Έναν νέο «κουμπαρά» αποταμίευσης και επένδυσης για τη νέα γενιά προβλέπει το νομοσχέδιο του υπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Κυριάκου Πιερρακάκη. Το μέτρο, το οποίο ανακοινώθηκε στη ΔΕΘ, αναμένεται να ψηφιστεί από τη Βουλή και φιλοδοξεί να δημιουργήσει ένα σημαντικό οικονομικό απόθεμα για κάθε παιδί από τα πρώτα χρόνια της ζωής του.
Η βασική πρόβλεψη είναι ιδιαίτερα σημαντική για τις οικογένειες: για κάθε ευρώ που καταβάλλουν οι γονείς ή άλλα πρόσωπα στον νέο Ατομικό Επενδυτικό Λογαριασμό Ανηλίκων, το Δημόσιο θα προσθέτει ένα ακόμη ευρώ, έως το ποσό των 1.200 ευρώ τον χρόνο. Έτσι, μια οικογένεια που αποταμιεύει 100 ευρώ τον μήνα για το παιδί της θα έχει συνολική ετήσια ενίσχυση 2.400 ευρώ, χωρίς να υπολογίζονται οι πιθανές αποδόσεις από τις επενδύσεις.
Κουμπαράς για τη νέα γενιά: Πώς λειτουργεί η κρατική ενίσχυση
Ο νέος λογαριασμός θα αποτελεί μακροπρόθεσμο εργαλείο αποταμίευσης και επένδυσης. Η κρατική συνεισφορά θα αντιστοιχεί στις ιδιωτικές καταβολές, μέχρι το ετήσιο όριο των 1.200 ευρώ. Το ποσό αυτό, σύμφωνα με το νομοσχέδιο, θα αυξάνεται κατά 10% κάθε πενταετία, ώστε να ακολουθεί την εξέλιξη των τιμών και των εισοδημάτων.
Η κρατική ενίσχυση θα πιστώνεται στον λογαριασμό μέσα σε 30 ημέρες από κάθε ιδιωτική καταβολή. Αυτό σημαίνει ότι δεν θα απαιτείται να συγκεντρωθούν πρώτα όλες οι εισφορές του έτους, αλλά η αντιστοίχιση θα γίνεται σταδιακά, καθώς καταβάλλονται χρήματα στον λογαριασμό του παιδιού.
Ο λογαριασμός αναμένεται να ενεργοποιηθεί από τις αρχές του 2027. Σε πρώτη φάση, δικαιούχοι θα είναι τα παιδιά που έχουν γεννηθεί από το 2025 και μετά, εφόσον πληρούν τις προβλεπόμενες προϋποθέσεις.
Ποιοι είναι οι δικαιούχοι
Για να ανοίξει Ατομικός Επενδυτικός Λογαριασμός Ανηλίκων, το παιδί θα πρέπει:
– να είναι ανήλικο και έως δύο ετών κατά την ενεργοποίηση του λογαριασμού,
– να διαθέτει ελληνική ή άλλη ευρωπαϊκή ιθαγένεια,
– να είναι φορολογικός κάτοικος Ελλάδας.
Τον λογαριασμό θα μπορεί να ανοίξει ο γονέας ή ο νόμιμος εκπρόσωπος του παιδιού. Πάροχοι των σχετικών προϊόντων θα μπορούν να είναι τράπεζες, εταιρείες διαχείρισης αμοιβαίων κεφαλαίων και ασφαλιστικές επιχειρήσεις.
Στον λογαριασμό θα έχουν τη δυνατότητα να καταβάλλουν χρήματα όχι μόνο οι γονείς, αλλά και συγγενείς, νονοί, φίλοι ή επιχειρήσεις. Το συνολικό ύψος των ιδιωτικών καταβολών δεν θα μπορεί να υπερβαίνει τις 10.000 ευρώ τον χρόνο. Ωστόσο, η κρατική ενίσχυση θα υπολογίζεται μόνο μέχρι το προβλεπόμενο όριο των 1.200 ευρώ ετησίως.
Πού θα επενδύονται τα χρήματα
Τα κεφάλαια θα επενδύονται αποκλειστικά σε επιλέξιμα χρηματοπιστωτικά μέσα. Μεταξύ άλλων, προβλέπεται η δυνατότητα επένδυσης σε αμοιβαία κεφάλαια, ETF, μετοχές και ομόλογα ευρωπαϊκών αγορών.
Δεν θα επιτρέπονται επενδύσεις σε κρυπτονομίσματα, παράγωγα προϊόντα ή άλλες εναλλακτικές επενδύσεις υψηλού ή μη προβλέψιμου κινδύνου. Παράλληλα, θα ισχύουν κανόνες διασποράς, ώστε τα χρήματα να μην τοποθετούνται σε μία μόνο μετοχή ή αγορά.
Ο γονέας ή ο νόμιμος εκπρόσωπος θα μπορεί να επιλέξει ανάμεσα σε τέσσερα επενδυτικά προφίλ:
– Συντηρητικό: 100% επενδύσεις σταθερού εισοδήματος και 0% μετοχές.
– Ισορροπημένο: 70% σταθερό εισόδημα και 30% μετοχές.
– Αναπτυξιακό: 30% σταθερό εισόδημα και 70% μετοχές.
– Δυναμικό: 100% μετοχές.
Αν δεν επιλεγεί κάποιο προφίλ, τα χρήματα θα τοποθετούνται αυτόματα στο αναπτυξιακό μοντέλο, με κεφαλαιακή προστασία των εισφορών. Τρία χρόνια πριν από την ενηλικίωση του παιδιού, το προεπιλεγμένο προφίλ θα μετατρέπεται αυτόματα σε ισορροπημένο, ώστε να περιορίζεται ο επενδυτικός κίνδυνος όσο πλησιάζει η ηλικία των 18 ετών.
Κόστος, διαφάνεια και προστασία των εισφορών
Το συνολικό ετήσιο κόστος του επιλεγμένου επενδυτικού προφίλ δεν θα μπορεί να υπερβαίνει το 0,50% της μέσης ετήσιας αξίας του λογαριασμού. Στο όριο αυτό δεν περιλαμβάνονται φόροι, τέλη ρυθμιζόμενων αγορών και το κόστος της κεφαλαιακής προστασίας, το οποίο θα τιμολογείται ξεχωριστά.
Το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών θα δημοσιεύει κάθε χρόνο συγκριτικό πίνακα με το κόστος των προεπιλεγμένων επενδυτικών επιλογών όλων των παρόχων. Οι γονείς θα πρέπει να μελετούν τα στοιχεία αυτά πριν υπογράψουν τη σχετική σύμβαση.
Τα χρήματα δεν θα μπορούν να αναληφθούν πριν από τη συμπλήρωση του 18ου έτους, εκτός από εξαιρετικές περιπτώσεις. Σε αυτές περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων, ο θάνατος του γονέα ή του νόμιμου εκπροσώπου, ο θάνατος του παιδιού ή σοβαροί λόγοι υγείας.
Πριν από την ενηλικίωση, τα δικαιώματα του παιδιού δεν θα μπορούν να κατασχεθούν, με την επιφύλαξη ειδικών διατάξεων αναγκαστικού δικαίου. Επιπλέον, ο λογαριασμός δεν θα θεωρείται μέρος της πτωχευτικής περιουσίας του γονέα ή του κηδεμόνα.
Φορολογικά κίνητρα και τι γίνεται στα 18
Οι ιδιωτικές εισφορές έως 10.000 ευρώ τον χρόνο, καθώς και η κρατική ενίσχυση, δεν θα θεωρούνται εισόδημα του ανηλίκου και δεν θα λαμβάνονται υπόψη για εισοδηματικά ή κοινωνικά κριτήρια. Παράλληλα, οι εισφορές θα απαλλάσσονται από τον φόρο δωρεών και γονικών παροχών.
Αφορολόγητα θα είναι επίσης τα μερίσματα, οι τόκοι και οι υπεραξίες που πιστώνονται στον λογαριασμό. Οι εισφορές εξαιρούνται από τα τεκμήρια του πόθεν έσχες, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι απαλλάσσονται από τον έλεγχο της προέλευσης των χρημάτων.
Με τη συμπλήρωση του 18ου έτους, ο λογαριασμός μετατρέπεται σε προσωπικό περιουσιακό δικαίωμα του δικαιούχου. Το παιδί, πλέον ενήλικο, θα μπορεί να κάνει ολική ή μερική ανάληψη, να μεταφέρει τα χρήματα σε άλλο λογαριασμό ή να τα τοποθετήσει σε επενδυτικό ασφαλιστικό προϊόν. Η ανάληψη ή μεταφορά δεν θα φορολογείται.
Τι ισχύει αν σταματήσουν οι καταβολές
Αν για οποιονδήποτε λόγο σταματήσουν οι ιδιωτικές εισφορές, ο λογαριασμός δεν θα κλείνει και δεν θα επιβάλλεται ποινή. Το υπάρχον κεφάλαιο θα παραμένει επενδεδυμένο, ενώ οι αποδόσεις θα συνεχίζουν να πιστώνονται κανονικά.
Το Δημόσιο, όμως, δεν θα καταβάλλει νέα ενίσχυση όσο δεν πραγματοποιούνται ιδιωτικές εισφορές. Αν οι καταβολές ξεκινήσουν ξανά, θα επανέρχεται και η αντίστοιχη κρατική συνεισφορά, πάντα εντός των ετήσιων ορίων.
Ο «κουμπαράς» για τη νέα γενιά αποτελεί, επομένως, ένα μακροπρόθεσμο σχέδιο οικονομικής στήριξης των παιδιών. Με τη συνδυασμένη συμμετοχή οικογένειας και κράτους, κάθε παιδί μπορεί να αποκτήσει ένα σημαντικό κεφάλαιο για τις σπουδές, την επαγγελματική του πορεία ή τα πρώτα του βήματα στην ενήλικη ζωή.
