Περισσότερες από ένα εκατομμύριο υπογραφές έχει συγκεντρώσει διαδικτυακό αίτημα που ζητά το κλείσιμο του γαλλικού τηλεοπτικού σταθμού CNews, ο οποίος συχνά συγκρίνεται με το αμερικανικό Fox News λόγω της έντονα συντηρητικής και δεξιάς πολιτικής του γραμμής. Η πρωτοφανής ανταπόκριση των πολιτών επανέφερε δυναμικά στο προσκήνιο τη συζήτηση για τα όρια της δημοσιογραφικής ελευθερίας, τη ρητορική μίσους και τον ρόλο των μέσων ενημέρωσης στη διαμόρφωση της κοινής γνώμης.
Η πρωτοβουλία αναμένεται να εξεταστεί από την αρμόδια επιτροπή της Γαλλικής Εθνοσυνέλευσης, η οποία καλείται να αποφασίσει εάν το ζήτημα του κλεισίματος του CNews θα συζητηθεί σε κοινοβουλευτικό επίπεδο. Το γεγονός ότι το αίτημα ξεπέρασε το ένα εκατομμύριο υπογραφές το καθιστά μία από τις σημαντικότερες λαϊκές πρωτοβουλίες στην ιστορία της σχετικής πλατφόρμας της γαλλικής Βουλής.
Το αίτημα για το κλείσιμο του CNews
Το ψήφισμα αναρτήθηκε στις 10 Ιουνίου στην επίσημη διαδικτυακή πλατφόρμα υποβολής αναφορών της Εθνοσυνέλευσης από τον 31χρονο Λούκα Μασόνι, ανεξάρτητο σύμβουλο συστημάτων πληροφορικής. Ο ίδιος περιγράφει το CNews ως «μηχανισμό προπαγάνδας» και υποστηρίζει ότι ο σταθμός προωθεί συστηματικά θέσεις που ενισχύουν τον ρατσισμό, την ισλαμοφοβία και την ξενοφοβία.
«Όταν έβλεπα τις υπογραφές να αυξάνονται ώρα με την ώρα, δυσκολευόμουν να το πιστέψω», δήλωσε ο Μασόνι στο γαλλικό περιοδικό Le Nouvel Obs, εκφράζοντας την έκπληξή του για την έκταση της συμμετοχής. Η αρχική ανταπόκριση ήταν σημαντική, ωστόσο η δυναμική του αιτήματος ενισχύθηκε ακόμη περισσότερο μετά τη ρατσιστική επίθεση στην πόλη Τραπ, κοντά στο Παρίσι.
Η επίθεση στην Τραπ και η νέα ένταση γύρω από το CNews
Η επίθεση στην Τραπ έφερε ξανά στο επίκεντρο τη συζήτηση για τη σχέση ανάμεσα στη δημόσια ρητορική και την ενίσχυση ρατσιστικών ή ξενοφοβικών αντιλήψεων. Σύμφωνα με ανθρώπους που γνώριζαν τον δράστη, εκείνος παρακολουθούσε συστηματικά το CNews. Η πληροφορία αυτή προκάλεσε έντονες αντιδράσεις και έδωσε νέα ώθηση στο αίτημα για το κλείσιμο του σταθμού.
Ο δήμαρχος της Τραπ, καθώς και πολιτικά πρόσωπα από τον χώρο της Αριστεράς, άσκησαν κριτική σε μέσα ενημέρωσης που, όπως υποστηρίζουν, αντιμετωπίζουν με επιείκεια την ακροδεξιά και κανονικοποιούν ρατσιστικές θέσεις. Οι επικριτές του CNews υποστηρίζουν ότι η συστηματική προβολή τέτοιων απόψεων μπορεί να συμβάλλει στη δημιουργία ενός κοινωνικού περιβάλλοντος όπου ενισχύονται οι διακρίσεις και η εχθρότητα απέναντι σε μειονότητες και ευάλωτες ομάδες.
Το CNews έχει βρεθεί επανειλημμένα στο επίκεντρο καταγγελιών για τη μετάδοση ρατσιστικού και ισλαμοφοβικού περιεχομένου. Η γαλλική ρυθμιστική αρχή για τα μέσα ενημέρωσης, Arcom, έχει επιβάλει κυρώσεις στον σταθμό σε αρκετές περιπτώσεις. Οι επικρίσεις αφορούν κυρίως τον τρόπο παρουσίασης θεμάτων που σχετίζονται με τη μετανάστευση, την ασφάλεια, το Ισλάμ και τις θρησκευτικές μειονότητες.
Από την πλευρά του, το CNews απορρίπτει τις κατηγορίες. Η διοίκηση και οι υποστηρικτές του σταθμού υποστηρίζουν ότι το κανάλι υπερασπίζεται την ελευθερία της έκφρασης και ότι οι απόψεις που φιλοξενούνται στις εκπομπές του αποτελούν μέρος του δημοκρατικού δημόσιου διαλόγου.
Πολιτική αντιπαράθεση μεταξύ Αριστεράς και Ακροδεξιάς
Το αίτημα για πιθανό κλείσιμο του CNews έχει εξελιχθεί σε πεδίο έντονης πολιτικής αντιπαράθεσης. Η γαλλική Ακροδεξιά κατηγορεί την Αριστερά ότι επιχειρεί να περιορίσει την ελευθερία του λόγου και να φιμώσει ένα μέσο που εκφράζει σημαντικό τμήμα του εκλογικού σώματος.
Την Παρασκευή 6 Νοεμβρίου, ο επικεφαλής του ακροδεξιού κόμματος Εθνικός Συναγερμός, Ζορντάν Μπαρντελά, κατηγόρησε το κόμμα της ριζοσπαστικής Αριστεράς Ανυπότακτη Γαλλία ότι υιοθετεί αυταρχική νοοτροπία, επιδιώκοντας το κλείσιμο του τηλεοπτικού σταθμού. Μιλώντας στο ίδιο το CNews, ο Μπαρντελά υποστήριξε ότι η πρωτοβουλία δεν στρέφεται μόνο εναντίον ενός μέσου ενημέρωσης, αλλά και εναντίον της δυνατότητας του κόμματός του να εκφράζει δημόσια τις πολιτικές του θέσεις.
Η αντιπαράθεση αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία καθώς η Γαλλία βρίσκεται λιγότερο από έξι μήνες πριν από τις επόμενες προεδρικές εκλογές. Το ζήτημα των μέσων ενημέρωσης, της μετανάστευσης, της ασφάλειας και της εθνικής ταυτότητας αναμένεται να διαδραματίσει κεντρικό ρόλο στην προεκλογική συζήτηση.
Οι αντιδράσεις στο εσωτερικό του ομίλου Canal+
Η συζήτηση δεν περιορίζεται στους πολιτικούς χώρους ή στις οργανώσεις πολιτών. Ενδιαφέρον παρουσιάζει και η στάση εργαζομένων και συνδικαλιστικών εκπροσώπων που συνδέονται με τον όμιλο Canal+, στον οποίο ανήκει το CNews.
Την Παρασκευή 6 Νοεμβρίου, το συνδικάτο +Libres εξέφρασε την ανησυχία του για τις πρακτικές και τις επιλογές του τηλεοπτικού σταθμού. Σε ανακοίνωσή του διευκρίνισε ότι η στήριξη προς τους εργαζομένους του CNews δεν θα πρέπει να εκλαμβάνεται ως επιδοκιμασία της συντακτικής γραμμής του.
«Στηρίζουμε και συνδράμουμε τις ομάδες του CNews σε καθημερινή βάση», ανέφερε το συνδικάτο, επισημαίνοντας παράλληλα ότι η υποστήριξη προς το προσωπικό δεν συνεπάγεται αποδοχή της κατεύθυνσης που ακολουθεί το κανάλι. Το +Libres υποστήριξε ότι η συντακτική γραμμή του σταθμού δεν συνάδει ούτε με τις δικές του αξίες ούτε με εκείνες που θα έπρεπε, κατά την εκτίμησή του, να εκπροσωπεί ο όμιλος Canal+, καλώντας τη διοίκηση να αναλάβει τις ευθύνες της.
Το CNews αποτελεί μέρος του ευρύτερου επιχειρηματικού ομίλου του συντηρητικού Γάλλου δισεκατομμυριούχου Βενσάν Μπολορέ, ο οποίος έχει αποκτήσει σημαντική επιρροή στον χώρο των γαλλικών μέσων ενημέρωσης.
Ένα εκατομμύριο υπογραφές και τα επόμενα βήματα
Η Επιτροπή Πολιτιστικών Υποθέσεων της Γαλλικής Εθνοσυνέλευσης συνεδρίασε στις 3 Νοεμβρίου, αφού το αίτημα είχε ήδη ξεπεράσει τις 500.000 υπογραφές. Η επιτροπή αναμένεται να αποφασίσει, μέσω ψηφοφορίας, εάν το ζήτημα θα τεθεί προς συζήτηση στην ολομέλεια της Εθνοσυνέλευσης, σύμφωνα με τον κοινοβουλευτικό κανονισμό.
Η συγκέντρωση περισσότερων από ενός εκατομμυρίου υπογραφών αποτελεί σημαντική εξέλιξη για την πλατφόρμα της γαλλικής Βουλής, η οποία δημιουργήθηκε το 2020, στον απόηχο της κρίσης των «Κίτρινων Γιλέκων» και της εθνικής διαβούλευσης που ακολούθησε. Μέχρι σήμερα, μόνο ένα ακόμη ψήφισμα είχε καταφέρει να ξεπεράσει αυτό το όριο. Αφορούσε πρωτοβουλία για την κατάργηση νέων ρυθμίσεων που επέτρεπαν στους αγρότες να χρησιμοποιούν φυτοφάρμακο το οποίο είχε προηγουμένως απαγορευτεί.
Η απόφαση για το κλείσιμο του CNews δεν είναι αυτόματη και θα μπορούσε να προκαλέσει σημαντικές νομικές και πολιτικές συνέπειες. Ωστόσο, η μαζική συμμετοχή των πολιτών δείχνει ότι η συζήτηση για τον ρόλο των μέσων ενημέρωσης, τη ρητορική μίσους και τα όρια της ελευθερίας της έκφρασης έχει αποκτήσει ιδιαίτερη βαρύτητα στη Γαλλία. Ανεξάρτητα από την τελική έκβαση, το αίτημα για το κλείσιμο του CNews αναμένεται να παραμείνει στο επίκεντρο της δημόσιας και πολιτικής αντιπαράθεσης.
