Δημοσιογραφική έρευνα φέρνει στο φως ότι η Ρωσία έχει δημιουργήσει μυστικές βάσεις drones κοντά στα σύνορα του ΝΑΤΟ, σχεδιασμένες να υποστηρίζουν την εκτόξευση προηγμένων μη επανδρωμένων αεροσκαφών μεγάλης εμβέλειας. Τα ευρήματα, που βασίζονται σε διαρρεύσαντα έγγραφα, δορυφορικές εικόνες και ανάλυση ανοικτών πηγών, σκιαγραφούν μια ταχεία και συστηματική επέκταση των ρωσικών δυνατοτήτων στον πόλεμο με drones—μια εξέλιξη που δεν αφορά μόνο το ουκρανικό μέτωπο, αλλά δημιουργεί και μακροπρόθεσμες ανησυχίες για την ασφάλεια της Ευρώπης.
Σύμφωνα με έρευνα της βρετανικής εφημερίδας The Telegraph, έχουν εντοπιστεί δέκα ρωσικές βάσεις με νέες πλατφόρμες εκτόξευσης, ειδικά προσαρμοσμένες για τα πιο σύγχρονα επιθετικά drones «αυτοκτονίας» που αναπτύσσει η Μόσχα. Ορισμένες από αυτές τις εγκαταστάσεις έχουν ήδη χρησιμοποιηθεί σε επιθέσεις κατά της Ουκρανίας, καθώς η γεωγραφική τους θέση—κοντά σε σύνορα και σε κρίσιμους διαδρόμους μεταφοράς—διευκολύνει τη διεξαγωγή εκτεταμένων, επαναλαμβανόμενων αεροπορικών πληγμάτων.
Τι αποκαλύπτουν οι δορυφορικές εικόνες
Η έρευνα αναφέρει ότι εντοπίστηκαν τουλάχιστον 59 νέες πλατφόρμες εκτόξευσης κατά μήκος των συνόρων της Ρωσίας με τη Λευκορωσία και την Ουκρανία. Πρόκειται για μηχανικές εγκαταστάσεις που λειτουργούν σαν «διάδρομοι καθοδήγησης» για την απογείωση drones σταθερών πτερύγων, παρακάμπτοντας την ανάγκη για παραδοσιακούς αεροδιαδρόμους. Αυτή η επιλογή δεν είναι τυχαία: τέτοιου τύπου υποδομές μπορούν να στηθούν πιο γρήγορα, να διασπαρούν σε ευρύτερες περιοχές, να καλυφθούν ευκολότερα και να αυξήσουν τον ρυθμό εκτόξευσης.
Τα κέντρα αυτά φαίνεται να έχουν ενσωματωθεί σε διαφορετικά περιβάλλοντα. Ορισμένα βρίσκονται μέσα σε στρατιωτικές βάσεις, άλλα σε πολιτικά αεροδρόμια που έχουν μετατραπεί για στρατιωτική χρήση, ενώ επιπλέον εγκαταστάσεις εντοπίζονται ακόμη και σε αγροτικές περιοχές της Ρωσίας—μια πρακτική που δυσκολεύει τον έγκαιρο εντοπισμό και την πρόβλεψη επιχειρήσεων.
Ανάλυση δορυφορικών δεδομένων από την εταιρεία πληροφοριών DroneSec υποδεικνύει ότι περίπου 20 από τις νέες πλατφόρμες έχουν μεγαλύτερο μήκος, στοιχείο που ερμηνεύεται ως ένδειξη ότι είναι κατάλληλες για εκτόξευση πιο εξελιγμένων drones μεγάλης εμβέλειας. Με άλλα λόγια, η υποδομή δεν εξυπηρετεί μόνο την τρέχουσα επιχειρησιακή ανάγκη, αλλά μοιάζει να έχει σχεδιαστεί με ορίζοντα κλιμάκωσης και τεχνολογικής αναβάθμισης.
Η εμβέλεια των νέων drones και ο ευρωπαϊκός παράγοντας
Το κρίσιμο σημείο για τις χώρες του ΝΑΤΟ δεν είναι μόνο ότι αυξάνεται ο αριθμός των πλατφορμών, αλλά και ότι η Ρωσία αναπτύσσει μοντέλα που μπορούν να πλήξουν στόχους σε μεγάλο βάθος. Αναλυτές προειδοποιούν πως ορισμένα από τα εξελιγμένα ρωσικά επιθετικά drones διαθέτουν εμβέλεια ικανή να φτάσει σε περιοχές εντός της Ευρώπης—με αναφορές που περιλαμβάνουν ακόμη και τη Βαρσοβία ως ενδεικτικό παράδειγμα πιθανής ακτίνας δράσης.
Η ρωσική βιομηχανία φαίνεται να κινείται ταχύτατα προς εγχώριες εκδόσεις του ιρανικού Shahed, ενώ αναπτύσσονται και ταχύτερες παραλλαγές με κινητήρες τζετ. Σε τέτοια σενάρια, η ταχύτητα, το χαμηλό κόστος ανά μονάδα και η δυνατότητα μαζικής χρήσης δημιουργούν έναν συνδυασμό που «πιέζει» τις άμυνες: ακόμη και ισχυρά συστήματα αεράμυνας μπορούν να δυσκολευτούν όταν αντιμετωπίζουν διαδοχικά κύματα επιθέσεων, ιδίως αν οι επιθέσεις είναι κορεσμού και προσαρμόζονται σε πραγματικό χρόνο.
Geran-4, Geran-5 και η επόμενη φάση του πολέμου με drones
Σύμφωνα με διαρρεύσαντα έγγραφα που αποδίδονται στην ουκρανική κυβέρνηση, τα νεότερα μοντέλα αναφέρονται ως Geran-4 και Geran-5. Οι πληροφορίες αυτές υποστηρίζουν ότι τα drones μπορούν να πετούν με ταχύτητες που τους επιτρέπουν να παρακάμπτουν ορισμένα συστήματα αεράμυνας, μεταφέροντας εκρηκτικές κεφαλές περίπου 90 κιλών. Πρόκειται για συνδυασμό που αυξάνει τόσο την πιθανότητα διείσδυσης όσο και τη ζημιά σε κρίσιμους στόχους.
Παράλληλα, η ουκρανική στρατιωτική υπηρεσία πληροφοριών έχει προειδοποιήσει ότι η Ρωσία εργάζεται στην προσαρμογή των drones Geran ώστε να φέρουν πυραύλους αέρος-αέρος, με στόχο την επίθεση εναντίον αεροσκαφών που προστατεύουν τον εναέριο χώρο πάνω από το Κίεβο. Αν επιβεβαιωθεί επιχειρησιακά, μια τέτοια εξέλιξη θα σηματοδοτήσει ποιοτική αλλαγή: από drones που χρησιμοποιούνται κυρίως ως φορείς εκρηκτικών, σε πλατφόρμες με επιθετικές δυνατότητες κατά εναέριων μέσων, περιπλέκοντας δραστικά την αεράμυνα και την αεροπορική επιτήρηση.
Παραγωγή, αποθήκευση και ικανότητα μαζικών επιθέσεων
Οι δορυφορικές εικόνες, σύμφωνα με την έρευνα, δείχνουν σημαντική αύξηση της παρουσίας αυτών των drones και της σχετικής υποδομής. Μία από τις βάσεις περιγράφεται ότι διαθέτει εγκαταστάσεις αποθήκευσης με δυνατότητα φιλοξενίας περισσότερων από 1.000 drones ταυτόχρονα—ένα στοιχείο που παραπέμπει σε δυνατότητα διατήρησης αποθεμάτων για μαζικές, παρατεταμένες επιχειρήσεις.
Η τροφοδοσία των βάσεων φαίνεται να συνδέεται με ένα ευρύτερο δίκτυο παραγωγής στη Ρωσία. Μεταξύ των αναφερόμενων κέντρων είναι η ειδική οικονομική ζώνη Αλαμπούγκα (Alabuga), που χαρακτηρίζεται ως σημαντικός κόμβος παραγωγής και, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις που παρατίθενται, μπορεί να κατασκευάζει περίπου 6.000 drones ετησίως. Η κλίμακα αυτή ενισχύει την υπόθεση ότι η Μόσχα δεν επενδύει απλώς σε «τακτική» χρήση, αλλά οικοδομεί μια βιομηχανική ικανότητα πολέμου φθοράς με μη επανδρωμένα μέσα.
ΝΑΤΟ: Αποτροπή, ετοιμότητα και το μήνυμα προς τη Μόσχα
Αξιωματούχος του ΝΑΤΟ δήλωσε ότι η Συμμαχία «είναι έτοιμη να υπερασπιστεί κάθε εκατοστό του εδάφους των συμμάχων της» και ότι θα συνεχίσει να ενισχύει την αποτρεπτική και αμυντική της ετοιμότητα απέναντι σε κάθε απειλή, συμπεριλαμβανομένων των drones. Σε άλλο σημείο, επισημαίνεται ότι τα drones «έχουν αλλάξει ριζικά τη φύση του σύγχρονου πολέμου» και πλέον αποτελούν καθοριστικό παράγοντα στο πεδίο της μάχης—μια παραδοχή που εξηγεί γιατί αυξάνεται η επένδυση όχι μόνο στην αναχαίτιση, αλλά και στην παραγωγή και χρήση μη επανδρωμένων από τις χώρες της Συμμαχίας.
Την ίδια στιγμή, ευρωπαϊκές και αμερικανικές υπηρεσίες πληροφοριών εκτιμούν ότι η Ρωσία εξετάζει σενάρια πρόκλησης ένοπλου επεισοδίου σε πολωνικό έδαφος ή επιθέσεων με drones και πυραύλους εναντίον κρίσιμων υποδομών, ακόμη και επιχειρήσεων που θα μπορούσαν να αποδοθούν ψευδώς στην Ουκρανία. Τέτοιες εκτιμήσεις, ανεξάρτητα από το αν θα επαληθευτούν, αναδεικνύουν τον κίνδυνο κλιμάκωσης και τον ρόλο που μπορεί να παίξουν τα drones σε υβριδικές επιχειρήσεις.
Τι δείχνει η έρευνα για το επόμενο διάστημα
Η έρευνα καταλήγει ότι η Μόσχα διευρύνει τις δυνατότητές της στον τομέα των drones με ιδιαίτερα γρήγορους ρυθμούς, γεγονός που εγείρει ερωτήματα για τις στρατηγικές επιδιώξεις του Βλαντίμιρ Πούτιν και το επίπεδο απειλής που μπορεί να αντιμετωπίσουν τα κράτη του ΝΑΤΟ στο μέλλον.
Ενδεικτικά, σύμφωνα με στοιχεία ανοικτών πηγών, επτά από τις δέκα βάσεις που εντόπισε η Telegraph φέρονται να έχουν χρησιμοποιηθεί σε πρόσφατες ρωσικές επιθέσεις κατά του Κιέβου, στοιχείο που συνδέει άμεσα τις νέες υποδομές με πραγματικές επιχειρήσεις.
