Οι υπερωρίες χωρίς αμοιβή εξακολουθούν να αποτελούν ένα από τα σημαντικότερα προβλήματα της ελληνικής αγοράς εργασίας. Παρότι οι δηλωμένες ώρες υπερωριακής απασχόλησης αυξάνονται και η ψηφιακή κάρτα εργασίας επεκτείνεται σε ολοένα περισσότερους κλάδους, ένα μεγάλο μέρος των εργαζομένων συνεχίζει να εργάζεται πέρα από το συμφωνημένο ωράριο χωρίς την αντίστοιχη οικονομική αποζημίωση ή χωρίς επίσημη καταγραφή.
Τα στοιχεία του υπουργείου Εργασίας, σε συνδυασμό με έρευνες του kariera.gr και της ΓΣΕΕ, αποτυπώνουν μια σύνθετη εικόνα. Από τη μία πλευρά, οι έλεγχοι και τα ψηφιακά εργαλεία φαίνεται να ενισχύουν τη διαφάνεια. Από την άλλη, η παραβατικότητα παραμένει εκτεταμένη, με τις υπερωρίες χωρίς αμοιβή να επηρεάζουν περίπου τέσσερις στους δέκα εργαζομένους.
Αύξηση των δηλωμένων υπερωριών
Κατά το επτάμηνο Ιανουαρίου – Ιουλίου 2026 δηλώθηκαν περίπου 5,7 εκατομμύρια ώρες υπερωριακής απασχόλησης στους κλάδους που έχουν ενταχθεί στο σχετικό σύστημα. Ο αριθμός αυτός είναι αυξημένος κατά περίπου 1,54 εκατομμύρια ώρες σε σχέση με το αντίστοιχο διάστημα του 2025, καταγράφοντας άνοδο 36,8%.
Η αύξηση ακολουθεί τη σημαντική άνοδο που είχε καταγραφεί και έναν χρόνο νωρίτερα. Το 2025 οι δηλωμένες υπερωρίες είχαν αυξηθεί κατά 80% σε σύγκριση με το 2024. Η εξέλιξη αυτή δείχνει ότι περισσότεροι εργοδότες καταγράφουν πλέον την πρόσθετη εργασία, είτε λόγω των αυξημένων ελέγχων είτε επειδή η ψηφιακή καταγραφή περιορίζει τα περιθώρια απόκρυψης του πραγματικού ωραρίου.
Ωστόσο, η άνοδος των δηλωμένων υπερωριών δεν σημαίνει ότι το πρόβλημα έχει αντιμετωπιστεί. Η μεγάλη απόσταση ανάμεσα στις επίσημες καταγραφές και στην εμπειρία των εργαζομένων δείχνει ότι σημαντικό μέρος της υπερεργασίας εξακολουθεί να παραμένει εκτός συστήματος.
Το χονδρικό εμπόριο στην πρώτη θέση
Ανάμεσα στους επιμέρους κλάδους, το χονδρικό εμπόριο παρουσιάζει τη μεγαλύτερη αύξηση. Οι δηλωμένες ώρες υπερωριακής απασχόλησης αυξήθηκαν κατά 212,8%, από περίπου 280.000 ώρες το 2025 σε περίπου 880.000 ώρες το 2026.
Η διαφορά ξεπερνά τις 600.000 ώρες και αποτελεί τη μεγαλύτερη αύξηση σε απόλυτο μέγεθος μεταξύ των κλάδων που εξετάστηκαν. Η εξέλιξη ενδέχεται να συνδέεται με την εντατικοποίηση της εργασίας, τις αυξημένες ανάγκες της εφοδιαστικής αλυσίδας και τις περιόδους υψηλής ζήτησης, κατά τις οποίες οι εργαζόμενοι καλούνται συχνά να παρατείνουν το ωράριό τους.
Η ψηφιακή κάρτα εργασίας επεκτείνεται
Σημαντική αλλαγή στην αγορά εργασίας αποτελεί η επέκταση της υποχρεωτικής χρήσης της ψηφιακής κάρτας εργασίας. Το μέτρο εφαρμόζεται πλέον σε επιπλέον 500.000 εργαζομένους, με αποτέλεσμα το σύστημα να καλύπτει συνολικά περίπου 2,5 εκατομμύρια εργαζομένους.
Ο αριθμός αυτός αντιστοιχεί περίπου στο 63% του εργατικού δυναμικού της χώρας. Μέσω της ψηφιακής κάρτας καταγράφεται ο πραγματικός χρόνος προσέλευσης και αποχώρησης, γεγονός που μπορεί να συμβάλει στον περιορισμό των υπερωριών χωρίς αμοιβή και στην καλύτερη προστασία των εργαζομένων.
Παρά τη διεύρυνση της εφαρμογής, η αποτελεσματικότητα του μέτρου εξαρτάται από την ουσιαστική αξιοποίηση των δεδομένων και από τη διενέργεια συστηματικών ελέγχων. Η ψηφιακή καταγραφή από μόνη της δεν αρκεί, εάν οι παραβάσεις δεν εντοπίζονται και δεν επιβάλλονται οι προβλεπόμενες κυρώσεις.
Οι παραβάσεις που εντοπίστηκαν
Οι έλεγχοι του υπουργείου Εργασίας ανέδειξαν σημαντικό αριθμό παραβάσεων. Συγκεκριμένα, καταγράφηκαν:
– 2.994 παραβάσεις που σχετίζονται με την ψηφιακή κάρτα εργασίας
– 2.332 παραβάσεις ωραρίου
– 1.410 περιπτώσεις μη καταβολής δεδουλευμένων
– 1.372 περιπτώσεις αδήλωτης εργασίας
Τα στοιχεία δείχνουν ότι οι παραβάσεις δεν περιορίζονται μόνο στη μη καταγραφή των υπερωριών. Σε αρκετές περιπτώσεις, οι εργαζόμενοι δεν λαμβάνουν τα δεδουλευμένα τους, ενώ σε άλλες η απασχόληση παραμένει συνολικά αδήλωτη.
Τι δείχνει η έρευνα για τις υπερωρίες χωρίς αμοιβή
Έρευνα του kariera.gr για τον Σεπτέμβριο, μέσω της εφαρμογής εύρεσης εργασίας LinkedIn, καταγράφει τις πρακτικές που εφαρμόζονται στην καθημερινότητα των εργαζομένων. Μόλις το 45% δήλωσε ότι πληρώνεται κανονικά για τις επιπλέον ώρες εργασίας.
Αντίθετα, το 42% ανέφερε ότι οι υπερωρίες του ούτε δηλώνονται ούτε αμείβονται. Το 4% λαμβάνει επιπλέον άδεια αντί χρηματικής αμοιβής, ενώ το 7% δήλωσε ότι ρυθμίζει τις υπερωρίες με διαφορετικό τρόπο, ανάλογα με την επιχείρηση ή τη συμφωνία που έχει κάνει με τον εργοδότη.
Οι βασικότερες αιτίες για τη μη ορθή δήλωση της πρόσθετης εργασίας είναι ο αυξημένος φόρτος, που αναφέρεται στο 36% των περιπτώσεων, και οι περίοδοι αιχμής, που αντιστοιχούν στο 34%. Για το 21%, οι υπερωρίες θεωρούνται «αναμενόμενο» μέρος της δουλειάς, ενώ το 10% τις συνδέει με τον φόβο απόλυσης ή με πιθανές αρνητικές συνέπειες στην επαγγελματική του πορεία.
Παρόμοια εικόνα προκύπτει και από παλαιότερη έρευνα της ΓΣΕΕ. Σύμφωνα με τα ευρήματά της, το 43,4% των εργαζομένων που παρέχουν πρόσθετη εργασία δεν λαμβάνει άμεση χρηματική αμοιβή.
Μεγαλύτερη πίεση στις μεγάλες επιχειρήσεις
Η υπέρβαση του ωραρίου φαίνεται να αυξάνεται όσο μεγαλώνει το μέγεθος της επιχείρησης. Στις πολύ μικρές επιχειρήσεις, με έως εννέα εργαζομένους, το ποσοστό ανέρχεται σε 32%. Στις επιχειρήσεις με 250 εργαζομένους και άνω, φτάνει το 45,4%.
Παράλληλα, περισσότεροι από ένας στους τέσσερις εργαζομένους, δηλαδή το 26%, δηλώνουν ότι συνεχίζουν να εργάζονται χωρίς οι υπερωρίες τους να καταγράφονται νόμιμα. Ένα επιπλέον 7% δεν γνωρίζει εάν η υπερεργασία του καταχωρείται, ενώ μόλις το 3% αναφέρει ότι οι υπερωρίες του καταγράφονται κανονικά.
Τα δεδομένα καταδεικνύουν ότι η ενημέρωση των εργαζομένων παραμένει ανεπαρκής. Πολλοί δεν γνωρίζουν τι ακριβώς δικαιούνται, πώς πρέπει να δηλώνεται η πρόσθετη εργασία ή με ποιον τρόπο μπορούν να διεκδικήσουν την αμοιβή τους.
Η αύξηση των δηλωμένων υπερωριών και η επέκταση της ψηφιακής κάρτας εργασίας αποτελούν θετικές εξελίξεις. Παρ’ όλα αυτά, οι υπερωρίες χωρίς αμοιβή και η αδήλωτη εργασία εξακολουθούν να έχουν σημαντική παρουσία. Η επίτευξη ουσιαστικής συμμόρφωσης απαιτεί συνεχείς ελέγχους, αυστηρή εφαρμογή της νομοθεσίας και μεγαλύτερη ενημέρωση των εργαζομένων για τα δικαιώματά τους. Μέχρι τότε, το γεγονός ότι περίπου τέσσερις στους δέκα εργαζομένους παραμένουν εκτεθειμένοι σε υπερωρίες χωρίς αμοιβή δείχνει ότι η αγορά εργασίας απέχει ακόμη από τον στόχο της πλήρους προστασίας.
