Η διαταραχή στην παγκόσμια αγορά φυσικού αερίου ενδέχεται να παραταθεί και το 2027, καθώς η Ευρώπη αντιμετωπίζει τον κίνδυνο να ολοκληρώσει τη χειμερινή περίοδο με αποθέματα σε ιστορικά χαμηλά επίπεδα. Σύμφωνα με τον Διεθνή Οργανισμό Ενέργειας (IEA), η ανάγκη για σημαντική αναπλήρωση των αποθηκευμένων ποσοτήτων κατά τους θερινούς μήνες θα μπορούσε να διατηρήσει την αγορά υπό πίεση και το επόμενο έτος.
Τα χαμηλά επίπεδα αποθήκευσης φυσικού αερίου στην Ευρωπαϊκή Ένωση, σε συνδυασμό με τις συνεχιζόμενες διαταραχές στον εφοδιασμό από τη Μέση Ανατολή, δημιουργούν ένα ιδιαίτερα δύσκολο περιβάλλον για τις ευρωπαϊκές οικονομίες. Η περιοχή进入 στην κρίσιμη περίοδο της χειμερινής ζήτησης με περιορισμένα περιθώρια ασφαλείας, ενώ οι εξελίξεις στις αγορές δείχνουν ότι οι ανησυχίες δεν περιορίζονται μόνο στους επόμενους μήνες.
Η αγορά φυσικού αερίου παραμένει υπό πίεση
Σε έκθεση που δημοσιεύθηκε την Τρίτη 3 Νοεμβρίου 2026, ο IEA επισημαίνει ότι οι εγκαταστάσεις αποθήκευσης της ΕΕ ενδέχεται να ολοκληρώσουν τη χειμερινή περίοδο 2026-2027 με τα χαμηλότερα αποθέματα που έχουν καταγραφεί. Μια τέτοια εξέλιξη θα αύξανε σημαντικά την ανάγκη για νέες εγχύσεις φυσικού αερίου στις αποθήκες μέχρι το καλοκαίρι του 2027.
Η εξέλιξη αυτή θα μπορούσε να παρατείνει τη στενότητα στην αγορά φυσικού αερίου, καθώς οι ευρωπαϊκές χώρες θα χρειαστεί να ανταγωνιστούν για περιορισμένες διαθέσιμες ποσότητες LNG, προκειμένου να αναπληρώσουν τα αποθέματά τους πριν από την επόμενη χειμερινή περίοδο. Παράλληλα, οποιαδήποτε νέα διαταραχή στις διεθνείς ροές ή μια περίοδος παρατεταμένου ψύχους θα μπορούσε να εντείνει την πίεση στις τιμές.
Οι τιμές του φυσικού αερίου στην Ευρώπη εξακολουθούν να κινούνται κοντά στα υψηλότερα επίπεδά τους από την έναρξη της ενεργειακής κρίσης πριν από περίπου τέσσερα χρόνια. Παρότι η ήπειρος μόλις εισέρχεται στην περίοδο αιχμής της ζήτησης, οι αγορές προεξοφλούν ήδη τους κινδύνους του 2027.
Τι δείχνουν τα συμβόλαια για το 2027
Οι ανησυχίες αποτυπώνονται έντονα και στα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης. Στην ευρωπαϊκή αγορά, τα συμβόλαια παράδοσης για τον επόμενο Μάιο διαπραγματεύονται σε υψηλότερα επίπεδα από εκείνα του Νοεμβρίου 2027. Η συγκεκριμένη εικόνα δείχνει ότι οι επενδυτές και οι συμμετέχοντες στην αγορά αξιολογούν ως αυξημένο τον κίνδυνο έλλειψης προσφοράς κατά την περίοδο αναπλήρωσης των αποθεμάτων.
Μεταξύ των βασικών παραγόντων που ενισχύουν την αβεβαιότητα είναι οι συνεχιζόμενες εχθροπραξίες στη Μέση Ανατολή, οι πιθανές καθυστερήσεις σε νέα έργα φυσικού αερίου και η αβεβαιότητα γύρω από τις ροές LNG μέσω κρίσιμων θαλάσσιων διαδρομών. Η διαφορά τιμών μεταξύ των συμβολαίων έφτασε τις τελευταίες ημέρες σε ιστορικά υψηλό επίπεδο, γεγονός που υπογραμμίζει την ένταση των ανησυχιών.
Κίνδυνος για τα αποθέματα της Ευρωπαϊκής Ένωσης
Οι προσομοιώσεις του IEA δείχνουν ότι, στο δυσμενέστερο σενάριο, τα αποθέματα φυσικού αερίου στην ΕΕ θα μπορούσαν να υποχωρήσουν κάτω από το 10% της λειτουργικής χωρητικότητάς τους μέχρι τα τέλη Μαρτίου. Η εκτίμηση αυτή βασίζεται στην υπόθεση ότι οι ροές LNG μέσω των Στενών του Ορμούζ θα συνεχίσουν να αντιμετωπίζουν σοβαρές διαταραχές και ότι οι καιρικές συνθήκες θα είναι ψυχρότερες από τον μέσο όρο.
Ένα τόσο χαμηλό επίπεδο αποθεμάτων θα άφηνε την ευρωπαϊκή αγορά ιδιαίτερα ευάλωτη σε όψιμα κύματα ψύχους, ακόμη και μετά το τέλος της βασικής χειμερινής περιόδου. Σε αυτή την περίπτωση, η ζήτηση για θέρμανση θα μπορούσε να αυξηθεί απότομα, προκαλώντας νέα άνοδο στις τιμές και ενισχύοντας τη μεταβλητότητα μέχρι το τέλος του χειμώνα.
Μείωση της ζήτησης δεν αρκεί για να αποκαταστήσει την ισορροπία
Ο IEA εκτιμά ότι η αγορά θα παραμείνει πιεσμένη, παρά την αναμενόμενη είσοδο νέων δυναμικοτήτων LNG σε λειτουργία το επόμενο έτος. Παράλληλα, η παγκόσμια ζήτηση για φυσικό αέριο προβλέπεται να μειωθεί το 2026, ενώ στην Ευρώπη η πτώση εκτιμάται περίπου στο 3%.
Ακόμη μεγαλύτερη μείωση αναμένεται στη βιομηχανική κατανάλωση. Τα ευρωπαϊκά εργοστάσια εκτιμάται ότι θα περιορίσουν τη χρήση φυσικού αερίου κατά περίπου 5%, εξαιτίας των υψηλών τιμών και της ανάγκης περιορισμού του ενεργειακού κόστους. Η τάση αυτή ενισχύεται από τη συνεχιζόμενη ανάπτυξη των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, οι οποίες καλύπτουν ολοένα μεγαλύτερο μέρος της ηλεκτροπαραγωγής στην Ευρώπη.
Ωστόσο, η χαμηλότερη ζήτηση δεν εξαλείφει τους κινδύνους. Σε μια αγορά που εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τις διεθνείς εισαγωγές LNG, ακόμη και μια προσωρινή διακοπή στις ροές μπορεί να έχει σημαντικές επιπτώσεις στις τιμές και στην ενεργειακή ασφάλεια.
Οι επιπτώσεις των διαταραχών στις ροές LNG
Η έκθεση του IEA εκτιμά ότι οι εμπορικές ροές μέσω των Στενών του Ορμούζ θα παραμείνουν σε μεγάλο βαθμό διαταραγμένες τουλάχιστον έως το τέλος του 2026. Υπό αυτή την παραδοχή, η παγκόσμια προσφορά LNG αναμένεται να μειωθεί κατά 3% μέσα στο έτος, σημειώνοντας τη μεγαλύτερη ετήσια υποχώρηση που έχει καταγραφεί μέχρι σήμερα.
Η εξέλιξη αυτή αυξάνει τον ανταγωνισμό μεταξύ των αγοραστών και περιορίζει τα περιθώρια αντίδρασης σε περίπτωση νέας κρίσης. Για την Ευρώπη, η ανάγκη αναπλήρωσης των αποθεμάτων το 2027 θα αποτελέσει κρίσιμη δοκιμασία, ιδιαίτερα εάν οι γεωπολιτικές εντάσεις συνεχιστούν ή καθυστερήσουν νέα έργα παραγωγής και μεταφοράς.
Συνολικά, ο IEA προειδοποιεί ότι η διαταραχή στην αγορά φυσικού αερίου δεν αποτελεί προσωρινό φαινόμενο. Τα χαμηλά ευρωπαϊκά αποθέματα, οι περιορισμένες ροές LNG και η αβεβαιότητα στις διεθνείς αγορές ενδέχεται να διατηρήσουν την αγορά φυσικού αερίου σε καθεστώς έντασης και το 2027, αυξάνοντας τον κίνδυνο νέων διακυμάνσεων στις τιμές και καθιστώντας την ενεργειακή ασφάλεια βασική προτεραιότητα για την Ευρώπη.
