Η στήριξη της ελληνικής ακτοπλοΐας και η διασφάλιση της απρόσκοπτης σύνδεσης των νησιών με την ηπειρωτική χώρα βρίσκονται στο επίκεντρο της νέας κυβερνητικής παρέμβασης για το κόστος καυσίμων. Το πακέτο, ύψους 32 εκατ. ευρώ, έχει ως στόχο να περιορίσει τις πιέσεις που προκαλεί η αύξηση των τιμών των ναυτιλιακών καυσίμων, να ενισχύσει τις ακτοπλοϊκές εταιρείες και να συμβάλει στη συγκράτηση των τιμών των εισιτηρίων.
Η νέα ενίσχυση έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία το ενεργειακό κόστος εξακολουθεί να επηρεάζει σημαντικά τη λειτουργία των πλοίων. Για τις ακτοπλοϊκές εταιρείες, τα καύσιμα αποτελούν μία από τις μεγαλύτερες δαπάνες, γεγονός που επηρεάζει άμεσα τη βιωσιμότητα των δρομολογίων και το συνολικό κόστος μετακίνησης επιβατών και εμπορευμάτων.
Πακέτο 32 εκατ. ευρώ για τη στήριξη της ακτοπλοΐας
Η κυβερνητική παρέμβαση προβλέπει οικονομική ενίσχυση ύψους 0,16 ευρώ ανά λίτρο ναυτιλιακού καυσίμου. Η ενίσχυση αφορά προμήθειες καυσίμων που πραγματοποιούνται από την 1η Σεπτεμβρίου έως και τις 31 Δεκεμβρίου 2026, με συνολικό διαθέσιμο προϋπολογισμό 32 εκατ. ευρώ.
Το μέτρο απευθύνεται τόσο στις ακτοπλοϊκές εταιρείες που εκτελούν δρομολόγια ελεύθερης δρομολόγησης όσο και στις εταιρείες που εξυπηρετούν άγονες γραμμές. Με τον τρόπο αυτό, καλύπτεται ένα μεγάλο μέρος του ακτοπλοϊκού δικτύου, συμπεριλαμβανομένων των γραμμών που είναι απαραίτητες για τη σύνδεση μικρότερων και πιο απομακρυσμένων νησιών.
Η ενίσχυση ανά λίτρο αναμένεται να μειώσει μέρος του λειτουργικού κόστους των πλοίων. Παράλληλα, δημιουργεί μεγαλύτερα περιθώρια στις εταιρείες ώστε να απορροφήσουν μέρος των αυξήσεων, περιορίζοντας την ανάγκη για νέες επιβαρύνσεις στα εισιτήρια. Η εξέλιξη αυτή θεωρείται ιδιαίτερα σημαντική για τους μόνιμους κατοίκους των νησιών, αλλά και για τους επισκέπτες κατά την τουριστική περίοδο.
Η προηγούμενη επιχορήγηση των 60 εκατ. ευρώ
Η νέα παρέμβαση συμπληρώνει την επιχορήγηση ύψους 60 εκατ. ευρώ που είχε προηγηθεί και εφαρμόστηκε για πρώτη φορά φέτος. Η συγκεκριμένη χρηματοδότηση αφορά την αποζημίωση των ακτοπλοϊκών εταιρειών για τις υποχρεωτικές εκπτώσεις στα εισιτήρια προς και από ακριτικά νησιά.
Η επιχορήγηση ικανοποίησε ένα πάγιο αίτημα του ακτοπλοϊκού κλάδου, καθώς οι εταιρείες καλούνται να προσφέρουν μειωμένες τιμές σε συγκεκριμένες γραμμές χωρίς να επιβαρύνονται αποκλειστικά με το σχετικό κόστος. Παράλληλα, συνέβαλε στη συγκράτηση των τιμών των ακτοπλοϊκών εισιτηρίων, παρά τις πιέσεις που δημιουργεί η ενεργειακή κρίση.
Με τις δύο παρεμβάσεις, ο συνολικός προϋπολογισμός στήριξης της ακτοπλοΐας φτάνει έως τα 92 εκατ. ευρώ. Το ποσό αυτό αποτυπώνει την προσπάθεια να διατηρηθεί σε λειτουργία ένα βιώσιμο ακτοπλοϊκό δίκτυο, ιδιαίτερα σε γραμμές που δεν είναι πάντα εμπορικά αποδοτικές, αλλά έχουν κρίσιμη σημασία για την καθημερινότητα των νησιωτών.
Ηλεκτρονικά η διαδικασία για την ενίσχυση
Οι ακριβείς όροι και οι προϋποθέσεις εφαρμογής του μέτρου θα καθοριστούν έπειτα από συνεργασία του Υπουργείου Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής, του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων.
Στόχος είναι η διαδικασία υποβολής των αιτήσεων, ο έλεγχος των δικαιολογητικών και η καταβολή της ενίσχυσης να πραγματοποιούνται πλήρως ηλεκτρονικά. Για τον σκοπό αυτό προβλέπεται η ηλεκτρονική διασταύρωση των σχετικών παραστατικών καυσίμων, ώστε να διασφαλίζεται η ορθή χρήση των πόρων και να περιορίζονται οι καθυστερήσεις.
Η ψηφιοποίηση της διαδικασίας αναμένεται να διευκολύνει τις ακτοπλοϊκές εταιρείες και να ενισχύσει τη διαφάνεια στην εφαρμογή του μέτρου. Παράλληλα, θα επιτρέψει στις αρμόδιες υπηρεσίες να ελέγχουν αποτελεσματικότερα τις προμήθειες καυσίμων που εντάσσονται στο πρόγραμμα.
Ευρωπαϊκή έγκριση και δυνατότητα παράτασης
Η παρέμβαση προβλέπεται να υλοποιηθεί στο πλαίσιο του ευρωπαϊκού μηχανισμού κρατικών ενισχύσεων METSAF. Για την ενεργοποίησή της απαιτείται η έγκριση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, καθώς το μέτρο πρέπει να είναι συμβατό με το ευρωπαϊκό πλαίσιο για τις κρατικές ενισχύσεις.
Παράλληλα, προβλέπεται δυνατότητα παράτασης της ενίσχυσης, εφόσον συνεχιστεί η κρίση στις τιμές των καυσίμων και παραταθεί αντίστοιχα το ευρωπαϊκό πλαίσιο. Η πρόβλεψη αυτή προσφέρει ευελιξία στην πολιτεία, ώστε να μπορεί να ανταποκριθεί σε ενδεχόμενες νέες πιέσεις που θα επηρεάσουν το κόστος λειτουργίας των πλοίων.
Στόχος η συγκράτηση του κόστους για τους νησιώτες
Σε δήλωσή του, ο υπουργός Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής, Βασίλης Κικίλιας, υπογράμμισε ότι το αυξημένο κόστος καυσίμων ασκεί σημαντικές πιέσεις στις ακτοπλοϊκές εταιρείες. Όπως ανέφερε, η νέα παρέμβαση των 32 εκατ. ευρώ αποσκοπεί στον περιορισμό των επιβαρύνσεων για τις εταιρείες, ώστε να συγκρατηθεί το κόστος στην ακτοπλοΐα και να στηριχθούν έμπρακτα οι νησιώτες.
Το πακέτο για το κόστος καυσίμων αποτελεί, επομένως, μέρος μιας ευρύτερης πολιτικής για τη διατήρηση της θαλάσσιας συνδεσιμότητας και την ενίσχυση της νησιωτικότητας. Η αποτελεσματικότητά του θα κριθεί από την ταχύτητα υλοποίησης, την ομαλή καταβολή των ενισχύσεων και την πορεία των διεθνών τιμών ενέργειας. Σε κάθε περίπτωση, η συνολική στήριξη έως 92 εκατ. ευρώ αναμένεται να συμβάλει στη σταθερότητα του ακτοπλοϊκού δικτύου και στη συγκράτηση των επιβαρύνσεων για τους κατοίκους και τους επισκέπτες των ελληνικών νησιών.
