Ρεκόρ εξαμήνου κατέγραψαν τον Οκτώβριο οι οριστικές υποβολές αιτήσεων στην πλατφόρμα του εξωδικαστικού μηχανισμού, επιβεβαιώνοντας το αυξημένο ενδιαφέρον νοικοκυριών και επιχειρήσεων για ρύθμιση των οφειλών τους. Συνολικά, οι οριστικές αιτήσεις ανήλθαν σε 4.144, ενώ οι εκκινήσεις νέων αιτήσεων ξεπέρασαν τις 7.000 για δεύτερο συνεχόμενο μήνα.
Τα στοιχεία του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών καταγράφουν σημαντική κινητικότητα και στις νέες ρυθμίσεις. Τον ίδιο μήνα πραγματοποιήθηκαν 1.965 ρυθμίσεις, από τις οποίες οι 552 έγιναν με βάση την υποχρεωτική συμμετοχή των πιστωτών. Οι αρχικές οφειλές που εντάχθηκαν σε ρύθμιση ανήλθαν συνολικά σε 524 εκατ. ευρώ.
Εξωδικαστικός μηχανισμός: 72.232 επιτυχείς ρυθμίσεις
Αθροιστικά, μέχρι και τον Οκτώβριο έχουν ολοκληρωθεί με επιτυχία 72.232 ρυθμίσεις μέσω του εξωδικαστικού μηχανισμού. Οι ρυθμίσεις αυτές αντιστοιχούν σε αρχικές οφειλές συνολικού ύψους 21,77 δισ. ευρώ, γεγονός που καταδεικνύει τον σημαντικό ρόλο της πλατφόρμας στη διαχείριση του ιδιωτικού χρέους.
Η αυξημένη συμμετοχή οφειλετών αποδίδεται τόσο στη διεύρυνση των δυνατοτήτων ένταξης όσο και στις πρόσθετες δικλίδες προστασίας που έχουν θεσπιστεί. Παράλληλα, η υποχρεωτική συμμετοχή των πιστωτών σε συγκεκριμένες περιπτώσεις ενισχύει την πιθανότητα επίτευξης βιώσιμης λύσης για τους οφειλέτες.
Προστασία και διάσωση της πρώτης κατοικίας
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η νέα ρύθμιση για τη διάσωση της κύριας κατοικίας. Σε διάστημα μικρότερο του ενάμιση μήνα από την ενεργοποίησή της, στις 21 Σεπτεμβρίου 2026, 675 δανειολήπτες ξεκίνησαν τη διαδικασία υποβολής αίτησης, προκειμένου να προστατεύσουν την πρώτη κατοικία τους.
Η δυνατότητα αυτή συνδέεται με τη ρευστοποίηση της υπόλοιπης ακίνητης περιουσίας του οφειλέτη, υπό τους προβλεπόμενους όρους. Στόχος είναι να αποτραπεί η απώλεια της κύριας κατοικίας, όταν ο οφειλέτης δεν διαθέτει άλλη ρεαλιστική δυνατότητα εξυπηρέτησης των χρεών του.
Θετικό παραμένει και το πρόσημο όσον αφορά τη συμμετοχή ευάλωτων κοινωνικών ομάδων. Τον Οκτώβριο πραγματοποιήθηκαν 294 επιτυχείς ρυθμίσεις για ευάλωτους οφειλέτες, από τις οποίες οι 39 αφορούσαν άτομα με αναπηρία.
Συνολικά, έως τον ίδιο μήνα, η επιτυχής υπαγωγή στον εξωδικαστικό μηχανισμό οδήγησε σε 674 αναστολές πλειστηριασμών. Με τον τρόπο αυτό παρέχεται ουσιαστική προστασία της περιουσίας των πολιτών κατά τη διάρκεια της διαδικασίας ρύθμισης.
Διμερείς ρυθμίσεις με τους χρηματοδοτικούς φορείς
Υψηλός ήταν και ο ρυθμός των διμερών ρυθμίσεων δανείων με τους τέσσερις μεγαλύτερους χρηματοδοτικούς φορείς: Intrum, Cepal, doValue και Qquant.
Τον Σεπτέμβριο πραγματοποιήθηκαν ρυθμίσεις συνολικού ύψους 500 εκατ. ευρώ, οι οποίες αφορούσαν 4.561 οφειλέτες. Οι διμερείς συμφωνίες αποτελούν ένα επιπλέον εργαλείο για όσους επιδιώκουν να διευθετήσουν τις οφειλές τους απευθείας με τον πιστωτή ή τον διαχειριστή της απαίτησης.
Νέα μέτρα υπέρ των οφειλετών
Με τη νέα νομοθετική πρωτοβουλία του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών θεσπίζεται αυστηρότερο πλαίσιο προστασίας των δανειοληπτών. Οι βασικοί στόχοι είναι η ενίσχυση της διαφάνειας, η δίκαιη μεταχείριση των οφειλετών και ο αποτελεσματικότερος έλεγχος των εταιρειών διαχείρισης απαιτήσεων.
Μεταξύ άλλων, προβλέπονται:
– Σταθερό επιτόκιο 3%: Για ευάλωτους και επιλέξιμους οφειλέτες που ρυθμίζουν τις οφειλές τους μέσω του εξωδικαστικού μηχανισμού, το επιτόκιο θα παραμένει σταθερό στο 3% για όλη τη διάρκεια της ρύθμισης. Η πρόβλεψη αφορά καταβολές από την 1η Δεκεμβρίου 2026.
– Δωρεάν και πλήρης ενημέρωση: Ο δανειολήπτης θα μπορεί να ζητήσει αναλυτική εικόνα της οφειλής του, συμπεριλαμβανομένων των συμβάσεων, του ιστορικού πληρωμών και του τρόπου υπολογισμού των επιτοκίων, χωρίς καμία χρέωση και εντός 45 ημερών.
– Αναστολή τοκοφορίας: Αν ο διαχειριστής πιστώσεων δεν παράσχει έγκαιρα τα απαιτούμενα στοιχεία, η απαίτηση παύει να παράγει συμβατικούς τόκους και τόκους υπερημερίας μέχρι την πλήρη ενημέρωση του οφειλέτη.
– Ανώτατο όριο οφειλής: Προβλέπεται πλαφόν στην οφειλή που προκύπτει από κάθε είδους συμβάσεις δανείων και πιστώσεων.
– Αυτοδίκαιος επανυπολογισμός: Τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα και οι εταιρείες διαχείρισης θα υποχρεούνται να επανυπολογίζουν το υπόλοιπο των απαιτήσεων σύμφωνα με τον νόμο, χωρίς να απαιτείται αίτηση ή δικαστική ενέργεια από τον οφειλέτη ή τον εγγυητή.
– Πρόταση ρύθμισης πριν από πλειστηριασμό: Ο πιστωτής θα πρέπει να υποβάλλει εγγράφως κατάλληλη, βιώσιμη και τεκμηριωμένη πρόταση ρύθμισης τουλάχιστον τρεις μήνες πριν από τη διενέργεια πλειστηριασμού.
Παράλληλα, θεσπίζεται ειδική ψηφιακή διαδικασία για διμερείς ρυθμίσεις. Ο πιστωτής θα πρέπει να ενημερώνει τον οφειλέτη για τη δυνατότητα ρύθμισης εντός 60 ημερών από τη συμπλήρωση 90 ημερών καθυστέρησης. Ο οφειλέτης θα έχει δύο μήνες για να υποβάλει αίτηση και δικαιολογητικά, ενώ ολόκληρη η διαδικασία θα πρέπει να ολοκληρώνεται εντός έξι μηνών.
Προβλέπεται επίσης η δυνατότητα διαμεσολάβησης μέσω του Ελληνικού Χρηματοοικονομικού Μεσολαβητή, καθώς και η επέκταση της τμηματικής καταβολής οφειλών προς τη φορολογική διοίκηση και τους φορείς κοινωνικής ασφάλισης έως και σε 120 μηνιαίες δόσεις. Το χρονικό όριο των οφειλών που μπορούν να ενταχθούν μεταφέρεται από τις 31 Δεκεμβρίου 2023 στις 31 Δεκεμβρίου 2024.
Τέλος, αυξάνονται σημαντικά τα πρόστιμα που μπορεί να επιβάλει η Τράπεζα της Ελλάδος στους servicers. Το ανώτατο πρόστιμο δεκαπλασιάζεται, από 500.000 ευρώ σε 5 εκατ. ευρώ.
Ενισχυμένη προστασία για τους συνεπείς δανειολήπτες
Ιδιαίτερη προστασία προβλέπεται για τους δανειολήπτες που έχουν ενταχθεί σε ρύθμιση και τηρούν κανονικά τους όρους της. Κατά τη διάρκεια της ρύθμισης απαγορεύονται η καταγγελία της σύμβασης, η έκδοση ή εκτέλεση διαταγής πληρωμής, η κατάσχεση και η διενέργεια ή συνέχιση πλειστηριασμού.
Η προστασία ισχύει ακόμη και σε περίπτωση μη καταβολής δόσης, όταν η καθυστέρηση οφείλεται αποκλειστικά στο γεγονός ότι ο πιστωτής δεν παρέσχε εγκαίρως τα απαραίτητα στοιχεία πληρωμής. Κάθε εισπρακτική ή δικαστική ενέργεια που παραβιάζει το πλαίσιο θεωρείται αυτοδικαίως άκυρη, ενώ τυχόν πλειστηριασμός αναστέλλεται άμεσα.
Σε περίπτωση παράβασης, ο πιστωτής θα πρέπει να πιστώνει υπέρ του οφειλέτη ποσό ίσο με πέντε μηνιαίες δόσεις. Οι δόσεις αυτές θα συμψηφίζονται με τις τελευταίες καταβολές της ρύθμισης, ενώ η διάρκειά της θα παρατείνεται κατά πέντε μήνες χωρίς επιπλέον τόκους ή έξοδα.
Για κάθε παράβαση προβλέπεται διοικητικό πρόστιμο από 50.000 έως 500.000 ευρώ, το οποίο διπλασιάζεται σε περίπτωση υποτροπής.
Τα στοιχεία για το ρεκόρ εξαμήνου στον εξωδικαστικό μηχανισμό με 4.144 οριστικές υποβολές επιβεβαιώνουν ότι η πλατφόρμα αποτελεί πλέον βασικό εργαλείο ρύθμισης του ιδιωτικού χρέους. Οι νέες δικλίδες προστασίας, η ενίσχυση της διαφάνειας και οι αυστηρότερες υποχρεώσεις των πιστωτών αναμένεται να ενισχύσουν ακόμη περισσότερο την εμπιστοσύνη των οφειλετών και την αποτελεσματικότητα των ρυθμίσεων.
