Με 21 ανοιχτά ζητήματα εισέρχεται η COP31 στο τελευταίο 48ωρο πριν από την προγραμματισμένη ολοκλήρωσή της, την Παρασκευή 20 Νοεμβρίου. Ωστόσο, οι έντονες διαφωνίες μεταξύ των χωρών καθιστούν πλέον πιθανή την παράταση των συνομιλιών για μία ή ακόμη και δύο ημέρες, καθώς κρίσιμα θέματα παραμένουν χωρίς συμφωνία.
Σύμφωνα με την προεδρία της διάσκεψης, το δεύτερο σχέδιο απόφασης αναμένεται να παρουσιαστεί σήμερα, Πέμπτη. Παράλληλα, το «Δελτίο Κλίματος COP31» επισημαίνει ότι οι διαπραγματεύσεις βρίσκονται σε ιδιαίτερα κρίσιμο σημείο, με τη χρηματοδότηση των αναπτυσσόμενων χωρών και τη διατύπωση σχετικά με την απομάκρυνση από τα ορυκτά καύσιμα να αποτελούν τα σημαντικότερα εμπόδια.
COP31: Στο επίκεντρο η χρηματοδότηση των αναπτυσσόμενων χωρών
Η χρηματοδότηση για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής παραμένει ένα από τα πλέον δύσκολα ζητήματα της COP31. Οι αναπτυσσόμενες χώρες ζητούν σαφείς και αξιόπιστες δεσμεύσεις από τις πλουσιότερες οικονομίες, ώστε να μπορέσουν να χρηματοδοτήσουν έργα προσαρμογής, να περιορίσουν τις εκπομπές τους και να αντιμετωπίσουν τις επιπτώσεις της κλιματικής κρίσης.
Ο Μπιλ Χέαρ, επικεφαλής συγγραφέας έκθεσης της Διακυβερνητικής Επιτροπής για την Κλιματική Αλλαγή, δήλωσε κατά τη διάρκεια συνέντευξης Τύπου ότι «οι συνομιλίες για τη χρηματοδότηση έχουν μπλοκάρει εντελώς αυτή τη στιγμή». Η δήλωση αποτυπώνει το μέγεθος του αδιεξόδου, καθώς οι συζητήσεις δεν φαίνεται να έχουν οδηγήσει μέχρι στιγμής σε κοινά αποδεκτή διατύπωση.
Ο πρόεδρος της COP31, Μουράτ Κουρούμ, συγκάλεσε τετράωρο «Συμβούλιο» υπουργών, με στόχο να προσδιοριστούν οι προτάσεις άλλων χωρών που μπορούν να στηριχθούν και να ενταχθούν στο τελικό κείμενο. Αναφερόμενος στη χρηματοδότηση, τόνισε: «Δεν περιμένουμε μια νέα δέσμευση, δεν περιμένουμε μια νέα απόφαση, αλλά θέλουμε να ακούσουμε αυτή την ουσιαστική, αποφασιστική λέξη σχετικά με την υλοποίηση αυτών των δεσμεύσεων».
Η τοποθέτηση αυτή δείχνει ότι το ζητούμενο δεν είναι απαραίτητα η ανακοίνωση νέων οικονομικών υποσχέσεων, αλλά η εφαρμογή όσων έχουν ήδη συμφωνηθεί. Για πολλές αναπτυσσόμενες χώρες, η αξιοπιστία των διεθνών κλιματικών δεσμεύσεων θα κριθεί από το κατά πόσο οι υποσχέσεις μετατρέπονται σε πραγματική και άμεσα διαθέσιμη χρηματοδότηση.
Η διαφωνία για τα ορυκτά καύσιμα
Παράλληλα με το οικονομικό σκέλος, ανοιχτό παραμένει και το ζήτημα της διατύπωσης για τη σταδιακή απομάκρυνση από τα ορυκτά καύσιμα. Η συγκεκριμένη αναφορά θεωρείται κομβική για την αξιολόγηση της διάσκεψης, καθώς συνδέεται άμεσα με τον περιορισμό των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα και την επιτάχυνση της ενεργειακής μετάβασης.
Οι χώρες δεν συμφωνούν ως προς το πόσο σαφής και δεσμευτική πρέπει να είναι η τελική διατύπωση. Ορισμένες ζητούν συγκεκριμένο οδικό χάρτη για τη μείωση της χρήσης άνθρακα, πετρελαίου και φυσικού αερίου, ενώ άλλες αντιδρούν σε αναφορές που θα μπορούσαν να επηρεάσουν την ενεργειακή τους ασφάλεια ή τα οικονομικά τους συμφέροντα.
Στο πλαίσιο αυτό, 75 χώρες και 94 φορείς στηρίζουν την τουρκική πρωτοβουλία «35 το 35». Στόχος της είναι η ηλεκτρική ενέργεια να καλύπτει το 35% της παγκόσμιας ενεργειακής ζήτησης έως το 2035. Η πρώην υπουργός Περιβάλλοντος της Κολομβίας, Ιρένε Βέλες Τόρες, ζήτησε να συνδεθεί ρητά ο στόχος με τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, ώστε η πρωτοβουλία να συμβάλει ουσιαστικά στη μείωση της εξάρτησης από τα ορυκτά καύσιμα.
Ωστόσο, ο γενικός γραμματέας του ΟΠΕΚ, Χάιθαμ αλ Γκάις, παρουσίασε μια διαφορετική προσέγγιση στην ολομέλεια. «Παρότι ο εξηλεκτρισμός αποτελεί βασικό στοιχείο του ενεργειακού μας μέλλοντος, ας θυμόμαστε ότι εξαρτάται επίσης σε μεγάλο βαθμό από το πετρέλαιο», δήλωσε, προσθέτοντας ότι η επέκταση των δικτύων απαιτεί περισσότερα πετρελαϊκά προϊόντα και βαριά μηχανήματα που λειτουργούν με ντίζελ.
Η παρέμβαση του ΟΠΕΚ αναδεικνύει την αντιπαράθεση γύρω από την ενεργειακή μετάβαση. Ενώ οι υποστηρικτές των ανανεώσιμων πηγών ζητούν ταχύτερη απεξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα, οι πετρελαιοπαραγωγές χώρες επισημαίνουν ότι η παγκόσμια οικονομία εξακολουθεί να εξαρτάται από αυτά για τις μεταφορές, τις υποδομές και τη βιομηχανική παραγωγή.
Οι κρίσιμες ώρες πριν από την ολοκλήρωση
Με 21 ζητήματα να παραμένουν σε εκκρεμότητα, οι επόμενες ώρες αναμένεται να είναι καθοριστικές για την πορεία της COP31. Η παρουσίαση του δεύτερου σχεδίου απόφασης θα δείξει αν υπάρχει περιθώριο σύγκλισης ή αν οι διαφορές θα οδηγήσουν σε νέα παράταση.
Μια παράταση μίας ή δύο ημερών δεν θα ήταν ασυνήθιστη για μια διεθνή διάσκεψη τέτοιου μεγέθους, ιδίως όταν στο τραπέζι βρίσκονται ζητήματα με σημαντικές οικονομικές και γεωπολιτικές διαστάσεις. Το ζητούμενο, ωστόσο, δεν είναι μόνο να ολοκληρωθούν οι συνομιλίες, αλλά να προκύψει ένα κείμενο που θα θεωρείται αξιόπιστο και εφαρμόσιμο.
Η COP31 βρίσκεται, επομένως, σε ένα κρίσιμο σταυροδρόμι. Η επίτευξη συμφωνίας για τη χρηματοδότηση, η σαφής αναφορά στην ενεργειακή μετάβαση και η σύνδεση των στόχων με τις ανανεώσιμες πηγές θα καθορίσουν σε μεγάλο βαθμό το αποτέλεσμα. Αν οι διαφωνίες δεν ξεπεραστούν, η παράταση των συνομιλιών για την COP31 θα είναι πιθανότατα αναπόφευκτη.
Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ




