Οι προσφορές στα ράφια των σούπερ μάρκετ δεν είναι πάντα τόσο συμφέρουσες όσο φαίνονται. Η χαμηλότερη τιμή στη συσκευασία, η επιπλέον ποσότητα ή η ένδειξη «δώρο» μπορεί να δημιουργούν την εντύπωση μιας οικονομικής αγοράς, όμως το τελικό κόστος συχνά αποκαλύπτει μια διαφορετική εικόνα. Για αυτόν τον λόγο, οι καταναλωτές χρειάζεται να εξετάζουν όχι μόνο την τιμή της συσκευασίας, αλλά και το κόστος ανά κιλό, λίτρο ή τεμάχιο.
Χαρακτηριστικά παραδείγματα δείχνουν ότι μια πολυσυσκευασία αναψυκτικού με την ένδειξη «5+1 δώρο» μπορεί να είναι έως και 105% ακριβότερη ανά λίτρο από μια μεγαλύτερη φιάλη του ίδιου προϊόντος. Παράλληλα, μεγαλύτερη συσκευασία ελληνικού καφέ κοστίζει 44% περισσότερο ανά κιλό σε σχέση με τη μικρότερη, ενώ τέσσερα μεμονωμένα πακέτα ζυμαρικών αποδεικνύονται φθηνότερα από την αντίστοιχη πολυσυσκευασία.
Τα στοιχεία προκύπτουν από τις συγκρίσεις τιμών που προσφέρει η ψηφιακή πλατφόρμα PosoKanei, μέσω της οποίας οι καταναλωτές μπορούν να υπολογίζουν το πραγματικό κόστος των προϊόντων και να παρακολουθούν τις μεταβολές των τιμών τους.
Το «5+1 δώρο» που κοστίζει περισσότερο
Η πρώτη χαρακτηριστική περίπτωση αφορά πολυσυσκευασία αναψυκτικού με έξι κουτάκια των 330 ml. Η συσκευασία διαφημίζεται ως «5+1 δώρο» και πωλείται προς 3,25 ευρώ. Η συνολική ποσότητα ανέρχεται σε 1,98 λίτρα, επομένως η τιμή διαμορφώνεται στα 1,64 ευρώ ανά λίτρο.
Το ίδιο αναψυκτικό διατίθεται, όμως, και σε πλαστική φιάλη του 1,5 λίτρου, η οποία κοστίζει 1,20 ευρώ. Σε αυτή την περίπτωση, το κόστος περιορίζεται στα 0,80 ευρώ ανά λίτρο.
Η διαφορά είναι ιδιαίτερα σημαντική: η πολυσυσκευασία με το υποτιθέμενο δωρεάν κουτάκι κοστίζει περίπου 105% περισσότερο ανά λίτρο. Επομένως, η ένδειξη «5+1» δεν αποτελεί από μόνη της απόδειξη ότι ο καταναλωτής εξοικονομεί χρήματα. Η σύγκριση με άλλες συσκευασίες του ίδιου προϊόντος είναι απαραίτητη, καθώς η τιμή ανά μονάδα μπορεί να διαφέρει αισθητά.
Ελληνικός καφές: Η μεγαλύτερη συσκευασία είναι 44% ακριβότερη
Παρόμοιο παράδειγμα παρατηρείται και στην αγορά του ελληνικού καφέ. Η συσκευασία των 194 γραμμαρίων κοστίζει 3,09 ευρώ, γεγονός που αντιστοιχεί σε 15,93 ευρώ ανά κιλό.
Αντίθετα, η μεγαλύτερη συσκευασία των 340 γραμμαρίων πωλείται προς 7,80 ευρώ. Το κόστος της φτάνει έτσι στα 22,94 ευρώ ανά κιλό. Με άλλα λόγια, η μεγαλύτερη συσκευασία, η οποία μπορεί να φαίνεται πιο συμφέρουσα λόγω της ποσότητας, καταλήγει να κοστίζει περίπου 44% περισσότερο για την ίδια ποσότητα προϊόντος.
Το παράδειγμα αυτό καταρρίπτει την αντίληψη ότι η μεγαλύτερη συσκευασία είναι πάντοτε οικονομικότερη. Σε αρκετές περιπτώσεις, η τιμή ανά κιλό ή λίτρο αυξάνεται όσο μεγαλώνει η συσκευασία. Για αυτό είναι σημαντικό ο καταναλωτής να μην επηρεάζεται μόνο από την τελική τιμή ή την ποσότητα, αλλά να ελέγχει τα στοιχεία που αναγράφονται στην ετικέτα.
Ζυμαρικά: Τα τέσσερα χωριστά πακέτα κοστίζουν λιγότερο
Η τρίτη περίπτωση αφορά πακέτα σπαγγέτι των 500 γραμμαρίων. Η τιμή ενός μεμονωμένου πακέτου ανέρχεται στα 0,69 ευρώ. Επομένως, η αγορά τεσσάρων ξεχωριστών πακέτων κοστίζει συνολικά 2,76 ευρώ.
Η αντίστοιχη πολυσυσκευασία των τεσσάρων πακέτων, όμως, πωλείται προς 3,07 ευρώ. Η διαφορά είναι 31 λεπτά, με την πολυσυσκευασία να αποδεικνύεται περίπου 11,2% ακριβότερη για ακριβώς την ίδια ποσότητα προϊόντος.
Επιπλέον, τα στοιχεία της πλατφόρμας δείχνουν ότι η τιμή της συγκεκριμένης πολυσυσκευασίας αυξήθηκε αισθητά μέσα σε διάστημα μικρότερο των δύο μηνών. Στις 18 Σεπτεμβρίου κόστιζε 2,72 ευρώ, ενώ την 1η Νοεμβρίου είχε φτάσει στα 3,07 ευρώ. Η αύξηση ανήλθε σε 35 λεπτά ή περίπου 12,9%.
Γιατί η τιμή στο ράφι δεν αρκεί
Η διοικήτρια της Ανεξάρτητης Αρχής Ελέγχου της Αγοράς και Προστασίας του Καταναλωτή, Δέσποινα Τσαγγάρη, έχει επισημάνει τη σημασία της σύγκρισης των τιμών ανά μονάδα μέτρησης. Όπως αναφέρει, η χαμηλότερη τιμή που βλέπει ο καταναλωτής στο ράφι δεν σημαίνει απαραίτητα ότι πραγματοποιεί και την πιο συμφέρουσα αγορά.
Μια προσφορά, ένα επιπλέον προϊόν ως δώρο ή μια μεγαλύτερη συσκευασία μπορεί τελικά να κοστίζει περισσότερο για την ίδια ποσότητα. Η πραγματική σύγκριση πρέπει να γίνεται με βάση την τιμή ανά κιλό, λίτρο ή τεμάχιο, ώστε οι διαφορετικές συσκευασίες να αξιολογούνται με τον ίδιο τρόπο.
Μέσω του PosoKanei, οι καταναλωτές μπορούν να συγκρίνουν προϊόντα, να παρακολουθούν την εξέλιξη των τιμών και να εντοπίζουν τις επιλογές που ανταποκρίνονται πραγματικά στον προϋπολογισμό τους. Στόχος είναι οι αγορές να μην καθορίζονται αποκλειστικά από εντυπωσιακές προσφορές, αλλά από την πραγματική αξία κάθε προϊόντος.
Πώς μπορούν οι καταναλωτές να ελέγχουν το πραγματικό κόστος
Η πλατφόρμα PosoKanei.gov.gr επιτρέπει την αναζήτηση και σύγκριση προϊόντων με βάση την τιμή ανά κιλό, λίτρο ή τεμάχιο. Με αυτόν τον τρόπο, ο καταναλωτής αποκτά πιο ολοκληρωμένη εικόνα για το κόστος και μπορεί να συγκρίνει διαφορετικές συσκευασίες του ίδιου προϊόντος.
Παράλληλα, η πλατφόρμα διαθέτει ιστορικό τιμών για τους τελευταίους δύο μήνες. Έτσι, είναι δυνατό να διαπιστωθεί αν ένα προϊόν έχει ακριβύνει, αν η τιμή του έχει μειωθεί ή αν μια προσφορά είναι πραγματικά καλύτερη από την προηγούμενη τιμή.
Το βασικό συμπέρασμα είναι ότι οι προσφορές που κρύβουν παγίδες δεν αναγνωρίζονται πάντα με την πρώτη ματιά. Η ένδειξη «δώρο», η μεγαλύτερη συσκευασία και η χαμηλή τιμή στο ράφι δεν αποτελούν εγγύηση εξοικονόμησης. Η σύγκριση της τιμής ανά μονάδα μέτρησης είναι το πιο αξιόπιστο εργαλείο για έξυπνες αγορές και μπορεί να προστατεύσει σημαντικά το οικογενειακό εισόδημα.
