Αλλαγές για νέους, εργαζόμενους γονείς και μητέρες – Τι περιλαμβάνει το νέο νομοσχέδιο του ΥΠΕΚΑ

Σύμφωνα με το υπουργείο Εργασίας, η νέα ρύθμιση επιδιώκει να αποτρέψει την απώλεια ασφαλιστικών δικαιωμάτων κατά τη μετάβαση από την ανήλικη στην ενήλικη ζωή, αλλά και κατά την έναρξη ή τη διακοπή της επαγγελματικής δραστηριότητας.

Η ασφαλιστική ικανότητα εξασφαλίζει ευρύτερη πρόσβαση σε υπηρεσίες υγείας μέσω του ΕΟΠΥΥ σε σχέση με τη γενική υγειονομική κάλυψη των ανασφάλιστων, περιλαμβάνοντας, υπό τις ισχύουσες προϋποθέσεις, επισκέψεις σε συμβεβλημένους ιδιώτες γιατρούς, ηλεκτρονική συνταγογράφηση φαρμάκων και διαγνωστικών εξετάσεων και πρόσβαση στο δίκτυο συμβεβλημένων παρόχων.

Υπάρχει και η δυνατότητα παράτασης έως δύο χρόνια μετά την ολοκλήρωση των σπουδών, υπό προϋποθέσεις ανεργίας, χωρίς να ξεπερνιέται το ηλικιακό όριο των 26 ετών.

Με το νέο νομοσχέδιο εισάγονται τρεις πρόσθετες προβλέψεις:

• Παράταση της ασφαλιστικής κάλυψης μετά τα 18: Οι νέοι που ενηλικιώνονται, χωρίς να έχουν ακόμη ξεκινήσει σπουδές ή να πληρούν τις προϋποθέσεις κάλυψης ως άνεργοι ή φοιτητές, θα παραμένουν ασφαλισμένοι μέσω των γονέων τους έως το τέλος Φεβρουαρίου του επόμενου ημερολογιακού έτους. Για παράδειγμα, όποιος συμπληρώνει τα 18 τον Σεπτέμβριο του 2026 θα μπορεί να διατηρεί την κάλυψη έως τις 28 Φεβρουαρίου 2027
• Επιστροφή στην ασφάλιση των γονέων μετά τη διακοπή εργασίας: Νέοι που εργάστηκαν και απέκτησαν δική τους ασφαλιστική κάλυψη, αλλά στη συνέχεια την έχασαν, θα μπορούν να επανενταχθούν στην ασφάλιση των γονέων τους, ανεξάρτητα από το αν είναι άνεργοι ή φοιτητές, εφόσον είναι άγαμοι, δεν διαθέτουν ενεργό δικό τους δικαίωμα παροχών ασθένειας και πληρούν τις υπόλοιπες προϋποθέσεις
• Διατήρηση της κάλυψης κατά την έναρξη εργασίας: Οι νέοι που ξεκινούν να εργάζονται, χωρίς να έχουν συγκεντρώσει τις απαιτούμενες ημέρες ασφάλισης για την απόκτηση δικής τους ασφαλιστικής ικανότητας, θα μπορούν να συνεχίζουν να καλύπτονται από τους γονείς τους μέχρι να συμπληρώσουν τις συγκεκριμένες προϋποθέσεις

Οι αλλαγές δεν καταργούν τα γενικά ηλικιακά όρια των 24 και 26 ετών, αλλά αποσκοπούν στην αποφυγή κενών στην ασφαλιστική κάλυψη κατά τις μεταβατικές περιόδους.

Σημαντικές αλλαγές προβλέπονται και για τους εργαζόμενους γονείς, με την κατάργηση χρονικών περιορισμών και διοικητικών υποχρεώσεων που δυσκολεύουν τη χρήση των προβλεπόμενων αδειών.

Ειδικότερα, καταργείται η υποχρέωση συμπλήρωσης ενός έτους εργασίας στον ίδιο εργοδότη για τη χορήγηση γονικής άδειας και του αντίστοιχου επιδόματος για διαφορετικό παιδί.

Παράλληλα, δύο γονείς που εργάζονται στην ίδια επιχείρηση θα μπορούν να κάνουν ταυτόχρονα χρήση της γονικής άδειας, χωρίς να απαιτείται κοινή δήλωση για τη σειρά με την οποία θα λάβουν την άδειά τους.

Επιπλέον, καταργείται η προϋπόθεση προηγούμενης εξάμηνης απασχόλησης στον ίδιο εργοδότη για τη χορήγηση άδειας φροντιστή, διευκολύνοντας τους εργαζομένους που χρειάζεται να φροντίσουν συγγενικό τους πρόσωπο ή άλλο μέλος του νοικοκυριού με σοβαρό πρόβλημα υγείας.

«Στηρίζουμε έμπρακτα την οικογένεια»

Μιλώντας στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, η υπουργός Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης, Νίκη Κεραμέως, δήλωσε ότι η κυβέρνηση δείχνει με το νομοσχέδιο αυτό ότι στηρίζει έμπρακτα τις οικογένειες και διαμορφώνει το εργασιακό περιβάλλον σύμφωνα με τις ανάγκες των εργαζομένων.

«Η στήριξη των εργαζόμενων γονέων και η συμφιλίωση της οικογενειακής με την επαγγελματική ζωή αποτελούν σταθερές προτεραιότητές μας. Με το νέο νομοσχέδιο αίρουμε περιορισμούς που δυσκολεύουν την καθημερινότητα των εργαζόμενων γονέων και τους παρέχουμε μεγαλύτερη ευελιξία στη λήψη των αδειών τους. Συγκεκριμένα, καταργούμε την υποχρεωτική μεσολάβηση ενός έτους μεταξύ δύο γονικών αδειών για διαφορετικά παιδιά, αίρουμε την υποχρέωση των γονέων που εργάζονται στον ίδιο εργοδότη να δηλώνουν τη σειρά με την οποία θα λάβουν τη γονική άδεια και δίνουμε τη δυνατότητα λήψης άδειας φροντιστή χωρίς την προϋπόθεση συμπλήρωσης εξαμήνου εργασίας.

Οι νέες αυτές ρυθμίσεις έρχονται σε συνέχεια σημαντικών πρωτοβουλιών, όπως η επέκταση της άδειας μητρότητας από τους 6 στους 9 μήνες και η θέσπιση της άδειας πατρότητας. Στόχος μας είναι να διαμορφώνουμε ένα εργασιακό περιβάλλον που ανταποκρίνεται στις πραγματικές ανάγκες των εργαζομένων, στηρίζοντας έμπρακτα την οικογένεια και διευκολύνοντας την ισορροπία μεταξύ προσωπικής και επαγγελματικής ζωής», ανέφερε χαρακτηριστικά η Νίκη Κεραμέως.

Στο οικονομικό σκέλος των παρεμβάσεων, το νομοσχέδιο επεκτείνει τη συμπληρωματική παροχή κυοφορίας και λοχείας της ΔΥΠΑ στις εργαζόμενες που ασφαλίζονται στον ΕΔΟΕΑΠ και απασχολούνται με σχέση εξαρτημένης εργασίας ιδιωτικού δικαίου.

Η παροχή θα χορηγείται με τους ίδιους όρους και προϋποθέσεις που ισχύουν για τις υπόλοιπες δικαιούχους του ΙΚΑ, σύμφωνα με το π.δ. 776/1977, υπό την προϋπόθεση ότι οι εργαζόμενες δικαιούνται τις αντίστοιχες παροχές μητρότητας από τον ΕΔΟΕΑΠ.

Η συγκεκριμένη οικονομική ενίσχυση αφορά περίοδο 119 ημερών, δηλαδή 56 ημέρες πριν από τον τοκετό και 63 ημέρες μετά, που αντιστοιχούν συνολικά σε 17 εβδομάδες. Η καταβολή της πραγματοποιείται εφάπαξ, μετά την ολοκλήρωση της πληρωμής των αντίστοιχων επιδομάτων από τον ασφαλιστικό φορέα.

Στην πράξη, η συμπληρωματική παροχή καλύπτει τη διαφορά μεταξύ των τακτικών αποδοχών της εργαζόμενης και των επιδομάτων κυοφορίας και λοχείας που λαμβάνει, εξαιρουμένου του διαστήματος για το οποίο ο εργοδότης υποχρεούται να καταβάλλει αποδοχές.

Ειδικότερα, κατά την περίοδο των 119 ημερών, οι πρώτες τέσσερις εβδομάδες καλύπτονται από τον εργοδότη, ενώ για τις υπόλοιπες 13 εβδομάδες η εργαζόμενη λαμβάνει το επίδομα του ΕΔΟΕΑΠ και συμπληρωματικά την παροχή της ΔΥΠΑ, μέχρι το ύψος των τακτικών αποδοχών της.

Το ποσό δεν είναι ενιαίο για όλες τις δικαιούχους, καθώς διαμορφώνεται ανάλογα με τις αποδοχές κάθε εργαζόμενης.

Διευκρινίζεται, τέλος, ότι η συμπληρωματική παροχή κυοφορίας και λοχείας είναι διαφορετική από την ειδική εννεάμηνη παροχή προστασίας της μητρότητας, καθώς αφορά αποκλειστικά την περίοδο πριν και μετά τον τοκετό.