Το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, σε συνεργασία με την Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ), προχωρά σε ένα φιλόδοξο σχέδιο που αλλάζει ριζικά τον τρόπο με τον οποίο υποβάλλονται οι φορολογικές δηλώσεις στην Ελλάδα. Ο στόχος είναι σαφής: μέσα στα επόμενα χρόνια και έως το 2029, οι δηλώσεις να είναι πλήρως προσυμπληρωμένες, προεκκαθαρισμένες και —για ένα μεγάλο μέρος των πολιτών— να υποβάλλονται αυτόματα, χωρίς καμία απολύτως ενέργεια από τον φορολογούμενο. Πρόκειται για μια εξέλιξη που υπόσχεται λιγότερη ταλαιπωρία, λιγότερα λάθη, αλλά και αποτελεσματικότερο έλεγχο της φορολογικής συμμόρφωσης.
Μέχρι σήμερα, ένα κομμάτι αυτής της αλλαγής έχει ήδη εφαρμοστεί. Η μερική προσυμπλήρωση λειτούργησε για τρίτη συνεχόμενη χρονιά, όμως αφορούσε κυρίως μισθωτούς και συνταξιούχους με απλές περιπτώσεις εισοδήματος: χωρίς άλλες πηγές ή, το πολύ, με εισοδήματα από τόκους καταθέσεων. Παράλληλα, καλύφθηκαν και ορισμένες ειδικές περιπτώσεις φορολογουμένων που είχαν εισόδημα μόνο από τόκους. Από την επόμενη χρονιά, όμως, το σύστημα μπαίνει σε νέα φάση: η επέκταση προγραμματίζεται να αγγίξει σταδιακά ελεύθερους επαγγελματίες, αγρότες και εισοδηματίες.
Φορολογικές δηλώσεις: Τι προβλέπει το πλάνο έως το 2029
Το κεντρικό σχέδιο υπουργείου και ΑΑΔΕ προβλέπει την πλήρη προσυμπλήρωση όλων των εισοδημάτων σε όλα τα βασικά ηλεκτρονικά έντυπα της δήλωσης: Ε1, Ε2 και Ε3. Στην πράξη, αυτό σημαίνει ότι τα δεδομένα θα «κάθονται» ήδη στα αντίστοιχα πεδία, με τρόπο που θα περιορίζει σημαντικά τις παρεμβάσεις που μπορεί να κάνει ο φορολογούμενος. Όσο περισσότερο αυτοματοποιείται η διαδικασία, τόσο λιγότερα κενά θα μένουν για συμπλήρωση, ειδικά μετά το 2027.
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται και σε ένα κρίσιμο σημείο: σε όσους δεν μπαίνουν καν στην εφαρμογή για να υποβάλουν δήλωση, η ΑΑΔΕ θα μπορεί να την υποβάλλει αυτόματα όπως είναι προσυμπληρωμένη. Μάλιστα, αυτό θα γίνεται σε προθεσμία νωρίτερα από τη γενική καταληκτική ημερομηνία (που παραδοσιακά είναι η 15η Ιουλίου). Αμέσως μετά, θα ακολουθεί εκκαθάριση και αποστολή του εκκαθαριστικού, ώστε να μην παραμένει «στον αέρα» η υποχρέωση και να περιοριστούν δραστικά οι εκπρόθεσμες ή οι μη υποβληθείσες δηλώσεις.
Με απλά λόγια, το σύστημα στοχεύει να κάνει τις φορολογικές δηλώσεις μια διαδικασία που είτε θα ολοκληρώνεται με ένα-δύο κλικ είτε θα ολοκληρώνεται αυτόματα, εφόσον ο φορολογούμενος δεν χρειάζεται να διορθώσει κάτι.
Τι θα είναι προσυμπληρωμένο στις φορολογικές δηλώσεις
Στο μοντέλο που σχεδιάζεται, ο φορολογούμενος θα βρίσκει έτοιμα —σε μεγάλο βαθμό— όλα τα βασικά ποσά που καθορίζουν την τελική φορολογική εικόνα. Ενδεικτικά, θα προσυμπληρώνονται:
– Εισοδήματα από μισθούς και συντάξεις, μαζί με τους αντίστοιχους παρακρατηθέντες φόρους.
– Εισοδήματα από επιχειρηματική δραστηριότητα και αγροτική δραστηριότητα (μέσω των στοιχείων που διαβιβάζονται ψηφιακά).
– Εισοδήματα από ακίνητα (κανονικές μισθώσεις, βραχυχρόνιες μισθώσεις κ.λπ.).
– Εισοδήματα από κινητές αξίες: τόκοι, υπεραξίες, ομόλογα, μετοχές και συναφείς κατηγορίες.
– Ποσά φόρων που προκαταβλήθηκαν ή παρακρατήθηκαν.
– Ποσά δαπανών που αναγνωρίζονται για έκπτωση από τον φόρο ή το εισόδημα, όπου αυτό είναι εφικτό βάσει διαθέσιμων στοιχείων.
Η κατεύθυνση είναι ξεκάθαρη: οι πληροφορίες που μέχρι σήμερα έπρεπε να αναζητηθούν, να συγκεντρωθούν και να πληκτρολογηθούν (συχνά με κίνδυνο σφάλματος), θα συγκεντρώνονται αυτόματα από τα συστήματα και θα εμφανίζονται ήδη στη δήλωση.
Τι ισχύει μέχρι τώρα: Η βάση έχει ήδη μπει
Η ΑΑΔΕ εδώ και χρόνια προσυμπληρώνει τα εισοδήματα από μισθούς/συντάξεις και τους αντίστοιχους φόρους. Παράλληλα, προσυμπληρώνονται ή εμφανίζονται σε διαθέσιμους πληροφοριακούς πίνακες και άλλες κατηγορίες, όπως τόκοι, επιδόματα, στοιχεία κατοικιών, εξαρτώμενα τέκνα, καθώς και διάφορα ποσά τεκμηρίων ή δαπανών (Ι.Χ., σκάφη, δίδακτρα, αποπληρωμές δανείων, ηλεκτρονικές πληρωμές κ.λπ.).
Στις δηλώσεις που υποβλήθηκαν φέτος για τα εισοδήματα του 2025, έγινε ένα ακόμη βήμα: για ατομικές επιχειρήσεις και ελεύθερους επαγγελματίες, τα ποσά ακαθάριστων εσόδων και εκπιπτόμενων δαπανών ήταν προσυμπληρωμένα στο Ε3, με βάση τα δεδομένα της πλατφόρμας myDATA. Ο φορολογούμενος, ωστόσο, διατηρούσε περιθώρια παρέμβασης (π.χ. αναμορφώσεις δαπανών, συμπληρώσεις πρόσθετων εσόδων κ.ά.). Αντίστοιχα, στο Ε2 για τα ακίνητα, τα ενοίκια εμφανίστηκαν προσυμπληρωμένα με βάση τα περσινά στοιχεία, ενώ στις βραχυχρόνιες μισθώσεις τα δεδομένα ενημερώθηκαν και από τις πλατφόρμες.
Τι αλλάζει από το 2027: Περισσότερα «κλειδωμένα» πεδία και λιγότερες ενέργειες
Από το 2027 (για το φορολογικό έτος 2026) αναμένεται η μεγάλη διεύρυνση: πολύ περισσότερες δηλώσεις θα είναι πλήρως προσυμπληρωμένες και προεκκαθαρισμένες, με λογική παρόμοια με εκείνη που εφαρμόστηκε ήδη για πάνω από 1,3 εκατ. δηλώσεις μισθωτών/συνταξιούχων και απλών περιπτώσεων.
Η σταδιακή ωρίμανση του myDATA είναι καθοριστική. Για περισσότερους από 800.000 αυτοαπασχολούμενους, στόχος είναι τα δεδομένα να είναι πλήρη (έσοδα και δαπάνες) και να μεταφέρονται στους αντίστοιχους κωδικούς των Ε3 και Ε1. Σε αυτό το πλαίσιο, πολλοί κωδικοί αναμένεται να είναι «κλειδωμένοι», δηλαδή να μην επιδέχονται τροποποίηση, ώστε να περιοριστούν οι αποκλίσεις και να ενισχυθεί η αξιοπιστία της εικόνας που προκύπτει από τα ηλεκτρονικά βιβλία.
Στο κομμάτι των ακινήτων, σημαντικό ρόλο θα παίξει και το Μητρώο Ιδιοκτησίας και Διαχείρισης Ακινήτων (ΜΙΔΑ), που αναμένεται να επιταχύνει την αυτόματη ενημέρωση των στοιχείων μίσθωσης. Όσο πιο ολοκληρωμένα είναι τα δεδομένα μέσα στο έτος, τόσο πιο «έτοιμο» θα είναι το Ε2 και τόσο πιο αυτόματα θα μεταφέρεται η συνολική εικόνα στο Ε1.
Πώς θα γίνεται η υποβολή και τι θα μπορεί να διορθωθεί
Ακόμη και στο πλήρως αυτοματοποιημένο σενάριο, θα υπάρχουν πεδία στα οποία ο φορολογούμενος θα μπορεί να προσθέτει στοιχεία —ιδίως για ποσά που σχετίζονται με κάλυψη τεκμηρίων ή ειδικές περιπτώσεις εισοδήματος/δαπανών που δεν είναι πάντα δυνατό να αντληθούν αυτόματα. Ωστόσο, για τη συντριπτική πλειονότητα, η διαδικασία θα περιορίζεται σε έλεγχο και επιβεβαίωση ή, εναλλακτικά, σε μηδενική ενέργεια όταν δεν υπάρχει λόγος μεταβολής.
Το κρίσιμο στοιχείο είναι ότι οι φορολογικές δηλώσεις θα πάψουν σταδιακά να εξαρτώνται από το αν ο φορολογούμενος θα προλάβει, θα θυμηθεί ή θα συγκεντρώσει δικαιολογητικά την τελευταία στιγμή. Με την αυτόματη υποβολή από την ΑΑΔΕ για όσους δεν εισέρχονται στο σύστημα, το φαινόμενο των εκπρόθεσμων δηλώσεων αναμένεται να περιοριστεί θεαματικά και, έως το 2029, να εκλείψει σε μεγάλο βαθμό.
Συνολικά, η μετάβαση σε πλήρως προσυμπληρωμένες και αυτόματα υποβαλλόμενες φορολογικές δηλώσεις έως το 2029 δεν είναι απλώς μια τεχνική αναβάθμιση. Είναι μια αλλαγή φιλοσοφίας: λιγότερη γραφειοκρατία για πολίτες και λογιστές, μεγαλύτερη ταχύτητα στην εκκαθάριση και πιο στοχευμένος έλεγχος. Και όσο το ψηφιακό οικοσύστημα (myDATA, μισθώσεις, ΜΙΔΑ) εμπλουτίζεται, τόσο πιο κοντά έρχεται το μοντέλο όπου η φορολογική δήλωση θα είναι πραγματικά μια έτοιμη διαδικασία — χωρίς άγχος, χωρίς καθυστερήσεις, χωρίς περιττές διορθώσεις.
