Κάτω από το 10% υποχώρησε, για πρώτη φορά, το κενό ΦΠΑ στην Ελλάδα το 2024, σύμφωνα με τις πρώτες εκτιμήσεις που παρουσίασε ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κυριάκος Πιερρακάκης. Το κενό ΦΠΑ αποτυπώνει τη διαφορά ανάμεσα στο ποσό που θα έπρεπε να εισπράττεται και στα έσοδα που τελικά καταλήγουν στα δημόσια ταμεία.
Η εξέλιξη, όπως ανέφερε ο υπουργός μετά τη συνάντησή του με τον Ευρωπαίο Επίτροπο Οικονομίας και Φορολογίας Βόπκε Χούκστρα, συνδέεται άμεσα με την εντατικοποίηση των ελέγχων για τη φοροδιαφυγή και την ψηφιοποίηση της φορολογικής διοίκησης. «Κάθε ευρώ που ανακτούμε από τη φοροδιαφυγή είναι ένα ευρώ που μπορούμε να επιστρέφουμε στους πολίτες», τόνισε ο κ. Πιερρακάκης, υπογραμμίζοντας ότι η ενίσχυση της φορολογικής συμμόρφωσης μπορεί να αυξήσει τα δημόσια έσοδα χωρίς να απαιτείται αύξηση των φορολογικών συντελεστών.
Το κενό ΦΠΑ κάτω από το 10%
Ο υπουργός αναφέρθηκε στην έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής «Mind the Gap», η οποία αποτελεί σημαντικό εργαλείο για την παρακολούθηση της φορολογικής συμμόρφωσης και τον εντοπισμό περιθωρίων βελτίωσης στα κράτη μέλη. Όπως σημείωσε, την περίοδο 2019–2023 η Ελλάδα κατέγραψε τη μεγαλύτερη μείωση του κενού ΦΠΑ μεταξύ των χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
«Οι πρώτες εκτιμήσεις για το 2024 δείχνουν ότι το κενό ΦΠΑ στην Ελλάδα υποχώρησε, για πρώτη φορά, κάτω από το 10%», δήλωσε χαρακτηριστικά ο υπουργός. Η επίδοση αυτή θεωρείται ιδιαίτερα σημαντική, καθώς αντανακλά τη σταδιακή αλλαγή στον τρόπο με τον οποίο πραγματοποιούνται οι συναλλαγές, καταγράφονται τα έσοδα και διενεργούνται οι φορολογικοί έλεγχοι.
Σύμφωνα με τον κ. Πιερρακάκη, η πρόοδος οφείλεται σε μια σειρά παρεμβάσεων που έχουν στόχο να περιορίσουν τα περιθώρια απόκρυψης εισοδημάτων και συναλλαγών. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται η λειτουργία του myDATA, η διασύνδεση των ταμειακών μηχανών με τα POS και η σταδιακή εφαρμογή της ηλεκτρονικής τιμολόγησης.
Οι δράσεις αυτές υλοποιούνται με την αξιοποίηση ευρωπαϊκών πόρων από τα Ταμεία Συνοχής και τον Μηχανισμό Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας. Η ψηφιοποίηση επιτρέπει στις φορολογικές αρχές να έχουν πληρέστερη εικόνα της οικονομικής δραστηριότητας, να εντοπίζουν ταχύτερα ασυνήθιστες συναλλαγές και να κατευθύνουν τους ελέγχους σε περιπτώσεις αυξημένου κινδύνου.
Περισσότερη φορολογική δικαιοσύνη χωρίς αύξηση φόρων
Η μείωση του κενού ΦΠΑ δεν αφορά μόνο τα δημόσια έσοδα. Σύμφωνα με τον υπουργό, σημαίνει μεγαλύτερη φορολογική δικαιοσύνη και πιο ισότιμους όρους ανταγωνισμού για τις επιχειρήσεις που τηρούν τις υποχρεώσεις τους.
Οι συνεπείς επαγγελματίες και επιχειρήσεις αντιμετωπίζουν συχνά αθέμιτο ανταγωνισμό από όσους αποκρύπτουν έσοδα ή δεν αποδίδουν τον ΦΠΑ. Όσο περιορίζεται η φοροδιαφυγή, τόσο ενισχύεται η θέση των επιχειρήσεων που λειτουργούν νόμιμα, ενώ δημιουργούνται πρόσθετοι πόροι για τη χρηματοδότηση κοινωνικών και αναπτυξιακών πολιτικών.
Ο κ. Πιερρακάκης εξέφρασε παράλληλα τη στήριξη της Ελλάδας στις πρωτοβουλίες της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για απλούστερους φορολογικούς κανόνες και περιορισμό των διοικητικών βαρών. Στόχος είναι να διευκολυνθούν οι επενδύσεις, να ενισχυθεί η ανταγωνιστικότητα και να γίνει η λειτουργία των επιχειρήσεων πιο αποτελεσματική, ιδιαίτερα σε μια περίοδο έντονων διεθνών πιέσεων.
Τα εγκώμια του Βόπκε Χούκστρα για την ελληνική οικονομία
Από την πλευρά του, ο Ευρωπαίος Επίτροπος Βόπκε Χούκστρα εξήρε τον τρόπο με τον οποίο η ελληνική κυβέρνηση διαχειρίζεται την οικονομία, προωθεί την καινοτομία και συμμετέχει ενεργά στις ευρωπαϊκές εξελίξεις.
Όπως ανέφερε ο κ. Πιερρακάκης, ο Επίτροπος δήλωσε ότι στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή «θαυμάζουν πραγματικά» τη διαχείριση της ελληνικής οικονομίας και του δημόσιου χρέους. Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στον επαγγελματισμό και στη διορατικότητα που απαιτούνται για τη διαχείριση του χρέους, σε μια περίοδο κατά την οποία η Ευρώπη καλείται να ενισχύσει την οικονομική της ανθεκτικότητα και ανταγωνιστικότητα.
Ο κ. Χούκστρα αναγνώρισε επίσης την πρόοδο της Ελλάδας στον περιορισμό του φορολογικού κενού. Όπως επισήμανε, η περαιτέρω μείωσή του σε ευρωπαϊκό επίπεδο θα επιτρέψει στα κράτη μέλη να διαθέσουν περισσότερα έσοδα για την κάλυψη των αναγκών των πολιτών και τη στήριξη της ανάπτυξης.
Παράλληλα, στάθηκε στην ανάγκη απλούστευσης των φορολογικών διαδικασιών και του ευρύτερου κανονιστικού πλαισίου. Η φορολογική πολιτική, σε συνδυασμό με τον ψηφιακό μετασχηματισμό και την καινοτομία, μπορεί να λειτουργήσει ως μοχλός ανάπτυξης και όχι μόνο ως μηχανισμός είσπραξης εσόδων.
Ενέργεια, ανταγωνιστικότητα και πράσινη μετάβαση
Κατά τη συνάντηση συζητήθηκε και το υψηλό κόστος ενέργειας, το οποίο εξακολουθεί να πιέζει την αγοραστική δύναμη των νοικοκυριών και την ανταγωνιστικότητα των επιχειρήσεων. Ο υπουργός τόνισε ότι κοινός στόχος είναι η επίτευξη των κλιματικών στόχων με προσιτή ενέργεια, ισχυρότερη ευρωπαϊκή παραγωγή, περισσότερες επενδύσεις και νέες θέσεις εργασίας.
Ιδιαίτερη μέριμνα, όπως σημείωσε, πρέπει να δοθεί στα ευάλωτα νοικοκυριά, τα οποία επηρεάζονται περισσότερο από την αύξηση του ενεργειακού κόστους. Στο πλαίσιο αυτό παρουσίασε το Κοινωνικό Κλιματικό Σχέδιο της Ελλάδας, συνολικού ύψους σχεδόν 4,8 δισ. ευρώ.
Το σχέδιο περιλαμβάνει παρεμβάσεις για την ενεργειακή αναβάθμιση κατοικιών, την κοινωνική στέγαση και την ανάπτυξη βιώσιμων μεταφορών. Στόχος είναι η πράσινη μετάβαση να μην αυξήσει τις ανισότητες, αλλά να προσφέρει απτά οφέλη σε νοικοκυριά, εργαζομένους και επιχειρήσεις.
Ο κ. Πιερρακάκης ανέφερε ακόμη ότι η ελληνική οικονομία συνεχίζει να αναπτύσσεται με ρυθμό υψηλότερο από τον μέσο όρο της ευρωζώνης. Η διατήρηση αυτής της δυναμικής, σύμφωνα με τον ίδιο, προϋποθέτει περαιτέρω ενίσχυση των επενδύσεων, της παραγωγικότητας και της ανταγωνιστικότητας.
Ο Ευρωπαίος Επίτροπος υπογράμμισε από την πλευρά του την ανάγκη στενότερης σύνδεσης της κλιματικής δράσης με την οικονομική ανάπτυξη και την ευρωπαϊκή ανεξαρτησία. Παράλληλα, εξήρε την πρόοδο της Ελλάδας στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, σημειώνοντας ότι η χώρα έχει πλέον καταστεί καθαρός εξαγωγέας ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές.
Η υποχώρηση του κενού ΦΠΑ κάτω από το 10% αποτελεί, σύμφωνα με την κυβέρνηση, ένδειξη ότι η ψηφιοποίηση και οι στοχευμένες παρεμβάσεις μπορούν να αποδώσουν χωρίς πρόσθετη φορολογική επιβάρυνση. Όπως υπογράμμισε ο Κυριάκος Πιερρακάκης, κάθε ευρώ που ανακτάται από τη φοροδιαφυγή μπορεί να επιστρέφει στους πολίτες, στηρίζοντας την κοινωνία, την ανάπτυξη και μια πιο δίκαιη οικονομία.
