Αρκετές χιλιάδες άνθρωποι συγκεντρώθηκαν σήμερα, 24 Οκτωβρίου, στο Τελ Αβίβ, συμμετέχοντας σε μια μεγάλη αντικυβερνητική διαδήλωση, μόλις τρεις ημέρες πριν από τις βουλευτικές εκλογές. Η εκλογική αναμέτρηση θεωρείται ευρέως πολιτικό «δημοψήφισμα» υπέρ ή κατά του πρωθυπουργού Μπενιαμίν Νετανιάχου, σε μια περίοδο έντονης πολιτικής πόλωσης και βαθιάς κοινωνικής αναστάτωσης στο Ισραήλ.
Η κινητοποίηση οργανώθηκε από το Συμβούλιο του Οκτωβρίου, μια οργάνωση που ιδρύθηκε από οικογένειες θυμάτων και ομήρων της επίθεσης της 7ης Οκτωβρίου. Οι συγγενείς ζητούν πλήρη λογοδοσία για τις αποτυχίες των υπηρεσιών ασφαλείας, οι οποίες, όπως υποστηρίζουν, επέτρεψαν στη Χαμάς να εξαπολύσει την επίθεση στο ισραηλινό έδαφος το 2023.
Η αντικυβερνητική διαδήλωση στο Τελ Αβίβ και το αίτημα για αλήθεια
Η συγκέντρωση πραγματοποιήθηκε με κεντρικό σύνθημα την ανάγκη να αποκαλυφθούν οι ευθύνες και οι παραλείψεις που οδήγησαν στην τραγωδία. «Τρεις ημέρες πριν από τις εκλογές», έγραψε η οργάνωση στην πλατφόρμα Χ, «για τα τρία χρόνια του αγώνα για την αλήθεια, για τη λογοδοσία και για τη συγκρότηση μιας ερευνητικής επιτροπής».
Οι οικογένειες των θυμάτων και των ομήρων ζητούν τη δημιουργία μιας ανεξάρτητης επιτροπής, η οποία θα έχει την εξουσία και την αξιοπιστία να εξετάσει τον ρόλο της κυβέρνησης, του στρατού και των υπηρεσιών ασφαλείας πριν και κατά τη διάρκεια της επίθεσης. Μέχρι σήμερα, η κυβέρνηση έχει αρνηθεί να προχωρήσει στη σύσταση ενός τέτοιου οργάνου, προκαλώντας την έντονη αντίδραση της αντιπολίτευσης και οργανώσεων της κοινωνίας των πολιτών.
Λίγο πριν από την έναρξη της συγκέντρωσης, η 68χρονη Χαντάς Φόιερσταϊν δήλωσε στο Γαλλικό Πρακτορείο: «Αυτοί που μας κυβέρνησαν τα τέσσερα τελευταία χρόνια έκαναν άθλια δουλειά». Η ίδια πρόσθεσε: «Το Ισραήλ δεν έχει βρεθεί ποτέ ξανά σε τέτοια κατάσταση».
Η παρουσία των διαδηλωτών αποτύπωσε το εύρος της οργής που εξακολουθεί να επικρατεί, όχι μόνο για την επίθεση, αλλά και για τον τρόπο με τον οποίο η κυβέρνηση διαχειρίστηκε τις συνέπειές της. Για πολλές οικογένειες, η δημόσια διαμαρτυρία αποτελεί έναν από τους ελάχιστους τρόπους για να πιέσουν την πολιτική ηγεσία και να διατηρήσουν το ζήτημα της λογοδοσίας στην κορυφή της δημόσιας συζήτησης.
Εκλογική μάχη χωρίς ξεκάθαρο νικητή
Στην αντικυβερνητική διαδήλωση αναμένονταν να δώσουν το «παρών» πολλά προβεβλημένα στελέχη της αντιπολίτευσης. Οι τελευταίες δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι το δεξιό στρατόπεδο του Νετανιάχου δίνει μάχη στήθος με στήθος με τον κεντρώο Γκάντι Άιζενκοτ.
Ωστόσο, οι ίδιες προβλέψεις δείχνουν ότι κανένα από τα δύο στρατόπεδα δεν θα είναι σε θέση να εξασφαλίσει αυτοδυναμία. Το ενδεχόμενο ενός κατακερματισμένου κοινοβουλίου ενισχύει την αβεβαιότητα και αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο δύσκολων διαπραγματεύσεων για τον σχηματισμό κυβέρνησης.
Η εκλογική διαδικασία διεξάγεται σε ένα ιδιαίτερα φορτισμένο πολιτικό περιβάλλον. Για τους υποστηρικτές της κυβέρνησης, ο Νετανιάχου παραμένει ο καταλληλότερος ηγέτης για να αντιμετωπίσει τις κρίσεις ασφαλείας και να διαχειριστεί τις περιφερειακές απειλές. Για τους επικριτές του, όμως, οι αποτυχίες που προηγήθηκαν της 7ης Οκτωβρίου καθιστούν αναγκαία μια αλλαγή πολιτικής ηγεσίας και μια πλήρη θεσμική διερεύνηση.
Φόβοι για εντάσεις και προκλήσεις
Οι διοργανωτές της συγκέντρωσης δήλωσαν ότι φοβούνται πιθανές «προκλήσεις» από υποστηρικτές της κυβέρνησης και ανέφεραν πως έχουν ενημερώσει τις αρμόδιες αρχές. Η ανησυχία αυτή αντανακλά το υψηλό επίπεδο πόλωσης στην ισραηλινή κοινωνία, όπου οι πολιτικές αντιπαραθέσεις συχνά μετατρέπονται σε έντονες δημόσιες συγκρούσεις.
Η διαμαρτυρία αποτελεί συνέχεια μιας μακρόχρονης εκστρατείας οργανώσεων της ισραηλινής κοινωνίας και κομμάτων της αντιπολίτευσης για τη σύσταση ανεξάρτητης εξεταστικής επιτροπής. Το αίτημα δεν αφορά μόνο τον εντοπισμό συγκεκριμένων προσώπων, αλλά και την εξέταση των θεσμικών αδυναμιών, των προειδοποιήσεων που ενδέχεται να αγνοήθηκαν και των αποφάσεων που επηρέασαν την ετοιμότητα της χώρας.
Η κυβέρνηση Νετανιάχου έχει απορρίψει επανειλημμένα τη δημιουργία μιας πλήρως ανεξάρτητης επιτροπής. Αντ’ αυτού, έχει προτείνει τη συγκρότηση ενός οργάνου του οποίου τα μισά μέλη θα διορίζονται από τον κυβερνώντα συνασπισμό και τα άλλα μισά από την αντιπολίτευση.
Οι ηγέτες της αντιπολίτευσης έχουν απορρίψει την πρόταση, υποστηρίζοντας ότι μια επιτροπή που θα διορίζεται από πολιτικούς δεν μπορεί να θεωρηθεί πραγματικά ανεξάρτητη. Έχουν, μάλιστα, δηλώσει ότι θα μποϊκοτάρουν οποιοδήποτε όργανο δεν διαθέτει πλήρη θεσμική αυτονομία.
Η μαζική αντικυβερνητική διαδήλωση στο Τελ Αβίβ, τρεις ημέρες πριν από τις εκλογές, ανέδειξε έτσι ένα από τα πιο κρίσιμα ζητήματα της εκλογικής αναμέτρησης: όχι μόνο ποιος θα κυβερνήσει το Ισραήλ, αλλά και αν η νέα πολιτική ηγεσία θα προχωρήσει σε ουσιαστική διερεύνηση των ευθυνών για την 7η Οκτωβρίου.
