Η παρουσία ξένων στρατευμάτων στην Ουκρανία θα συνιστούσε, σύμφωνα με τον Βλαντίμιρ Πούτιν, άμεση απειλή για την εθνική ασφάλεια της Ρωσίας. Κατά την έναρξη των συνομιλιών του με τους Αμερικανούς διαπραγματευτές Στιβ Γουίτκοφ και Τζάρεντ Κούσνερ στο Κρεμλίνο, ο Ρώσος πρόεδρος προειδοποίησε ότι οι ξένες στρατιωτικές δυνάμεις θα μπορούσαν να θεωρηθούν «νόμιμος στόχος» για τις ρωσικές ένοπλες δυνάμεις.
Η δήλωση αυτή προσθέτει νέα ένταση στις διεθνείς προσπάθειες για την επίτευξη συμφωνίας σχετικά με τον πόλεμο στην Ουκρανία. Παράλληλα, αναδεικνύει τις βαθιές διαφωνίες που εξακολουθούν να υπάρχουν ανάμεσα στη Μόσχα, το Κίεβο, την Ουάσινγκτον και τις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες ως προς τις εγγυήσεις ασφαλείας και το μελλοντικό πλαίσιο στην περιοχή.
Ξένα στρατεύματα στην Ουκρανία: η προειδοποίηση του Πούτιν
Ο Βλαντίμιρ Πούτιν υποστήριξε ότι η πιθανότητα ανάπτυξης ξένων στρατευμάτων στην Ουκρανία αποτελεί ζήτημα άμεσης στρατηγικής σημασίας για τη Ρωσία. Όπως ανέφερε, οποιαδήποτε παρουσία διεθνών στρατιωτικών δυνάμεων θα μπορούσε να αντιμετωπιστεί από τη Μόσχα ως απειλή και, ως εκ τούτου, ως νόμιμος στόχος για τις ρωσικές ένοπλες δυνάμεις.
Ο Ρώσος πρόεδρος επισήμανε επίσης ότι η Ρωσία και η Ουκρανία εξακολουθούν να έχουν διαφορετικές ερμηνείες για τα εδαφικά ζητήματα. Το θέμα των εδαφών παραμένει ένα από τα πιο δύσκολα σημεία των διαπραγματεύσεων, καθώς συνδέεται άμεσα με την κυριαρχία της Ουκρανίας, τις ρωσικές απαιτήσεις και τους όρους μιας ενδεχόμενης ειρηνευτικής συμφωνίας.
Οι δηλώσεις του Πούτιν μεταφέρουν πολλαπλά μηνύματα προς τις Βρυξέλλες, το Κίεβο και την Ουάσινγκτον. Η Μόσχα επιχειρεί να καταστήσει σαφές ότι δεν θα αποδεχθεί μονομερείς αποφάσεις για την ευρωπαϊκή ασφάλεια, ιδιαίτερα εάν αυτές περιλαμβάνουν στρατιωτική παρουσία δυτικών χωρών στην Ουκρανία.
Μήνυμα προς την Ευρώπη και τις Ηνωμένες Πολιτείες
Παρά τις αυστηρές προειδοποιήσεις του για τα ξένα στρατεύματα στην Ουκρανία, ο Πούτιν δήλωσε ότι η Ρωσία δεν αντιτίθεται στον διάλογο με την Ευρώπη. Αντίθετα, υποστήριξε ότι θα ήταν επιθυμητό οι Ηνωμένες Πολιτείες να συνεργαστούν με τις ευρωπαϊκές χώρες, ώστε να διαμορφωθεί κοινή θέση για το αν επιδιώκουν την ειρήνη ή την αντιπαράθεση.
Η τοποθέτηση αυτή είχε εμφανώς αιχμηρό χαρακτήρα, καθώς απευθυνόταν ταυτόχρονα στις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις και στην αμερικανική πλευρά. Η Μόσχα θέλει να εμφανιστεί ως δύναμη που επιδιώκει να συμμετέχει στη διαμόρφωση ενός νέου πλαισίου ασφαλείας, ενώ παράλληλα προειδοποιεί ότι θα αντιδράσει σε οποιαδήποτε στρατιωτική εξέλιξη θεωρήσει απειλητική.
Σύμφωνα με το Reuters, ο Τζάρεντ Κούσνερ ανέφερε στον Ρώσο πρόεδρο ότι η Ευρώπη επιθυμεί να διαδραματίσει ρόλο στις διαπραγματεύσεις. Ο Στιβ Γουίτκοφ, από την πλευρά του, εξέφρασε την ελπίδα ότι οι συνομιλίες θα οδηγήσουν σε έναν νέο γύρο τριμερών διαπραγματεύσεων με τη συμμετοχή και Ευρωπαίων εκπροσώπων.
Ο Γουίτκοφ χαρακτήρισε, επίσης, θετικό βήμα την ανταλλαγή κρατουμένων που συμφωνήθηκε νωρίτερα μέσα στην εβδομάδα, κατά τη διάρκεια συνομιλιών στο Άμπου Ντάμπι. Η εξέλιξη αυτή θεωρείται μία από τις λίγες απτές ενδείξεις ότι μπορεί να υπάρξει περιορισμένη συνεργασία ανάμεσα στις εμπλεκόμενες πλευρές, ακόμη και όταν τα βασικά πολιτικά και στρατιωτικά ζητήματα παραμένουν άλυτα.
Ζελένσκι: Η Ευρώπη πρέπει να είναι ιδιαίτερα προσεκτική
Ο πρόεδρος της Ουκρανίας, Βολοντίμιρ Ζελένσκι, κάλεσε την Ευρώπη να αντιμετωπίσει με μεγάλη προσοχή τις ρωσοαμερικανικές συνομιλίες για την ασφάλεια της ευρωπαϊκής ηπείρου. Μιλώντας στο πλαίσιο συνόδου Ευρωπαίων ηγετών στο Δουβλίνο, προειδοποίησε ότι οι συζητήσεις δεν αφορούν αποκλειστικά τις εγγυήσεις ασφαλείας για την Ουκρανία.
«Η Ευρώπη πρέπει να είναι πολύ προσεκτική», τόνισε ο Ζελένσκι, υποστηρίζοντας ότι στο τραπέζι βρίσκεται ουσιαστικά η διαμόρφωση ενός νέου πλαισίου ασφαλείας ανάμεσα στην Ευρώπη και τη Ρωσία. Κατά την άποψή του, οποιαδήποτε συμφωνία αποφασιστεί χωρίς ουσιαστική ευρωπαϊκή και ουκρανική συμμετοχή θα μπορούσε να επηρεάσει το μέλλον ολόκληρης της ηπείρου.
Η ανησυχία του Κιέβου αφορά κυρίως το ενδεχόμενο να ληφθούν αποφάσεις για την Ουκρανία χωρίς την άμεση συμμετοχή της. Η συζήτηση για ξένα στρατεύματα στην Ουκρανία, τις εγγυήσεις ασφαλείας και το καθεστώς των κατεχόμενων περιοχών συνδέεται άμεσα με την εθνική ασφάλεια και την εδαφική ακεραιότητα της χώρας.
Μερτς και Μακρόν ζητούν ευρωπαϊκή ενότητα
Ο Γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς δήλωσε ότι φαίνεται να υπάρχει αυξανόμενη προθυμία από τη ρωσική πλευρά να αναγνωρίσει πως οι συνομιλίες για την Ουκρανία δεν μπορούν να πραγματοποιηθούν χωρίς την εμπλοκή της Ευρώπης. Χαρακτήρισε την εξέλιξη αυτή «καλά νέα», σημειώνοντας ωστόσο ότι μένει να φανεί αν η στάση αυτή θα διατηρηθεί.
Ο Μερτς υπογράμμισε πως προτεραιότητα είναι να προσέλθει ο Βλαντίμιρ Πούτιν στο τραπέζι των συνομιλιών και όχι να επικεντρωθούν οι Ευρωπαίοι στην επιλογή ειδικού απεσταλμένου. Η συμμετοχή της Ευρώπης, όπως είπε, έχει μεγαλύτερη σημασία από τον διορισμό ενός προσώπου που θα την εκπροσωπεί.
Στο ίδιο πνεύμα, ο πρόεδρος της Γαλλίας Εμανουέλ Μακρόν τόνισε ότι η Ευρώπη χρειάζεται πρώτα να διαμορφώσει σαφή και ενιαία στρατηγική για το τι επιθυμεί τόσο για την Ουκρανία όσο και για τη δική της ασφάλεια. Μόνο μετά, σύμφωνα με τον Γάλλο πρόεδρο, θα πρέπει να εξεταστεί η επιλογή ευρωπαϊκού απεσταλμένου στις διαπραγματεύσεις.
Η συζήτηση για τα ξένα στρατεύματα στην Ουκρανία αναμένεται να παραμείνει στο επίκεντρο των επόμενων επαφών. Οι προειδοποιήσεις της Μόσχας, οι ανησυχίες του Κιέβου και η προσπάθεια των ευρωπαϊκών χωρών να αποκτήσουν κοινή θέση δείχνουν ότι ο δρόμος προς μια συμφωνία παραμένει δύσκολος. Ωστόσο, η συνέχιση του διαλόγου, οι ανταλλαγές κρατουμένων και η πιθανότητα συμμετοχής της Ευρώπης στις διαπραγματεύσεις αφήνουν ανοιχτό ένα περιορισμένο, αλλά σημαντικό, περιθώριο για διπλωματική πρόοδο.
