Για πολλούς ανθρώπους, ο καφές είναι η πρώτη συνήθεια της ημέρας. Ένα φλιτζάνι αμέσως μετά το ξύπνημα προσφέρει την απαραίτητη τόνωση, ιδιαίτερα έπειτα από μια νύχτα κακού ή διακεκομμένου ύπνου. Όμως, το ερώτημα «πρέπει να πίνουμε καφέ με άδειο στομάχι;» δεν αφορά μόνο την πιθανή ενόχληση στο στομάχι. Η κατανάλωση δυνατού, σκέτου καφέ πριν από το πρωινό ενδέχεται να επηρεάσει και τον τρόπο με τον οποίο ο οργανισμός διαχειρίζεται τη γλυκόζη στο αίμα.
Σύμφωνα με μελέτη ερευνητών από το Κέντρο Διατροφής, Άσκησης και Μεταβολισμού του Πανεπιστημίου του Μπαθ στο Ηνωμένο Βασίλειο, ο καφές πριν από το πρωινό μπορεί να αυξήσει σημαντικά την απόκριση του σακχάρου μετά το γεύμα. Το εύρημα έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς η διατήρηση της γλυκόζης σε φυσιολογικά επίπεδα συνδέεται με μικρότερο κίνδυνο εμφάνισης παθήσεων όπως ο διαβήτης τύπου 2 και τα καρδιαγγειακά νοσήματα.
Καφές με άδειο στομάχι: Τι έδειξε η μελέτη
Η μελέτη, η οποία δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό British Journal of Nutrition, εξέτασε τις επιδράσεις του διακεκομμένου ύπνου και της κατανάλωσης καφέ στη ρύθμιση του σακχάρου. Οι ερευνητές θέλησαν να διαπιστώσουν αν ο πρωινός καφές, ιδιαίτερα μετά από μια δύσκολη νύχτα, επηρεάζει τον τρόπο με τον οποίο το σώμα ανταποκρίνεται σε ένα γεύμα.
Στην έρευνα συμμετείχαν 29 υγιείς άνδρες και γυναίκες. Όλοι έλαβαν μέρος σε τρία διαφορετικά πειράματα, τα οποία πραγματοποιήθηκαν κατά τη διάρκεια της νύχτας και του επόμενου πρωινού.
Στο πρώτο σενάριο, οι συμμετέχοντες κοιμήθηκαν φυσιολογικά και, μόλις ξύπνησαν, κατανάλωσαν ένα ζαχαρούχο ρόφημα. Το ρόφημα είχε θερμιδική αξία παρόμοια με εκείνη ενός συνηθισμένου πρωινού.
Στο δεύτερο σενάριο, ο ύπνος τους διακόπηκε επανειλημμένα. Οι ερευνητές τούς ξυπνούσαν κάθε ώρα για περίπου πέντε λεπτά, ώστε να προσομοιώσουν μια νύχτα κακής ποιότητας. Το πρωί, οι συμμετέχοντες κατανάλωσαν το ίδιο ζαχαρούχο ρόφημα.
Στο τρίτο πείραμα, ο ύπνος διακόπηκε με τον ίδιο τρόπο. Ωστόσο, μετά το πρωινό ξύπνημα, οι εθελοντές ήπιαν πρώτα έναν δυνατό, σκέτο καφέ. Τριάντα λεπτά αργότερα κατανάλωσαν το ζαχαρούχο ρόφημα. Μετά την κατανάλωσή του, οι ερευνητές έλαβαν δείγματα αίματος, προκειμένου να μετρήσουν τα επίπεδα γλυκόζης και ινσουλίνης.
Ο καφές πριν από το πρωινό αυξάνει την απόκριση της γλυκόζης
Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι μία μόνο νύχτα διακεκομμένου ύπνου δεν επηρέασε σημαντικά την απόκριση της γλυκόζης και της ινσουλίνης, σε σύγκριση με μια νύχτα φυσιολογικού ύπνου. Το στοιχείο αυτό είναι ενθαρρυντικό, καθώς προηγούμενες έρευνες έχουν συνδέσει την έντονη ή παρατεταμένη έλλειψη ύπνου με μεταβολικές διαταραχές.
Ωστόσο, η εικόνα άλλαξε όταν οι συμμετέχοντες κατανάλωσαν δυνατό καφέ πριν από το πρωινό. Η απόκριση του σακχάρου στο αίμα μετά το γεύμα αυξήθηκε περίπου κατά 50%. Με άλλα λόγια, ο οργανισμός δυσκολεύτηκε περισσότερο να διαχειριστεί τη γλυκόζη που προσλήφθηκε μέσω του πρωινού.
Η καφεΐνη μπορεί να αυξήσει προσωρινά την εγρήγορση και να μειώσει το αίσθημα κόπωσης, όμως φαίνεται ότι μπορεί παράλληλα να επηρεάσει την ευαισθησία στην ινσουλίνη. Η ινσουλίνη είναι η ορμόνη που βοηθά τη γλυκόζη να περάσει από το αίμα στα κύτταρα, όπου χρησιμοποιείται για την παραγωγή ενέργειας. Όταν η δράση της περιορίζεται, τα επίπεδα σακχάρου μπορεί να παραμείνουν υψηλότερα για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα.
Πρέπει να αλλάξουμε τη σειρά του πρωινού;
Τα ευρήματα δεν σημαίνουν ότι ο καφές είναι γενικά επιβλαβής ή ότι πρέπει να αποκλειστεί από τη διατροφή. Πληθυσμιακές μελέτες έχουν συνδέσει τη μέτρια κατανάλωση καφέ με διάφορα πιθανά οφέλη για την υγεία. Ωστόσο, η χρονική στιγμή κατανάλωσής του φαίνεται να έχει σημασία, ιδιαίτερα όταν προηγείται του πρωινού και έρχεται μετά από κακό ύπνο.
Οι ερευνητές προτείνουν ότι μια απλή αλλαγή στη σειρά των πρωινών συνηθειών μπορεί να περιορίσει την επίδραση αυτή: πρώτα το πρωινό και στη συνέχεια ο καφές. Έτσι, όποιος χρειάζεται την καφεΐνη για να αισθανθεί μεγαλύτερη εγρήγορση μπορεί να συνεχίσει να απολαμβάνει το ρόφημά του, χωρίς να το καταναλώνει εντελώς νηστικός.
Παράλληλα, αξίζει να λαμβάνονται υπόψη και άλλοι παράγοντες, όπως η ποσότητα καφέ, η προσθήκη ζάχαρης, το είδος του πρωινού και η συνολική διατροφή. Ένα πρωινό πλούσιο σε φυτικές ίνες, πρωτεΐνες και σύνθετους υδατάνθρακες μπορεί να συμβάλει σε πιο ομαλή απελευθέρωση γλυκόζης στο αίμα.
Τι χρειάζεται να γνωρίζουμε
Ο καθηγητής Τζέιμς Μπετς, συνδιευθυντής του Κέντρου Διατροφής, Άσκησης και Μεταβολισμού του Πανεπιστημίου του Μπαθ, επισημαίνει ότι μέχρι σήμερα υπήρχαν περιορισμένα στοιχεία για το πώς ο καφές πριν από το πρωινό επηρεάζει τον μεταβολισμό.
Όπως εξηγεί, όταν κάποιος πίνει καφέ πριν φάει, η ικανότητα του οργανισμού να ρυθμίσει τα επίπεδα σακχάρου μπορεί να επηρεαστεί αρνητικά, ιδιαίτερα μετά από διαταραγμένο ύπνο. Η επίδραση αυτή πιθανόν να περιορίζεται όταν προηγείται το πρωινό.
Οι επιστήμονες τονίζουν, πάντως, ότι απαιτούνται περισσότερες έρευνες. Η συγκεκριμένη μελέτη περιλάμβανε μικρό αριθμό υγιών συμμετεχόντων και εξέτασε βραχυπρόθεσμες αντιδράσεις. Δεν είναι ακόμη σαφές αν η καθημερινή κατανάλωση καφέ με άδειο στομάχι προκαλεί μακροπρόθεσμες επιπτώσεις στον μεταβολισμό ή αν τα αποτελέσματα ισχύουν με τον ίδιο τρόπο για άτομα με διαβήτη, προδιαβήτη ή άλλες μεταβολικές παθήσεις.
Συμπερασματικά, στο ερώτημα «πρέπει να πίνουμε καφέ με άδειο στομάχι;» δεν υπάρχει μία απάντηση που να ισχύει για όλους. Ωστόσο, τα διαθέσιμα στοιχεία δείχνουν ότι, ιδιαίτερα μετά από μια νύχτα κακού ύπνου, είναι προτιμότερο να φάμε πρώτα κάτι και να πιούμε τον καφέ μας στη συνέχεια. Η μικρή αυτή αλλαγή μπορεί να βοηθήσει τον οργανισμό να διαχειριστεί αποτελεσματικότερα τη γλυκόζη, χωρίς να χρειαστεί να στερηθούμε την αγαπημένη πρωινή συνήθεια.
