Το ολοκαύτωμα του 1943 και του 1944, οι 28 άμαχοι που έχασαν τη ζωή τους και η προσπάθεια να διατηρηθεί ζωντανή η ιστορική μνήμη μέσα από το βιβλίο «Το Σαραντάπορο Ελασσόνας, Ο τόπος και οι άνθρωποι»
Τη δραματική ιστορία του μαρτυρικού Σαρανταπόρου Ελασσόνας, που γνώρισε τη ναζιστική θηριωδία κατά τη διάρκεια της Κατοχής, αναδεικνύουν οι μαρτυρίες των κατοίκων του και το βιβλίο «Το Σαραντάπορο Ελασσόνας – Ο τόπος και οι άνθρωποι».
Το χωριό κάηκε ολοσχερώς το 1944, ενώ κατά τη διάρκεια της Κατοχής 28 άμαχοι κάτοικοι δολοφονήθηκαν, σύμφωνα με όσα αναφέρθηκαν στην εκπομπή του ΕΡΤnews. Το Σαραντάπορο έχει χαρακτηριστεί επίσημα μαρτυρικό χωριό από το 2020, με Προεδρικό Διάταγμα.
Στο βιβλίο καταγράφονται τα γεγονότα που σημάδεψαν τον τόπο, από τους πολέμους και το αλβανικό μέτωπο έως την περίοδο της γερμανικής Κατοχής, με στόχο η ιστορική μνήμη να περάσει στις νεότερες γενιές.
Το βιβλίο που κρατά ζωντανή την ιστορική μνήμη
Ο ερευνητής Γιάννης Ντάλλας, ένας από τους ανθρώπους που εργάστηκαν για την έκδοση του βιβλίου, εξήγησε ότι η προσπάθεια ξεκίνησε πριν από μερικά χρόνια, με σκοπό να καταγραφεί η ιστορία του χωριού και να γίνει γνωστή στις επόμενες γενιές.
Όπως ανέφερε, στο βιβλίο καταγράφονται οι κάτοικοι που πολέμησαν στην πρώτη γραμμή του αλβανικού μετώπου, όσοι έχασαν τη ζωή τους στον πόλεμο, αλλά και οι άμαχοι που σκοτώθηκαν κατά τη διάρκεια της Κατοχής.
«Πιστεύουμε ότι αυτή είναι η βάση και η προϋπόθεση για την εδραίωση της ειρήνης και περισσότερο της αξιοπρέπειας του ανθρώπου», σημείωσε ο κ. Ντάλλας, αναφερόμενος στον σκοπό της ιστορικής καταγραφής.
Η συγκλονιστική μαρτυρία μιας γυναίκας που έχασε τον πατέρα της
Ιδιαίτερα συγκινητική ήταν η μαρτυρία της Κυριακής Κουτρουμπή, η οποία ήταν μόλις έξι ετών όταν εκτελέστηκαν ο πατέρας της και ο θείος της.
Μιλώντας για εκείνες τις ημέρες, περιέγραψε με δυσκολία τις αναμνήσεις που διατηρεί από τον πατέρα της, αλλά και τις στιγμές που προηγήθηκαν της τραγωδίας.
«Δεν ξεχνιέται αυτή η μέρα», ανέφερε χαρακτηριστικά, περιγράφοντας το πρωινό κατά το οποίο ο πατέρας της έφυγε για να φροντίσει τα ζώα, πριν η οικογένεια πληροφορηθεί ότι οι Γερμανοί τον είχαν συλλάβει.
Οι αναμνήσεις της, αποσπασματικές αλλά βαθιά χαραγμένες στη μνήμη της, φωτίζουν το ανθρώπινο κόστος της Κατοχής και τη δοκιμασία που βίωσαν οι οικογένειες του χωριού.
Η καταγραφή τέτοιων μαρτυριών αποτελεί πολύτιμο τεκμήριο για τη διατήρηση της ιστορικής μνήμης και υπενθυμίζει τη σημασία της μεταφοράς της εμπειρίας των επιζώντων στις νεότερες γενιές.
