Οι εκπομπές μεθανίου που σχετίζονται με τα ορυκτά καύσιμα παραμένουν σε ανησυχητικά υψηλά επίπεδα, προειδοποιεί ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας (IEA). Σύμφωνα με τις πρόσφατες εκτιμήσεις του, η αποτελεσματική ανάκτηση αυτών των εκπομπών διαθέτει τη δυνατότητα να προσφέρει σημαντικές ποσότητες αερίου στις αγορές, οι οποίες αντιμετωπίζουν σοβαρές ελλείψεις, εν μέρει λόγω του πολέμου στη Μέση Ανατολή. Το 2025, η παραγωγή ρεκόρ ορυκτών καυσίμων –πετρέλαιο, άνθρακας και φυσικό αέριο– αναμένεται να είναι υπεύθυνη για το 35% των ανθρωπογενών εκπομπών μεθανίου, ποσότητας περίπου 124 εκατομμυρίων τόνων.
Η ετήσια έκθεση του ΙΕΑ: Global Methane Tracker
Στην πρόσφατη ετήσια έκθεσή του, με τίτλο «Global Methane Tracker», ο ΙΕΑ συνεργάζεται με εκατοντάδες επιστήμονες και συνεργάτες στην παγκόσμια προσπάθεια μείωσης των εκπομπών μεθανίου. Η παρουσίαση αυτής της έκθεσης σημειώθηκε κατά τη διάρκεια διεθνούς συνόδου στο Παρίσι, που διοργανώθηκε στο πλαίσιο της γαλλικής προεδρίας της G7. Η συνάντηση αυτή συγκέντρωσε υπουργούς, οικονομικούς παράγοντες και επιστήμονες, με κύριο στόχο την επιτάχυνση της παγκόσμιας κινητοποίησης σε τομείς που εκπέμπουν μεθάνιο, όπως η ενέργεια, η διαχείριση απορριμμάτων και η γεωργία.
Το μεθάνιο, άοσμο και αόρατο, είναι το κύριο συστατικό του φυσικού αερίου και διαφεύγει κυρίως από αγωγούς αερίου, αγελάδες και μικρές χωματερές. Εκτιμάται ότι περίπου 580 εκατομμύρια τόνοι εκπομπών μεθανίου απελευθερώνονται παγκοσμίως κάθε χρόνο, με το 60% αυτών να οφείλονται σε ανθρώπινες δραστηριότητες. Στην κορυφή των αιτίων βρίσκονται η γεωργία και η παραγωγή ενέργειας.
Οι περιβαλλοντικές επιπτώσεις του μεθανίου
Είναι σημαντικό να σημειωθεί ότι το μεθάνιο έχει τη δυνατότητα να θερμαίνει τον πλανήτη πολύ περισσότερο από το διοξείδιο του άνθρακα (CO2). Ευθύνεται για περίπου το 30% της αύξησης της θερμοκρασίας του πλανήτη από την βιομηχανική επανάσταση. Παρά την προσωρινή του διάρκεια ζωής, η μείωση των εκπομπών μεθανίου μπορεί να προσφέρει σημαντικά κλιματικά οφέλη βραχυπρόθεσμα.
Παρά τις υποσχέσεις για μείωση των εκπομπών, ο ΙΕΑ ανέφερε ότι οι εκπομπές από τον τομέα των ορυκτών καυσίμων παραμένουν κοντά στα ρεκόρ του 2019. Το πετρέλαιο παραμένει ο κύριος υπεύθυνος, με 45 εκατομμύρια τόνους, ακολουθούμενο από τον άνθρακα και το φυσικό αέριο.
Λύσεις για τη μείωση των εκπομπών μεθανίου
Ενώ δεν υπάρχει καμία ένδειξη μείωσης των εκπομπών μεθανίου που σχετίζονται με την ενέργεια το 2025, όπως αναφέρει ο ΙΕΑ, υπάρχει ελπίδα στην εφαρμογή καινοτόμων λύσεων. Οι διαρροές μεθανίου συμβαίνουν σε πολλές περιοχές της βιομηχανίας πετρελαίου και φυσικού αερίου: από βάνες και αγωγούς αερίου, κατά τη διάρκεια της απελευθέρωσης αερίου στην ατμόσφαιρα ή μέσω αναποτελεσματικής καύσης.
Δοκιμασμένες προσεγγίσεις, όπως ο εντοπισμός και η επισκευή διαρροών ή η παύση της εσκεμμένης καύσης, θα μπορούσαν να μειώσουν έως και το 30% των εκπομπών που σχετίζονται με τα ορυκτά καύσιμα χωρίς κόστος, καθώς το αέριο που συλλαμβάνεται μπορεί να επαναδιατεθεί στην αγορά.
Η ανάκτηση αυτού του αερίου που σήμερα σπαταλιέται θα μπορούσε να ενισχύσει την ενεργειακή ασφάλεια, δεδομένων των προκλήσεων που αντιμετωπίζει η αγορά εξαιτίας του πολέμου στη Μέση Ανατολή. Υπολογίζεται ότι η ανάκτηση αυτή θα μπορούσε να εφοδιάσει τις αγορές με έως 200 δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα ετησίως.
Αν και η διαδικασία αυτή απαιτεί χρόνο, ο ΔΟΕ εκτιμά ότι τουλάχιστον 15 δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα θα μπορούσαν να απελευθερωθούν γρήγορα. Αυτή η ποσότητα ισοδυναμεί με το διπλάσιο των ετήσιων ροών από τα Στενά του Ορμούζ, τα οποία έχουν επηρεαστεί σοβαρά από τις στρατηγικές κρίσεις.
