμεία σε έως 120 δόσεις.
Οι δύο ρυθμίσεις δημιουργούν ένα ευνοϊκότερο πλαίσιο για νοικοκυριά και επιχειρήσεις που αντιμετωπίζουν οικονομικές δυσκολίες. Παράλληλα, η διεύρυνση του ορίου ένταξης στον Εξωδικαστικό Μηχανισμό στα 5.000 ευρώ επιτρέπει σε περισσότερους οφειλέτες να αναζητήσουν λύση πριν βρεθούν αντιμέτωποι με κατασχέσεις ή άλλα αναγκαστικά μέτρα είσπραξης.
Εξωδικαστικός Μηχανισμός με σταθερό επιτόκιο 3%
Η σημαντικότερη αλλαγή αφορά την εφαρμογή σταθερού επιτοκίου 3% για τις οφειλές που ρυθμίζονται μέσω του Εξωδικαστικού Μηχανισμού. Το μέτρο αφορά τόσο τους ευάλωτους δανειολήπτες όσο και τους επιλέξιμους οφειλέτες που πληρούν τις προϋποθέσεις υπαγωγής στο συγκεκριμένο πλαίσιο.
Η σταθερότητα του επιτοκίου προσφέρει μεγαλύτερη ασφάλεια στον οφειλέτη, καθώς περιορίζει τον κίνδυνο αύξησης της μηνιαίας δόσης λόγω μεταβολών στην αγορά ή στα επιτόκια. Το νέο καθεστώς θα ισχύσει για καταβολές οφειλών από την 1η Δεκεμβρίου 2026.
Η διαφορά σε σχέση με το προηγούμενο σύστημα είναι ιδιαίτερα σημαντική. Μετά την παρέλευση τριών ετών από τη ρύθμιση, το επιτόκιο μπορούσε να φτάσει έως 5,17% για οφειλές με εμπράγματες εξασφαλίσεις και έως 5,57% για οφειλές χωρίς εξασφάλιση.
Ενδεικτικά, για οφειλή ύψους 100.000 ευρώ και διάρκεια αποπληρωμής 20 ετών, το συνολικό όφελος εκτιμάται περίπου στις 20.200 ευρώ για εξασφαλισμένη απαίτηση και στις 28.600 ευρώ για απαίτηση χωρίς εξασφάλιση. Το τελικό όφελος εξαρτάται από το ύψος της οφειλής, τη διάρκεια της ρύθμισης και τα χαρακτηριστικά κάθε περίπτωσης.
Ποιοι μπορούν να ενταχθούν στον Εξωδικαστικό Μηχανισμό
Η περίμετρος του Εξωδικαστικού Μηχανισμού διευρύνεται, καθώς πλέον μπορούν να ενταχθούν οφειλές από 5.000 ευρώ και άνω. Έτσι, το μέτρο δεν αφορά μόνο όσους έχουν πολύ υψηλά χρέη, αλλά και φυσικά πρόσωπα ή μικρές επιχειρήσεις με χαμηλότερες, αλλά εξίσου πιεστικές, υποχρεώσεις.
Η ένταξη στον μηχανισμό μπορεί να προσφέρει:
– Αναστολή κατασχέσεων από την οριστική υποβολή της αίτησης.
– Μεγάλη διάρκεια αποπληρωμής, έως 240 δόσεις ή 20 έτη για οφειλές προς το Δημόσιο.
– Έως 420 δόσεις ή 35 έτη για χρέη προς τράπεζες και funds.
– Πιθανή διαγραφή μέρους των προσαυξήσεων ή ακόμη και βασικού κεφαλαίου, εφόσον πληρούνται τα εισοδηματικά και περιουσιακά κριτήρια.
– Περισσότερη προβλεψιμότητα στις μηνιαίες καταβολές χάρη στο σταθερό επιτόκιο 3%.
Η πρόταση ρύθμισης διαμορφώνεται από τον αλγόριθμο του μηχανισμού, ο οποίος λαμβάνει υπόψη την οικονομική κατάσταση, τα εισοδήματα, την περιουσία και τη συνολική εικόνα του οφειλέτη.
Ρύθμιση παλαιών οφειλών σε 120 δόσεις
Η δεύτερη σημαντική παρέμβαση αφορά τα παλαιά χρέη προς την Εφορία και τον ΕΦΚΑ. Μέσω της νέας πλατφόρμας της ΑΑΔΕ, η οποία ενεργοποιείται από τα μέσα Νοεμβρίου, οι δικαιούχοι θα μπορούν να ρυθμίσουν τις οφειλές τους σε έως 120 μηνιαίες δόσεις, αντί για τις 72 δόσεις που προβλεπόταν στο προηγούμενο καθεστώς.
Με αυτόν τον τρόπο, οι οφειλέτες αποκτούν τη δυνατότητα αποπληρωμής των χρεών τους σε βάθος δεκαετίας. Η ελάχιστη μηνιαία καταβολή ορίζεται στα 30 ευρώ. Εκτιμάται ότι περισσότεροι από ένα εκατομμύριο φορολογούμενοι και επιχειρήσεις θα μπορούν να αξιοποιήσουν τη ρύθμιση.
Η αίτηση θα μπορεί να υποβληθεί έως το τέλος Ιουνίου 2027. Στη ρύθμιση εντάσσονται βεβαιωμένες οφειλές προς τη Φορολογική Διοίκηση που κατέστησαν ληξιπρόθεσμες έως τις 31 Δεκεμβρίου 2024, υπό την προϋπόθεση ότι δεν βρίσκονταν σε άλλη ενεργή ρύθμιση στις 30 Σεπτεμβρίου 2026.
Οι βασικές προϋποθέσεις για τις 120 δόσεις
Για την ένταξη στη ρύθμιση απαιτείται ο οφειλέτης:
– Να εξοφλήσει ή να τακτοποιήσει, εντός ενός μήνα από την ένταξη, τις οφειλές που δημιουργήθηκαν από την 1η Ιανουαρίου 2025.
– Να έχει υποβάλει όλες τις δηλώσεις φορολογίας εισοδήματος της τελευταίας πενταετίας, των οποίων η προθεσμία υποβολής έληγε έως τις 31 Δεκεμβρίου 2025.
– Να μην έχει καταδικαστεί αμετάκλητα για φοροδιαφυγή ή λαθρεμπορία.
– Να τηρεί κανονικά τη νέα ρύθμιση και να μην αφήσει δύο συνεχόμενες δόσεις απλήρωτες.
– Να μην δημιουργεί νέες αρρύθμιστες οφειλές.
Όσοι έχουν ήδη ενταχθεί στη ρύθμιση των 72 δόσεων θα μπορούν, εφόσον αυτή παραμένει ενεργή, να μεταφέρουν τις οφειλές τους στο νέο σχήμα των 120 δόσεων.
«Φρένο» σε κατασχέσεις και αναγκαστικά μέτρα
Η τήρηση της ρύθμισης προσφέρει επιπλέον προστασία στον οφειλέτη. Μεταξύ άλλων, προβλέπεται η δυνατότητα έκδοσης φορολογικής ενημερότητας, ενώ αναστέλλονται η ποινική δίωξη για μη καταβολή χρεών προς το Δημόσιο και τα αναγκαστικά μέτρα είσπραξης.
Για κατασχέσεις εις χείρας τρίτων μπορεί, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις, να προβλέπεται αποδέσμευση μελλοντικών απαιτήσεων. Ωστόσο, η προστασία προϋποθέτει συνέπεια. Η απώλεια της ρύθμισης μπορεί να επαναφέρει τις διαδικασίες είσπραξης και τις σχετικές επιβαρύνσεις.
Παράλληλα, το νέο νομοθετικό πλαίσιο αυξάνει σημαντικά τα πρόστιμα για τους servicers που παραβιάζουν τη νομοθεσία σε βάρος των δανειοληπτών. Το ανώτατο εποπτικό πρόστιμο της Τράπεζας της Ελλάδος αυξάνεται από 500.000 ευρώ σε 5 εκατομμύρια ευρώ.
Οι αλλαγές ενσωματώθηκαν στο νομοσχέδιο για το ιδιωτικό χρέος του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, το οποίο ψηφίστηκε από τη Βουλή. Το σταθερό επιτόκιο 3% στον Εξωδικαστικό Μηχανισμό και οι 120 δόσεις για τα παλαιά χρέη προσφέρουν μια ουσιαστική δεύτερη ευκαιρία σε όσους μπορούν και επιθυμούν να ρυθμίσουν τις υποχρεώσεις τους. Η έγκαιρη ενημέρωση και η τήρηση των όρων αποτελούν, σε κάθε περίπτωση, το κλειδί για την αξιοποίηση των νέων μέτρων.
