Με ιδιαίτερα δυσοίωνες προοπτικές εξελίσσεται η φετινή ελαιοκομική περίοδος στο Πήλιο, καθώς η παραγωγή εμφανίζεται εξαιρετικά περιορισμένη, φτάνοντας σε ορισμένες περιοχές ακόμη και σε μηδενικά επίπεδα. Η έξαρση του δάκου, παρά τους ψεκασμούς, οι χαμηλότερες τιμές αγοράς και το αυξημένο κόστος καλλιέργειας δημιουργούν ασφυκτικές συνθήκες για τους παραγωγούς. Την ανησυχητική εικόνα περιέγραψε σήμερα, Δευτέρα 26 Οκτωβρίου 2026, στην ΕΡΤ Βόλου και στην εκπομπή του Γιάννη Ξυνόπουλου, ο διευθυντής του Αγροτικού Συνεταιρισμού Πηλίου και Βορείων Σποράδων, Νίκος Ψοφογιώργος.
Νίκος Ψοφογιώργος: «Δεν περιμέναμε τόσο μεγάλη μείωση της παραγωγής»
Η συγκομιδή της ελιάς έχει ήδη ξεκινήσει, ωστόσο οι πρώτες ποσότητες που παραλαμβάνει ο Αγροτικός Συνεταιρισμός Πηλίου και Βορείων Σποράδων αποτυπώνουν μια ιδιαίτερα δύσκολη χρονιά. Όπως ανέφερε ο κ. Ψοφογιώργος, στον ορεινό όγκο του Πηλίου, ακόμη και σε περιοχές του Νοτίου Πηλίου, η παραγωγή είναι από ελάχιστη έως μηδενική, με ορισμένες εξαιρέσεις, ενώ μικρές ποσότητες καταγράφονται κυρίως στις πεδινές περιοχές. «Δυστυχώς έχουμε προβλήματα. Η παραγωγή είναι μικρή, απ’ ό,τι φαίνεται. Ειδικά εδώ πέρα στην περιοχή του Πηλίου, στον ορεινό όγκο του Πηλίου μέχρι και το Νότιο Πήλιο, η παραγωγή μπορώ να πω ήταν και μηδενική, με εξαιρέσεις κάποια κομμάτια», σημείωσε.
Ο διευθυντής του Συνεταιρισμού εξήγησε ότι η χρονιά αναμενόταν να παρουσιάσει μειωμένη καρποφορία λόγω της φυσικής εναλλαγής της παραγωγικότητας των ελαιόδεντρων. Ωστόσο, η έκταση της μείωσης ξεπέρασε τις αρχικές εκτιμήσεις. «Ήταν η χρονιά που δεν θα είχε τόσο παραγωγή. Βέβαια, δεν περιμέναμε τέτοια μείωση», υπογράμμισε, διευκρινίζοντας ότι τα συμπεράσματα προκύπτουν από τις ποσότητες που παραλαμβάνονται μέχρι στιγμής.
«Ο δάκος έχει ξεφύγει» παρά τα συνεργεία δακοκτονίας
Ένας ακόμη επιβαρυντικός παράγοντας για τη φετινή ελαιοκομική περίοδο είναι η έντονη παρουσία του δάκου, που έχει προκαλέσει προβλήματα και στις περιορισμένες ποσότητες ελιάς που συγκομίζονται. Ο κ. Ψοφογιώργος επισήμανε ότι, παρά την κινητοποίηση συνεργείων και τις προσπάθειες καταπολέμησης του εντόμου, το πρόβλημα παραμένει ιδιαίτερα σοβαρό. «Είχαμε και πολύ δάκο. Παρά τα συνεργεία, παρά την όλη προσπάθεια, ο δάκος έχει ξεφύγει», ανέφερε χαρακτηριστικά. Στη συζήτηση τέθηκε και το ζήτημα της αποτελεσματικότητας των σημερινών μεθόδων δακοκτονίας, σε σύγκριση με την παλαιότερη πρακτική των αεροψεκασμών.
Ο διευθυντής του Συνεταιρισμού διευκρίνισε ότι δεν μπορεί να αξιολογήσει επιστημονικά εάν η αλλαγή μεθόδου έχει συμβάλει στην εξάπλωση του εντόμου, παραπέμποντας για την τεχνική εκτίμηση στους αρμόδιους γεωπόνους. Αναφέρθηκε, πάντως, στην προοπτική αξιοποίησης drones για τους ψεκασμούς, επισημαίνοντας ότι δεν είναι ακόμη σαφές κατά πόσο μια τέτοια εξέλιξη θα μπορούσε να βελτιώσει ουσιαστικά την κατάσταση.
«Μηδενική παραγωγή δεν σημαίνει μηδενικό κόστος»
Την ίδια ώρα, οι ελαιοπαραγωγοί καλούνται να αντιμετωπίσουν σημαντικά αυξημένες δαπάνες, ανεξάρτητα από το εάν τα χωράφια τους αποδίδουν καρπό. Σύμφωνα με τον κ. Ψοφογιώργο, η έλλειψη εργατικών χεριών εξακολουθεί να αποτελεί ένα από τα σοβαρότερα προβλήματα της περιοχής, με το κόστος απασχόλησης να παραμένει υψηλό. Σε αυτό προστίθενται οι αυξήσεις στα καύσιμα, τα φυτοφάρμακα, τα λιπάσματα και γενικότερα σε όλα τα απαραίτητα εφόδια για την καλλιέργεια. «Πάλι έλλειψη εργατικών χεριών, πάλι το κόστος αυτών των λίγων εργατικών χεριών υψηλό. Και σε συνδυασμό με όλα τα υπόλοιπα, όπως τα καύσιμα, όλο το κόστος παραγωγής, φυτοφάρμακα, λιπάσματα, όλα αυτά έχουν πάει στον Θεό», τόνισε. Μάλιστα, περιέγραψε με μία χαρακτηριστική φράση το οικονομικό αδιέξοδο στο οποίο οδηγούνται πολλοί ελαιοπαραγωγοί.
«Μηδενική παραγωγή δεν σημαίνει ότι είναι μηδενικό το κόστος. Το κόστος συνεχίζει, υφίσταται». Ουσιαστικά, ακόμη και όταν η συγκομιδή δεν αποφέρει έσοδα, οι παραγωγοί εξακολουθούν να επιβαρύνονται με τις δαπάνες διατήρησης και φροντίδας των καλλιεργειών τους.
Ο κίνδυνος εγκατάλειψης των ελαιώνων
Ιδιαίτερη ανησυχία εκφράστηκε για το ενδεχόμενο εγκατάλειψης ελαιοκαλλιεργειών, καθώς η μειωμένη παραγωγή σε συνδυασμό με τις χαμηλές τιμές αγοράς καθιστά ολοένα δυσκολότερη τη συνέχιση της καλλιεργητικής δραστηριότητας. Στη συζήτηση έγινε αναφορά και σε άλλες καλλιέργειες της Μαγνησίας που έχουν υποχωρήσει σημαντικά τα προηγούμενα χρόνια, όπως η καλλιέργεια αχλαδιών στην περιοχή της Μπούφας. Ο κ. Ψοφογιώργος παραδέχθηκε ότι υπάρχουν ανησυχητικές ενδείξεις και για την ελαιοκαλλιέργεια, τονίζοντας ότι αυτό ακριβώς προσπαθεί να αποτρέψει ο Συνεταιρισμός.
«Αυτό θέλουμε να αποτρέψουμε τους παραγωγούς μας, να μην φτάσουμε σε αυτό το σημείο. Βέβαια, τα σημάδια δεν είναι καλά», σημείωσε. Όπως εξήγησε, η κατάσταση γίνεται ιδιαίτερα δυσμενής όταν συνυπάρχουν τρεις παράγοντες: υψηλό κόστος παραγωγής, περιορισμένες ποσότητες προϊόντος και χαμηλές τιμές αγοράς.
Για τον λόγο αυτό ζήτησε να υπάρξει παρέμβαση της Πολιτείας, ώστε να εξεταστούν μέτρα στήριξης των ελαιοπαραγωγών. Ανέφερε ενδεικτικά ακόμη και το ενδεχόμενο καθορισμού μιας ελάχιστης τιμής αγοράς, διευκρινίζοντας ότι πρόκειται για πρόταση που θα πρέπει να μελετηθεί. «Πρέπει να παρθούν κάποια μέτρα. Ίσως κάποια ελάχιστη τιμή αγοράς. Δεν ξέρω, αυτό είναι άλλη υπόθεση, αλλά πρέπει να το δει», είπε, προσθέτοντας ότι η τοπική οικονομία στηρίζεται σε σημαντικό βαθμό στον αγροτικό κόσμο. «Δεν πρέπει να παρατηθούν τα χωράφια», υπογράμμισε.
Χαμηλότερες τιμές και αδιάθετα αποθέματα από την περσινή χρονιά
Πρόσθετο πρόβλημα δημιουργεί η εμπορική κατάσταση στην αγορά της ελιάς, καθώς, σύμφωνα με τον διευθυντή του Συνεταιρισμού, οι φετινές τιμές αγοράς είναι αισθητά χαμηλότερες από τις περσινές. «Η τιμή αγοράς είναι χαμηλότερη από πέρυσι, αρκετά χαμηλότερη από πέρυσι, δυστυχώς», ανέφερε. Όπως εξήγησε, σημαντικό ρόλο στη διαμόρφωση της σημερινής εικόνας διαδραματίζουν τα αποθέματα ελιάς από την προηγούμενη ελαιοκομική περίοδο, τα οποία είχαν αγοραστεί σε αισθητά υψηλότερες τιμές και δεν κατέστη δυνατόν να διατεθούν στο σύνολό τους.
Ο ίδιος συνέδεσε τις δυσκολίες στο εμπόριο με τις διεθνείς εξελίξεις, τις πολεμικές συγκρούσεις και τους δασμούς, διευκρινίζοντας ότι το πρόβλημα δεν αφορά αποκλειστικά τον Αγροτικό Συνεταιρισμό Πηλίου και Βορείων Σποράδων, αλλά καταγράφεται γενικότερα στην εμπορία του προϊόντος. Έτσι, η νέα συγκομιδή ξεκινά σε μια αγορά που εξακολουθεί να διαθέτει περσινά αποθέματα, περιορίζοντας τα περιθώρια για καλύτερες τιμές στους παραγωγούς.
Ελαιοκομικό Μητρώο: Τα προβλήματα με το Κτηματολόγιο και τη νέα εφαρμογή
Σημαντικό μέρος της συνέντευξης αφιερώθηκε και στις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν οι ιδιοκτήτες ελαιοκτημάτων κατά τη διαδικασία εγγραφής ή επικαιροποίησης των στοιχείων τους στο Ελαιοκομικό Μητρώο. Ο κ. Ψοφογιώργος αναφέρθηκε στα τεχνικά προβλήματα της ηλεκτρονικής εφαρμογής, αλλά κυρίως στις εκκρεμότητες και στις απαιτήσεις που σχετίζονται με το Κτηματολόγιο. «Όταν ζητάνε κάποια στοιχεία από το Κτηματολόγιο, όταν υπάρχει μια καινούργια εφαρμογή η οποία δεν δουλεύει πολύ σωστά, λογικό είναι να θέλεις περισσότερο χρόνο», σημείωσε.
Όπως εξήγησε, τα προβλήματα με τα ιδιοκτησιακά στοιχεία και την επικαιροποίηση των απαιτούμενων εγγράφων έχουν καθυστερήσει σημαντικά τη διαδικασία. Παρά τις δυσκολίες, εμφανίστηκε θετικός ως προς την ανάγκη δημιουργίας ενός αξιόπιστου και ενημερωμένου Ελαιοκομικού Μητρώου. «Το ελαιοκομικό είναι μια σωστή κίνηση. Πρέπει να υπάρχει μια σωστή βάση, ενημερωμένη, επικαιροποιημένη με βάση τα σημερινά δεδομένα και όχι τα δεδομένα πριν κάποιων ετών. Αλλά για να γίνει αυτό θέλει χρόνο», επισήμανε.
Σημειώνεται ότι η υποχρεωτική υποβολή δηλώσεων συγκομιδής ελαιοκάρπου έχει μετατεθεί, με υπουργική απόφαση, για την 1η Οκτωβρίου 2027, ενώ η διαδικασία ενημέρωσης του Ελαιοκομικού Μητρώου συνεχίζεται. Ο διευθυντής του Συνεταιρισμού αναφέρθηκε επίσης στις εκκρεμότητες που υπάρχουν με τις δηλώσεις ΟΣΔΕ, επισημαίνοντας ότι, σύμφωνα με την ενημέρωση που είχε κατά τη διάρκεια της συνέντευξης, η σχετική προθεσμία ήταν η 30ή Οκτωβρίου, εφόσον δεν δοθεί νέα παράταση.
Σε λειτουργία τα ελαιοτριβεία του Συνεταιρισμού
Παρά τις δυσμενείς συνθήκες, ο Αγροτικός Συνεταιρισμός Πηλίου και Βορείων Σποράδων έχει ήδη θέσει σε λειτουργία τα ελαιοτριβεία του, ώστε να εξυπηρετούνται οι παραγωγοί της περιοχής. Ο κ. Ψοφογιώργος επισήμανε ότι ο Συνεταιρισμός προσπαθεί να διατηρήσει χαμηλές τις χρεώσεις για την έκθλιψη του ελαιοκάρπου, αναγνωρίζοντας τις οικονομικές δυσκολίες που αντιμετωπίζουν οι καλλιεργητές. Παράλληλα, συνεχίζεται η παραλαβή βρώσιμης ελιάς, παρά τις περιορισμένες φετινές ποσότητες.
Όπως υπογράμμισε, στόχος είναι ο Συνεταιρισμός να παραμείνει δίπλα στους παραγωγούς, παρέχοντας τη δυνατότητα να διαθέτουν τις ελιές τους και να παράγουν το ελαιόλαδό τους με το μικρότερο δυνατό πρόσθετο κόστος. Η φετινή περίοδος, πάντως, αναδεικνύει με ιδιαίτερα έντονο τρόπο το ζήτημα της βιωσιμότητας της ελαιοκαλλιέργειας στο Πήλιο, με τους παραγωγούς να βρίσκονται αντιμέτωποι όχι μόνο με την απώλεια εισοδήματος μιας χρονιάς, αλλά και με την αβεβαιότητα για το μέλλον των καλλιεργειών τους.
