Μια νέα θεραπευτική επιλογή για ασθενείς με πολλαπλό μυέλωμα ενέκρινε με επιταχυνόμενη διαδικασία ο Οργανισμός Τροφίμων και Φαρμάκων των ΗΠΑ (FDA). Πρόκειται για την ιμπερδομίδη (iberdomide), έναν από του στόματος παράγοντα νέας γενιάς, ο οποίος χορηγείται σε συνδυασμό με δαρατουμουμάμπη και δεξαμεθαζόνη. Σημαντική ήταν η συμμετοχή της Θεραπευτικής Κλινικής του ΕΚΠΑ στη διεθνή κλινική μελέτη που αποτέλεσε τη βάση για την έγκριση.
Η έγκριση αφορά ενήλικες ασθενείς με πολλαπλό μυέλωμα που έχουν λάβει τουλάχιστον μία προηγούμενη θεραπεία, η οποία περιλάμβανε αναστολέα πρωτεασώματος και ανοσοτροποποιητικό παράγοντα.
Η ιμπερδομίδη ανήκει στην κατηγορία των CELMoD (Cereblon E3 Ligase Modulators), μιας νέας γενιάς φαρμακευτικών παραγόντων που στοχεύουν συγκεκριμένους μηχανισμούς μέσα στα καρκινικά κύτταρα και παράλληλα ενισχύουν την ανοσολογική απόκριση.
Η ελληνική συμμετοχή στην κλινική μελέτη
Καθοριστικό ρόλο στην αξιολόγηση της νέας θεραπείας είχε η διεθνής μελέτη φάσης ΙΙΙ EXCALIBER-RRMM, στην οποία συμμετείχε ενεργά η Θεραπευτική Κλινική της Ιατρικής Σχολής του ΕΚΠΑ.
Κύρια ερευνήτρια στο ελληνικό κέντρο ήταν η καθηγήτρια Θεραπευτικής – Ογκολογίας Μαρία Γαβριατοπούλου, ενώ ο καθηγητής Θεραπευτικής – Ογκολογίας – Αιματολογίας και διευθυντής της Θεραπευτικής Κλινικής, Θάνος Δημόπουλος, συμμετέχει στη διεθνή Επιτροπή Συντονισμού (Steering Committee) της μελέτης.
Η EXCALIBER-RRMM ήταν μια τυχαιοποιημένη, πολυκεντρική μελέτη φάσης ΙΙΙ, στην οποία αξιολογήθηκε η χορήγηση ιμπερδομίδης σε συνδυασμό με υποδόρια δαρατουμουμάμπη και δεξαμεθαζόνη σε ασθενείς με υποτροπιάζον ή ανθεκτικό πολλαπλό μυέλωμα.
Στην κύρια ανάλυση αποτελεσματικότητας, ο συνδυασμός ιμπερδομίδης, δαρατουμουμάμπης και δεξαμεθαζόνης πέτυχε πλήρη ανταπόκριση με αρνητική ελάχιστη υπολειπόμενη νόσο (MRD-negative complete response) στο 41% των ασθενών, έναντι 21% για τον συνδυασμό δαρατουμουμάμπης, βορτεζομίμπης και δεξαμεθαζόνης.
Η αρνητική ελάχιστη υπολειπόμενη νόσος αποτελεί σημαντικό δείκτη του βάθους της θεραπευτικής ανταπόκρισης στο πολλαπλό μυέλωμα και συνδέεται με βελτιωμένους δείκτες επιβίωσης.
Τα δεδομένα για την επιβίωση χωρίς εξέλιξη της νόσου και τη συνολική επιβίωση εξακολουθούν να παρακολουθούνται στο πλαίσιο της μελέτης και αναμένεται να συμβάλουν στην περαιτέρω επιβεβαίωση του κλινικού οφέλους της θεραπείας.
Η ιμπερδομίδη δρα μέσω του συμπλέγματος Ε3 ουβικουιτινικής λιγάσης – cereblon, οδηγώντας στην αποδόμηση συγκεκριμένων πρωτεϊνών που διαδραματίζουν ρόλο στην επιβίωση των κυττάρων του μυελώματος. Παράλληλα, διαθέτει ανοσοτροποποιητική δράση.
Όπως επισημαίνουν οι επιστήμονες, η έγκριση σηματοδοτεί την είσοδο μιας νέας θεραπευτικής κατηγορίας στην αντιμετώπιση του πολλαπλού μυελώματος και διευρύνει τις διαθέσιμες επιλογές για ασθενείς των οποίων η νόσος έχει υποτροπιάσει.
Η ελληνική συμμετοχή στη μελέτη, σύμφωνα με τους ίδιους, αναδεικνύει παράλληλα την παρουσία της Θεραπευτικής Κλινικής του ΕΚΠΑ στη διεθνή κλινική έρευνα, προσφέροντας σε ασθενείς στην Ελλάδα τη δυνατότητα πρόσβασης σε καινοτόμες θεραπείες μέσω κλινικών μελετών.
Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ
