Χρηματοδότηση ύψους 21,3 δισ. ευρώ περιλαμβάνει ο δεύτερος κύκλος του ευρωπαϊκού μηχανισμού χορήγησης δανείων SAFE (Security Action for Europe), με στόχο την ενίσχυση της αμυντικής ετοιμότητας των κρατών μελών και την ουσιαστικότερη στήριξη της Ουκρανίας. Η νέα χρηματοδοτική δυνατότητα εντάσσεται στη συνολική προσπάθεια της Ευρωπαϊκής Ένωσης να ενισχύσει τις αμυντικές της ικανότητες, να επιταχύνει τις κοινές προμήθειες και να στηρίξει την ευρωπαϊκή αμυντική βιομηχανία.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή καλεί τα κράτη μέλη να αξιοποιήσουν τα διαθέσιμα κονδύλια με βάση τις εθνικές αμυντικές ανάγκες και προτεραιότητές τους. Παράλληλα, τους ζητά να ενισχύσουν τη συνεργασία με την Ουκρανία, μεταξύ άλλων μέσω της ένταξης κοινών προμηθειών με το Κίεβο στα επενδυτικά τους σχέδια.
Δάνεια SAFE 21,3 δισ. ευρώ για κρίσιμες αμυντικές ανάγκες
Ιδιαίτερη έμφαση στον δεύτερο κύκλο του SAFE δίνεται στην κάλυψη των επειγουσών αναγκών τόσο των ουκρανικών όσο και των ευρωπαϊκών ενόπλων δυνάμεων. Στις βασικές προτεραιότητες περιλαμβάνονται η αντιαεροπορική και αντιπυραυλική άμυνα, τα μη επανδρωμένα αεροσκάφη και τα συστήματα αντιμετώπισής τους, καθώς και η παραγωγή και προμήθεια πυρομαχικών και πυραύλων.
Οι τομείς αυτοί θεωρούνται κρίσιμοι για την ενίσχυση της αποτρεπτικής ικανότητας της Ευρώπης. Η αυξανόμενη χρήση drones και πυραυλικών συστημάτων στις σύγχρονες συγκρούσεις έχει καταστήσει αναγκαία την ταχεία ανάπτυξη νέων τεχνολογιών, αλλά και την αύξηση της παραγωγικής δυναμικότητας της ευρωπαϊκής αμυντικής βιομηχανίας.
Μέσω των δανείων SAFE, τα κράτη μέλη μπορούν να χρηματοδοτήσουν κοινά προγράμματα, να περιορίσουν το κόστος μέσω οικονομιών κλίμακας και να ενισχύσουν τη διαλειτουργικότητα των ενόπλων δυνάμεών τους. Η συνεργασία με την Ουκρανία αποτελεί επίσης βασικό στοιχείο, καθώς επιτρέπει την ανταλλαγή τεχνογνωσίας και την προσαρμογή των αμυντικών επενδύσεων στις πραγματικές επιχειρησιακές ανάγκες.
Η συμμετοχή της Ελλάδας στον νέο κύκλο χρηματοδότησης
Η Ελλάδα μπορεί πλέον να εκδηλώσει ενδιαφέρον για τη νέα χρηματοδοτική πρόσκληση, καθώς η Ευρωπαϊκή Επιτροπή απέστειλε σχετική επιστολή σε όλα τα κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η διαδικασία προβλέπει αρχικά την υποβολή εκδήλωσης ενδιαφέροντος από τις χώρες που επιθυμούν να συμμετάσχουν.
Μετά την ολοκλήρωση αυτού του σταδίου, θα ακολουθήσει ενδεικτική κατανομή των διαθέσιμων κονδυλίων. Τα κράτη μέλη θα έχουν στη συνέχεια τη δυνατότητα να υποβάλουν πρόσθετα αμυντικά σχέδια, τα οποία θα αξιολογηθούν και θα επανεξεταστούν από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή.
Κεντρικός στόχος είναι να αξιοποιηθεί το σύνολο των 21,3 δισ. ευρώ, ώστε να ενισχυθεί η ευρωπαϊκή ασφάλεια και να διασφαλιστεί ο στενός συντονισμός με την Ουκρανία. Μετά την υποβολή των αιτημάτων από τα κράτη μέλη, η Επιτροπή θα ενημερώσει τις ενδιαφερόμενες χώρες για τις ενδεικτικές κατανομές των χρηματοδοτήσεων εντός δύο εβδομάδων από τη λήξη της σχετικής προθεσμίας.
Για την Ελλάδα, η νέα πρόσκληση μπορεί να αποτελέσει ευκαιρία για την ενίσχυση κρίσιμων αμυντικών υποδομών, την αναβάθμιση υφιστάμενων συστημάτων και τη συμμετοχή σε κοινά ευρωπαϊκά προγράμματα. Παράλληλα, η αξιοποίηση του SAFE μπορεί να ενισχύσει τη συνεργασία της χώρας με άλλους εταίρους και να δημιουργήσει δυνατότητες συμμετοχής της ελληνικής αμυντικής βιομηχανίας σε διακρατικά έργα.
Ο μηχανισμός SAFE των 150 δισ. ευρώ
Ο ευρωπαϊκός δανειοδοτικός μηχανισμός SAFE, συνολικού ύψους 150 δισ. ευρώ, εγκρίθηκε τον Μάιο του 2025. Σκοπός του είναι η ενίσχυση των αμυντικών δυνατοτήτων των κρατών μελών, η υποστήριξη της ευρωπαϊκής αμυντικής βιομηχανίας και η ανάπτυξη κοινών επενδυτικών προγραμμάτων.
Τον Νοέμβριο του 2025, τα κράτη μέλη υπέβαλαν στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή τα αμυντικά επενδυτικά τους σχέδια. Μέχρι σήμερα, η Ένωση έχει εγκρίνει συμφωνίες δανειοδότησης και για τα 19 κράτη μέλη που επέλεξαν να συμμετάσχουν στον μηχανισμό SAFE, ενώ έχει υπογράψει τις σχετικές συμφωνίες με 16 από αυτά.
Παράλληλα, έχουν εκταμιευθεί σχεδόν 13,5 δισ. ευρώ σε 11 κράτη μέλη που είχαν ζητήσει προχρηματοδότηση. Η εξέλιξη αυτή καταδεικνύει ότι ο μηχανισμός έχει ήδη περάσει από το στάδιο του σχεδιασμού στην πρακτική εφαρμογή, παρέχοντας πόρους για την υλοποίηση άμεσων αμυντικών επενδύσεων.
Για την Ελλάδα, το Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης ενέκρινε στις 17 Φεβρουαρίου 2026 χρηματοδότηση έως 787,7 εκατ. ευρώ μέσω του SAFE. Στις 23 Ιουλίου, η χώρα έλαβε την πρώτη εκταμίευση, ύψους 118,15 εκατ. ευρώ, ποσό που αντιστοιχεί στο 15% της εγκεκριμένης χρηματοδότησης.
Η νέα χρηματοδότηση των 21,3 δισ. ευρώ μέσω του SAFE ενισχύει τη συνολική ευρωπαϊκή προσπάθεια για μια πιο ανθεκτική και αποτελεσματική αμυντική πολιτική. Για τα κράτη μέλη, συμπεριλαμβανομένης της Ελλάδας, αποτελεί ευκαιρία να επιταχύνουν τις επενδύσεις τους, να ενισχύσουν τη συνεργασία με την Ουκρανία και να συμβάλουν στη δημιουργία μιας ισχυρότερης ευρωπαϊκής αμυντικής βάσης.
