Οι ηγέτες των κομμάτων που συγκροτούν το μπλοκ της αντιπολίτευσης στο Ισραήλ συναντήθηκαν σήμερα για την πρώτη μετεκλογική τους διαβούλευση, με βασικό στόχο να εξετάσουν αν μπορούν να καταλήξουν σε συμφωνία και να επιτρέψουν στον κεντρώο Γκάντι Άιζενκοτ να σχηματίσει κυβέρνηση. Το αποτέλεσμα των εκλογών δεν ανέδειξε αυτοδύναμη κοινοβουλευτική πλειοψηφία, γεγονός που ανοίγει έναν νέο κύκλο δύσκολων και πιθανώς μακρών διαπραγματεύσεων.
Οι μετεκλογικές διαβουλεύσεις στο Ισραήλ είναι συνήθως σύνθετες και απαιτούν χρόνο. Στην παρούσα συγκυρία, οι συνομιλίες της αντιπολίτευσης ενδέχεται να αποτελέσουν μόνο την αρχή μιας μακράς σειράς επαφών, καθώς τα κόμματα καλούνται να γεφυρώσουν σημαντικές ιδεολογικές και πολιτικές διαφορές.
Η αντιπολίτευση αναζητά κοινό δρόμο για τον σχηματισμό κυβέρνησης
Οι βουλευτικές εκλογές της 27ης Οκτωβρίου δεν έδωσαν σαφή πλειοψηφία σε κανένα από τα δύο βασικά πολιτικά στρατόπεδα. Ο συνασπισμός του Μπενιαμίν Νετανιάχου εξασφάλισε 53 έδρες, ενώ η συμμαχία υπό τον Γκάντι Άιζενκοτ συγκέντρωσε 48 έδρες. Για τον σχηματισμό κυβέρνησης απαιτούνται τουλάχιστον 61 από τις συνολικά 120 έδρες της Κνεσέτ.
Έτσι, και οι δύο πλευρές πρέπει να διευρύνουν τη βάση τους. Για το στρατόπεδο του Νετανιάχου, αυτό σημαίνει πιθανή προσπάθεια προσέλκυσης βουλευτών ή ολόκληρων πολιτικών ομάδων από την αντιπολίτευση. Πρόκειται για μια τακτική που ο πρώην πρωθυπουργός έχει αξιοποιήσει επανειλημμένα στο παρελθόν, ιδιαίτερα σε περιόδους πολιτικής αστάθειας.
Η σημερινή συνάντηση πραγματοποιήθηκε στη Χερτζλία, κοντά στο Τελ Αβίβ. Σύμφωνα με ανακοίνωση του κόμματος Yashar, το οποίο ηγείται ο Γκάντι Άιζενκοτ, στόχος ήταν «να συζητήσουμε και να συντονίσουμε τα επόμενα στάδια». Στη συνάντηση συμμετείχαν, μεταξύ άλλων, οι πρώην πρωθυπουργοί Γιαΐρ Λαπίντ και Ναφτάλι Μπένετ, ο ηγέτης της ισραηλινής Αριστεράς Γιαΐρ Γκολάν, καθώς και ο εθνικιστής πολιτικός Αβίγκντορ Λίμπερμαν.
Κατά την άφιξή του, ο Γιαΐρ Λαπίντ κατηγόρησε το στρατόπεδο του Νετανιάχου ότι επιχειρεί να ακυρώσει στην πράξη το εκλογικό αποτέλεσμα, συνεχίζοντας να διατυπώνει ισχυρισμούς για νοθεία. «Βρισκόμαστε αντιμέτωποι με μια επικίνδυνη απόπειρα ακύρωσης των εκλογών», δήλωσε, προσθέτοντας ότι η στάση αυτή καθιστά ακόμη πιο επιτακτική την ανάγκη να αποκλειστούν ο Νετανιάχου και οι πολιτικοί του σύμμαχοι από την εξουσία.
Η κρίσιμη στάση των αραβικών κομμάτων
Όλες οι συνιστώσες του μπλοκ της αντιπολίτευσης έχουν ήδη δηλώσει ότι θα προτείνουν τον Γκάντι Άιζενκοτ για την πρωθυπουργία στον πρόεδρο του Ισραήλ, Ισαάκ Χέρτσογκ. Ο πρόεδρος αναμένεται να ξεκινήσει τις επίσημες διαβουλεύσεις με τα κόμματα, προκειμένου να αποφασίσει σε ποιον πολιτικό αρχηγό θα αναθέσει την εντολή σχηματισμού κυβέρνησης.
Το σημαντικότερο ζήτημα, ωστόσο, είναι αν η αντιπολίτευση είναι διατεθειμένη να συνεργαστεί με τα αραβικά κόμματα ή να αποδεχθεί τη στήριξή τους. Η Ενωμένη Λίστα και το κόμμα Raam κατέγραψαν ιστορική επίδοση στις εκλογές, εξασφαλίζοντας συνολικά 19 έδρες. Η επιτυχία αυτή αποδίδεται σε μεγάλο βαθμό στη μαζική κινητοποίηση της αραβικής μειονότητας του Ισραήλ.
Οι Άραβες πολίτες αποτελούν περίπου το 20% του πληθυσμού της χώρας και καταγγέλλουν εδώ και χρόνια διακρίσεις και άνιση μεταχείριση. Οι εντάσεις έχουν ενταθεί κατά την περίοδο διακυβέρνησης του Νετανιάχου, η οποία χαρακτηρίζεται ως η δεξιότερη στην ιστορία του Ισραήλ.
Παρά την εκλογική τους δύναμη, τα περισσότερα κόμματα της αντιπολίτευσης εμφανίζονται επιφυλακτικά απέναντι σε μια επίσημη συμμαχία με τις αραβικές παρατάξεις. Ο Γιαΐρ Γκολάν είναι μέχρι στιγμής ο μόνος που τάσσεται ξεκάθαρα υπέρ μιας τέτοιας συνεργασίας. Αντίθετα, ο Αβίγκντορ Λίμπερμαν παραμένει κατηγορηματικά αντίθετος. Το κόμμα Yashar φαίνεται να αντιμετωπίζει αρνητικά το ενδεχόμενο, χωρίς όμως να το αποκλείει οριστικά, ενώ η στάση του κόμματος Μαζί, που συνδέεται με τους Μπένετ και Λαπίντ, δεν έχει ακόμη αποσαφηνιστεί.
Η πρόταση Νετανιάχου για ευρύ κυβερνητικό συνασπισμό
Λίγες ώρες μετά την ανακοίνωση της συνάντησης της αντιπολίτευσης, ο Μπενιαμίν Νετανιάχου απάντησε με μακροσκελή ανάρτηση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Δήλωσε ότι είναι «ανοικτός στον διάλογο» και απηύθυνε έκκληση για τη δημιουργία ενός ευρέος κυβερνητικού συνασπισμού υπό την ηγεσία του.
Παράλληλα, απέκλεισε τη συμμετοχή αραβικών κομμάτων, τα οποία αποτέλεσαν σταθερό στόχο των επιθέσεών του κατά την προεκλογική εκστρατεία αλλά και μετά την ανακοίνωση των αποτελεσμάτων. Ο Νετανιάχου έχει κατηγορήσει επανειλημμένα τις αραβικές παρατάξεις ότι συνιστούν απειλή για την ασφάλεια και την επιβίωση του Ισραήλ. Μετά τις εκλογές, συνέχισε επίσης να διατυπώνει ισχυρισμούς περί νοθείας, παρά το γεγονός ότι η Κεντρική Εκλογική Επιτροπή δεν έχει επιβεβαιώσει τις κατηγορίες αυτές.
Το μπλοκ της αντιπολίτευσης δεν έχει μέχρι στιγμής απαντήσει δημόσια στην πρόσκληση του Νετανιάχου. Η τελική έκβαση θα εξαρτηθεί από το αν οι πολιτικές δυνάμεις θα μπορέσουν να παραμερίσουν τις διαφωνίες τους, ιδιαίτερα στο ζήτημα της συνεργασίας με τα αραβικά κόμματα.
Ο πρόεδρος Ισαάκ Χέρτσογκ αναμένεται να ολοκληρώσει τις διαβουλεύσεις με τα κόμματα την Τετάρτη και την Πέμπτη. Στη συνέχεια, θα αναθέσει την εντολή σχηματισμού κυβέρνησης σε έναν από τους πολιτικούς αρχηγούς. Μέχρι τότε, το ενδεχόμενο σχηματισμού κυβέρνησης από τον Γκάντι Άιζενκοτ παραμένει ανοικτό, αλλά εξαιρετικά αβέβαιο, καθώς απαιτείται μια δύσκολη συμφωνία ανάμεσα σε κόμματα με διαφορετικές πολιτικές προτεραιότητες.
