Σε δημόσια διαβούλευση τέθηκε η εισήγηση του ΑΔΜΗΕ, με την οποία προτείνεται αναθεώρηση της υφιστάμενης μεθοδολογίας υπολογισμού του επιτρεπόμενου και απαιτούμενου εσόδου για το καλώδιο Ελλάδας-Κύπρου, Great Sea Interconnector (GSI), ειδικά ως προς τον τρόπο επιμερισμού του κόστους στην ελληνική πλευρά. Η πρόταση έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία το έργο βρίσκεται στο επίκεντρο του ενδιαφέροντος τόσο των ρυθμιστικών αρχών όσο και της αγοράς, καθώς από την τελική μεθοδολογία θα κριθεί σε μεγάλο βαθμό το πώς μεταφράζονται οι ανάγκες χρηματοδότησης του GSI σε ρυθμιζόμενες χρεώσεις, αλλά και το πώς διασφαλίζεται η ισορροπία ανάμεσα στη βιωσιμότητα του διαχειριστή και την προστασία των καταναλωτών από δυσανάλογες επιβαρύνσεις.
Σύμφωνα με όσα περιλαμβάνει η εισήγηση, ο ΑΔΜΗΕ προτείνει τον επαναπροσδιορισμό του συντελεστή δανειακής επιβάρυνσης (gearing ratio) σε δύο διακριτές φάσεις του έργου. Ειδικότερα, εισηγείται να τεθεί σε εύρος 50-60% κατά την κατασκευαστική περίοδο του καλωδίου GSI και σε 40-50% κατά την περίοδο της ρυθμιστικής απόσβεσης. Πρόκειται για μεταβολή σε σχέση με το προηγούμενο πλαίσιο, καθώς ο συντελεστής είχε προβλεφθεί στην αρχική απόφαση του 2024 στο εύρος 60-80%.
GSI: Τι αλλάζει στη μεθοδολογία εσόδου με τον νέο συντελεστή δανειακής επιβάρυνσης
Το gearing ratio δεν είναι μια τεχνική λεπτομέρεια χωρίς πρακτική σημασία. Αντίθετα, αποτελεί μία από τις βασικές μεταβλητές που επηρεάζουν τη συνολική «απόδοση» που αναγνωρίζεται στο έργο μέσα από το ρυθμιστικό πλαίσιο, καθώς λειτουργεί σε συνδυασμό με το κόστος δανείων, το κόστος ιδίων κεφαλαίων και τον φορολογικό συντελεστή. Με απλά λόγια, ο τρόπος με τον οποίο «μοιράζεται» το κεφάλαιο ανάμεσα σε δανεισμό και ίδια κεφάλαια επηρεάζει τον υπολογισμό του επιτρεπόμενου εσόδου και, κατ’ επέκταση, τις ρυθμιζόμενες εισπράξεις που καλύπτουν την επένδυση.
Ο ΑΔΜΗΕ εξηγεί ότι τα προτεινόμενα εύρη προκύπτουν κατόπιν μεσοσταθμικού υπολογισμού του υπολειπόμενου δανεισμού του έργου σε σχέση με το σύνολο της αναπόσβεστης αξίας της ρυθμιζόμενης περιουσιακής βάσης. Με αυτόν τον τρόπο επιχειρείται η προσέγγιση να είναι πιο κοντά στην πραγματική εξέλιξη της χρηματοδότησης: άλλο το ποσοστό δανεισμού που «φαίνεται» στον σχεδιασμό, άλλο το ποσοστό που αντιστοιχεί στις πραγματικές εκταμιεύσεις σε κάθε στάδιο, ειδικά στα πρώτα χρόνια μιας μεγάλης υποθαλάσσιας διασύνδεσης.
Γιατί προτείνεται χαμηλότερο gearing ratio στην αρχή
Κεντρικός στόχος της πρότασης, όπως προκύπτει από τα σχόλια του ΑΔΜΗΕ, είναι να διαμορφωθεί ένας ετήσιος συντελεστής δανειακής επιβάρυνσης που θα είναι χαμηλότερος στα πρώτα έτη, όταν δεν έχει ακόμη εκταμιευθεί το σύνολο του δανεισμού. Σε πολλές μεγάλες επενδύσεις υποδομών, η χρηματοδότηση «μπαίνει» σταδιακά, ακολουθώντας τον ρυθμό των εργασιών, των πιστοποιήσεων και του χρονοδιαγράμματος υλοποίησης. Εάν το ρυθμιστικό πλαίσιο προεξοφλεί υψηλό gearing ratio από την πρώτη στιγμή, υπάρχει ο κίνδυνος οι παραδοχές να μην αντανακλούν τον πραγματικό χρηματοοικονομικό κύκλο του έργου.
Με βάση την προτεινόμενη λογική, ο συντελεστής θα αυξάνεται καθώς προχωρά η κατασκευή και πραγματοποιούνται οι σχετικές εκταμιεύσεις. Στη συνέχεια, θα μειώνεται σταδιακά κατά τη λειτουργία, καθώς αποπληρώνεται το χρέος και μεταβάλλεται η κεφαλαιακή διάρθρωση. Έτσι, η μεθοδολογία επιχειρεί να «κουμπώσει» καλύτερα πάνω στο χρονοδιάγραμμα του GSI και να αποτυπώσει πιο ρεαλιστικά την εξέλιξη του δανεισμού.
Οι παράγοντες που λαμβάνονται υπόψη
Για τον καθορισμό των προτεινόμενων ποσοστών, ο ΑΔΜΗΕ αναφέρει ότι συνεκτιμώνται συγκεκριμένοι παράγοντες. Ανάμεσά τους περιλαμβάνονται το εγκεκριμένο χρηματοδοτικό και επενδυτικό πλάνο, το υπόλοιπο του δανεισμού, το πρόγραμμα εκταμιεύσεων, καθώς και η ανάγκη διασφάλισης της βιωσιμότητας του διαχειριστή. Παράλληλα, υπογραμμίζεται η πρόθεση να αποφευχθεί η πρόκληση δυσανάλογης επιβάρυνσης για τους καταναλωτές, στοιχείο κρίσιμο σε κάθε ρύθμιση που επηρεάζει τιμολόγια και χρεώσεις δικτύου.
Με άλλα λόγια, η προτεινόμενη προσαρμογή δεν παρουσιάζεται ως «χαλάρωση» ή «αυστηροποίηση», αλλά ως εκσυγχρονισμός των ρυθμιστικών παραδοχών ώστε να αντανακλούν καλύτερα το πραγματικό χρηματοοικονομικό προφίλ του έργου σε κάθε φάση.
Νέες εξελίξεις γύρω από το GSI: μετοχική σύνθεση και αξιολόγηση χρηματοδότησης
Η δημόσια διαβούλευση για τη μεθοδολογία εσόδου του GSI εξελίσσεται σε μια συγκυρία όπου καταγράφονται και σημαντικές εταιρικές και χρηματοδοτικές εξελίξεις. Πλέον, βασικός μέτοχος στον GSI έχει γίνει η γαλλική Meridiam, μετά την πρόσφατη συμφωνία, γεγονός που ενδέχεται να επηρεάσει θετικά την επενδυτική εικόνα του έργου, την πρόσβαση σε κεφάλαια και την αξιοπιστία έναντι χρηματοδοτικών φορέων.
Ταυτόχρονα, αναμένονται από Ελλάδα και Κύπρο νέες μελέτες της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων έως τα τέλη του έτους σχετικά με τα οικονομικά του έργου. Οι αξιολογήσεις αυτές έχουν ιδιαίτερη βαρύτητα, καθώς μπορούν να λειτουργήσουν ως «πυξίδα» για το κόστος κεφαλαίου, την αποτίμηση κινδύνων και τη συνολική δομή χρηματοδότησης.
Τι σημαίνει στην πράξη η νέα προσέγγιση για το GSI
Σε τελικό επίπεδο, η πρόταση του ΑΔΜΗΕ επιχειρεί να προσεγγίσει με μεγαλύτερη ακρίβεια τη δυναμική του δανεισμού στην κατασκευή και την αποπληρωμή στη λειτουργία, ώστε το επιτρεπόμενο και απαιτούμενο έσοδο να υπολογίζεται με τρόπο που να συμβαδίζει με την πραγματικότητα του έργου. Εάν υιοθετηθεί, η μεθοδολογία μπορεί να συμβάλει σε πιο ομαλή κατανομή της ρυθμιστικής επιβάρυνσης στον χρόνο, μειώνοντας τον κίνδυνο αποκλίσεων ανάμεσα στις αρχικές παραδοχές και στις πραγματικές χρηματοροές.
Καθώς το καλώδιο Ελλάδας-Κύπρου GSI προχωρά σε επόμενα στάδια ωρίμανσης, η συζήτηση για τον συντελεστή δανειακής επιβάρυνσης και συνολικά για τη μεθοδολογία εσόδου αποκτά κομβική σημασία. Η τελική απόφαση θα πρέπει να ισορροπήσει ανάμεσα στη χρηματοδοτική επάρκεια και την επενδυτική ελκυστικότητα του GSI, από τη μία, και στη διατήρηση δίκαιων και ανεκτών επιβαρύνσεων για τους καταναλωτές, από την άλλη.
