Σε 12 μήνες, αντί για 36, αναμένεται να περιοριστεί η αναμονή για την απαλλαγή από τα χρέη της πτώχευσης. Η αλλαγή περιλαμβάνεται σε νέα διάταξη για τα φυσικά πρόσωπα, η οποία εντάχθηκε στο πολυνομοσχέδιο του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών που κατατέθηκε στη Βουλή στις 27 Οκτωβρίου 2026.
Με τη νέα ρύθμιση θεσπίζεται ενιαία προθεσμία ενός έτους για την απαλλαγή από τις οφειλές που εντάσσονται στη διαδικασία της πτώχευσης. Σήμερα, η συντομότερη προθεσμία ισχύει μόνο για συγκεκριμένη κατηγορία οφειλετών, ενώ για άλλες περιπτώσεις η αναμονή μπορεί να φτάσει τα τρία χρόνια.
Η απαλλαγή αποτελεί το στάδιο κατά το οποίο ο πτωχευμένος παύει να ευθύνεται προσωπικά για το ανεξόφλητο υπόλοιπο των χρεών που καλύπτονται από τη διαδικασία. Με άλλα λόγια, ένας άνθρωπος που δεν μπορεί να ανταποκριθεί στις οικονομικές του υποχρεώσεις αποκτά, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις, τη δυνατότητα να ξεκινήσει νωρίτερα μια νέα οικονομική δραστηριότητα, χωρίς να συνεχίζει να επιβαρύνεται από παλιά χρέη.
Απαλλαγή από τα χρέη της πτώχευσης σε 12 μήνες
Το νέο δωδεκάμηνο θα υπολογίζεται από την ημερομηνία κήρυξης της πτώχευσης. Στις περιπτώσεις όπου ο νόμος προβλέπει καταχώριση αντί για τυπική απόφαση κήρυξης, η προθεσμία θα ξεκινά από την ημερομηνία καταχώρισης στο Ηλεκτρονικό Μητρώο Φερεγγυότητας.
Η μείωση της αναμονής δεν σημαίνει ότι η απαλλαγή θα επέρχεται αυτόματα και χωρίς έλεγχο. Όποιος έχει έννομο συμφέρον θα εξακολουθεί να μπορεί να προσφύγει κατά της απαλλαγής μέσα στην προβλεπόμενη προθεσμία. Η προσφυγή μπορεί να στηρίζεται σε στοιχεία που δείχνουν ότι ο οφειλέτης δεν τήρησε τις υποχρεώσεις του ή ότι ενήργησε με τρόπο αντίθετο στην καλή πίστη.
Μετά τη συμπλήρωση των 12 μηνών, ο οφειλέτης υποβάλλει σχετική αίτηση. Στη συνέχεια, ο εισηγητής δικαστής εξετάζει τα διαθέσιμα στοιχεία και εκδίδει πράξη με την οποία διαπιστώνεται η απαλλαγή, εφόσον δεν έχει ασκηθεί προσφυγή ή δεν εκκρεμεί σχετική διαδικασία.
Τι προβλέπεται για τις παλιές πτωχεύσεις
Ιδιαίτερη ρύθμιση προβλέπεται για όσους έχουν ήδη κηρυχθεί σε πτώχευση ή έχουν καταχωριστεί στο Ηλεκτρονικό Μητρώο Φερεγγυότητας, αλλά δεν έχουν ακόμη απαλλαγεί από τα χρέη τους.
Για τις περιπτώσεις αυτές, η νέα προθεσμία των 12 μηνών θα αρχίζει από την ημερομηνία έναρξης ισχύος της νέας διάταξης. Αυτό σημαίνει ότι ο χρόνος δεν θα υπολογίζεται από την παλαιότερη απόφαση πτώχευσης ή από την ημερομηνία της αρχικής καταχώρισης στο μητρώο.
Η πρόβλεψη αυτή έχει ιδιαίτερη σημασία για τους οφειλέτες των οποίων οι υποθέσεις βρίσκονται σε εκκρεμότητα. Μετά την παρέλευση του δωδεκαμήνου, θα μπορούν να υποβάλουν αίτηση για τη διαπίστωση της απαλλαγής, υπό την προϋπόθεση ότι πληρούνται όλες οι νόμιμες προϋποθέσεις και δεν υπάρχει ενεργή προσφυγή.
Κατά την εξέταση της αίτησης αξιολογούνται, μεταξύ άλλων, τα στοιχεία σχετικά με τις οφειλές, τα εισοδήματα και την περιουσιακή κατάσταση του οφειλέτη. Ο έλεγχος αποσκοπεί στο να διαπιστωθεί ότι η διαδικασία χρησιμοποιήθηκε καλόπιστα και ότι ο οφειλέτης συνεργάστηκε με τα αρμόδια όργανα της πτώχευσης.
Οι προϋποθέσεις και οι εξαιρέσεις
Η συντόμευση της προθεσμίας δεν καταργεί τις βασικές υποχρεώσεις του οφειλέτη. Η ειλικρίνεια, η πλήρης ενημέρωση και η συνεργασία με τον σύνδικο, τον εισηγητή δικαστή και τα υπόλοιπα αρμόδια όργανα παραμένουν απαραίτητες.
Η απόκρυψη εισοδημάτων ή περιουσιακών στοιχείων, η υποβολή ανακριβών στοιχείων και τυχόν δόλιες ενέργειες μπορούν να αποτελέσουν λόγους προσφυγής κατά της απαλλαγής. Σε τέτοιες περιπτώσεις, η διαδικασία μπορεί να καθυστερήσει ή ακόμη και να μην οδηγήσει στην απαλλαγή του οφειλέτη.
Παράλληλα, δεν διαγράφονται όλες οι υποχρεώσεις. Εξαιρούνται, μεταξύ άλλων, χρέη που δημιουργούνται μετά την υποβολή της αίτησης πτώχευσης, υποχρεώσεις διατροφής και άλλες ειδικές κατηγορίες που προβλέπονται από τον νόμο. Επομένως, η απαλλαγή αφορά αποκλειστικά τις οφειλές που καλύπτονται από το συγκεκριμένο πλαίσιο.
Σημαντικό είναι επίσης ότι η απαλλαγή αφορά την προσωπική ευθύνη του πτωχευμένου. Δεν σημαίνει ότι παύουν όλες οι διαδικασίες που σχετίζονται με την πτωχευτική περιουσία. Η ρευστοποίηση περιουσιακών στοιχείων μπορεί να συνεχίζεται, ενώ οι απαιτήσεις απέναντι σε συνοφειλέτες και εγγυητές εξακολουθούν να ισχύουν.
Ο περιορισμός της πενταετίας
Για όσους έχουν απαλλαγεί από χρέη στο παρελθόν, διατηρείται ο περιορισμός της πενταετίας. Αν η νέα προθεσμία των 12 μηνών συμπληρώνεται πριν περάσουν πέντε χρόνια από την προηγούμενη απαλλαγή, η νέα απαλλαγή δεν θα πραγματοποιείται νωρίτερα. Θα επέρχεται κατά τη συμπλήρωση της πενταετούς περιόδου από την προηγούμενη απαλλαγή.
Η ρύθμιση επιχειρεί να επιταχύνει την επανεκκίνηση των φυσικών προσώπων χωρίς να αποδυναμώνει τους ελέγχους κατά της καταστρατήγησης της διαδικασίας. Έτσι, η απαλλαγή από τα χρέη της πτώχευσης μπορεί να έρχεται σε έναν χρόνο, αλλά παραμένει συνδεδεμένη με την καλή πίστη, την ειλικρίνεια και την τήρηση των προβλεπόμενων κανόνων.
