Το σχέδιο ανασυγκρότησης του Έβρου όχι μόνο δεν «ψαλιδίστηκε», αλλά αντίθετα ενισχύθηκε και διευρύνθηκε με νέα χρηματοδοτικά εργαλεία, όπως υπογραμμίζει ο υφυπουργός Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας και πρόεδρος της Επιτροπής Ανασυγκρότησης του Έβρου, Κώστας Κατσαφάδος.
Με συνολικό αναπτυξιακό αποτύπωμα που αγγίζει τα 3 δισ. ευρώ, το σχέδιο ανασυγκρότησης του Έβρου παρουσιάζεται ως μια οργανωμένη, πολυεπίπεδη παρέμβαση με σαφές χρονοδιάγραμμα, συγκεκριμένες ευθύνες ανά φορέα και δράσεις που ήδη τρέχουν στην περιοχή.
Στο επίκεντρο, όπως τονίζει ο κ. Κατσαφάδος, βρίσκεται η ουσία: δεν πρόκειται για μια εξαγγελία που έμεινε στα χαρτιά ή «μπήκε στα συρτάρια», αλλά για ένα πλαίσιο που υλοποιείται βήμα-βήμα, με παράλληλες παρεμβάσεις σε υποδομές, ανάπτυξη, κοινωνική στήριξη και αποκατάσταση. Το σχέδιο ανασυγκρότησης του Έβρου, με άλλα λόγια, επιχειρεί να απαντήσει συντονισμένα στις ανάγκες της περιοχής, αξιοποιώντας πολλαπλές πηγές χρηματοδότησης και διαφορετικά εργαλεία πολιτικής.
Ένα πλαίσιο με σαφείς ρόλους και συντονισμό
Σύμφωνα με τον υφυπουργό, η φιλοσοφία του σχεδιασμού δεν βασίζεται στην υποκατάσταση ενός φορέα από έναν άλλο, ούτε σε μια κεντρική δομή που συγκεντρώνει τα πάντα. Αντίθετα, ο στόχος είναι η συνεργασία, ο συντονισμός και η παράλληλη υλοποίηση επιμέρους δράσεων, ώστε κάθε αρμόδιος φορέας να αναλαμβάνει το τμήμα που του αναλογεί.
Αυτό είναι κρίσιμο για ένα τόσο σύνθετο εγχείρημα: η ανασυγκρότηση και ανάπτυξη μιας περιοχής απαιτεί ταυτόχρονα μεγάλα έργα υποδομής, τοπικές επενδύσεις, μέτρα στήριξης της κοινωνίας και πολιτικές αποκατάστασης μετά από κρίσεις. Όπως επισημαίνεται, το κυβερνητικό σχέδιο για τον Έβρο παρουσιάζεται ως «συστηματική, ρεαλιστική προσπάθεια με ορατό χρονοδιάγραμμα προς τους πολίτες» και όχι ως ένα ευχολόγιο.
Από την Ορεστιάδα στην υλοποίηση: Πού βρίσκεται σήμερα το σχέδιο
Το Σχέδιο Ανασυγκρότησης και Ανάπτυξης του Έβρου παρουσιάστηκε στην Ορεστιάδα στις 3 Οκτωβρίου 2024, με προϋπολογισμό άνω των 2,83 δισ. ευρώ. Όπως τονίζεται, το σχέδιο υλοποιείται στο σύνολό του, ενώ η διεύρυνση των χρηματοδοτικών εργαλείων ανεβάζει το συνολικό αναπτυξιακό αποτύπωμα για την περίοδο 2021–2030 σε πάνω από 2,96 δισ. ευρώ, δηλαδή πρακτικά κοντά στα 3 δισ. ευρώ.
Το σημαντικό στοιχείο εδώ δεν είναι μόνο το ύψος των πόρων, αλλά και το ότι αυτοί οι πόροι κατανέμονται σε διακριτές ενότητες με συγκεκριμένη στόχευση: από μεγάλα έργα υποδομής και αναπτυξιακές ενισχύσεις, μέχρι προγράμματα χωρικών επενδύσεων και ειδικά κοινωνικά μέτρα.
Η χρηματοδοτική «εικόνα» των 3 δισ. ευρώ με συγκεκριμένους άξονες
Με βάση τα στοιχεία που παρατίθενται, το συνολικό αποτύπωμα για τον Έβρο διαμορφώνεται από τέσσερις βασικές «δεξαμενές» πόρων:
– 2,5 δισ. ευρώ για το Τοπικό Σχέδιο Ανάπτυξης Έβρου, που περιλαμβάνει έργα και ενισχύσεις ολοκληρωμένα ή σε εξέλιξη από την κυβέρνηση. Πρόκειται για την «ραχοκοκαλιά» του σχεδίου, όπου εντάσσονται παρεμβάσεις με ευρύ αναπτυξιακό χαρακτήρα.
– 309 εκατ. ευρώ για το πρόγραμμα έργων και μελετών της Ολοκληρωμένης Χωρικής Επένδυσης (ΟΧΕ) «ΕΒΡΟΣ-ΜΕΤΑ» της Περιφέρειας Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης. Το πρόγραμμα εμφανίζεται ενισχυμένο σε σχέση με τον αρχικό σχεδιασμό βάσης (180 εκατ. ευρώ), με αύξηση πόρων και διεύρυνση παρεμβάσεων.
– 90 εκατ. ευρώ για το Σχέδιο Στήριξης και Αποκατάστασης, που περιλαμβάνει την Κρατική και Πρώτη Αρωγή, το «Νέο Δάσος», το «Evros Pass» και άλλες στοχευμένες δράσεις.
– 60 εκατ. ευρώ για ειδικά μέτρα πολιτικής σε στέγη, οικογένεια, εργασία και εκπαίδευση, τα οποία –όπως επισημαίνεται– βρίσκονται σε πλήρη υλοποίηση.
Αυτή η ανάλυση δείχνει ότι το σχέδιο ανασυγκρότησης του Έβρου δεν στηρίζεται σε έναν μόνο «κουμπαρά», αλλά αξιοποιεί συμπληρωματικά εργαλεία ώστε να καλύπτει διαφορετικές ανάγκες: ανάπτυξη, κοινωνική συνοχή, αποκατάσταση και ανθεκτικότητα.
Τρεις άξονες, διαφορετικά εργαλεία: Γιατί δεν είναι σωστές οι απλοϊκές συγκρίσεις
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στη μεθοδολογία: το σχέδιο δομείται σε τρεις διακριτούς άξονες, οι οποίοι χρηματοδοτούνται από διαφορετικά εργαλεία. Αυτοί οι άξονες είναι:
1) Τα μεγάλα έργα υποδομής, όπως σιδηρόδρομος, λιμάνι, φυσικό αέριο, υποδομές ΔΠΘ και οδικοί άξονες, με πόρους από CEF, ΕΣΠΑ, Ταμείο Ανάκαμψης, ΣΔΙΤ και ΠΔΕ.
2) Το πρόγραμμα «ΕΒΡΟΣ-ΜΕΤΑ».
3) Τα μέτρα πολιτικής και κοινωνικής στήριξης.
Με αυτό το σχήμα, υπογραμμίζεται ότι δεν είναι μεθοδολογικά έγκυρο να συγκρίνεται το συνολικό ύψος του σχεδίου με τον προϋπολογισμό ενός μόνο εργαλείου. Το συνολικό πακέτο είναι σύνθεση πολλών γραμμών χρηματοδότησης και πολιτικών, οι οποίες «κουμπώνουν» μεταξύ τους για να δημιουργήσουν το τελικό αποτέλεσμα.
