Δορυφορικές εικόνες και βιντεοληπτικό υλικό δείχνουν ότι οι ισραηλινές επιχειρήσεις κατεδάφισης και εκχέρσωσης στο νότιο Λίβανο δεν σταμάτησαν με την υποχώρηση των μαχών. Αντιθέτως, επεκτάθηκαν σε συνοικίες, δρόμους, πολιτικές υποδομές και γεωργικές εκτάσεις, δυσχεραίνοντας την επιστροφή δεκάδων χιλιάδων κατοίκων.
Οπτική έρευνα της εφημερίδας Financial Times σε συνεργασία με τον οργανισμό Lighthouse Reports κατέληξε στο συμπέρασμα ότι οι καταστροφές δεν περιορίστηκαν σε μεμονωμένα κτίρια, αλλά επεκτάθηκαν σταδιακά από τα κέντρα των χωριών προς τις παρυφές τους, με τη χρήση ελεγχόμενων εκρήξεων, μπουλντόζων και βαρέων μηχανημάτων.
Σύμφωνα με το Εθνικό Συμβούλιο Επιστημονικής Έρευνας του Λιβάνου, περίπου 85.000 κατοικίες υπέστησαν ζημιές ή καταστράφηκαν στο νότιο τμήμα της χώρας. Το Συμβούλιο εκτιμά ότι ο πραγματικός αριθμός ενδέχεται να είναι υψηλότερος, καθώς το 20% έως 30% των κτιρίων δεν έχει ακόμη αξιολογηθεί λόγω της συνέχισης των επιχειρήσεων και της δυσκολίας πρόσβασης σε ορισμένες περιοχές.
Χωριά που σβήνονται από τον χάρτη
Η έρευνα ανέλυσε δορυφορικές εικόνες από τις πόλεις και κωμοπόλεις Αλ Χιάμ, Αλ Τάιμπα, Μπιντ Τζμπέιλ και Χαντάθα, καταλήγοντας ότι οι κατεδαφίσεις κάλυψαν μεγάλες εκτάσεις εντός των διοικητικών ορίων τους και όχι μόνο σημεία που, σύμφωνα με το Ισραήλ, συνδέονταν με τη Χεζμπολάχ.
Τα ευρήματα αυτά συμφωνούν με προηγούμενη ανάλυση του Bellingcat, σύμφωνα με την οποία τουλάχιστον 46 από τα 54 χωριά και κωμοπόλεις που βρίσκονται εντός της περιοχής που το Ισραήλ ορίζει ως «κίτρινη γραμμή» υπέστησαν εκτεταμένες καταστροφές ή ισοπεδώθηκαν σε μεγάλο βαθμό.
Τον περασμένο Ιούλιο, ο Ισραηλινός υπουργός Άμυνας Ισραέλ Κατζ δήλωσε ότι οι ισραηλινές δυνάμεις κατέστρεψαν όλα τα κτίρια σε 24 λιβανικά χωριά, εκτιμώντας ότι μεταξύ 15.000 και 20.000 κατοικιών καταστράφηκαν ολοσχερώς.
Πλήγμα στις προϋποθέσεις επιστροφής
Οι ζημιές δεν περιορίστηκαν στις κατοικίες. Η έρευνα κατέγραψε καταστροφές σε δίκτυα ύδρευσης και ηλεκτροδότησης, σχολεία, ιατρικά κέντρα, δρόμους και γέφυρες, δηλαδή σε εγκαταστάσεις απαραίτητες για την επιστροφή των κατοίκων ακόμη και σε περιοχές όπου ορισμένα σπίτια παραμένουν όρθια.
Στοιχεία των τοπικών αρχών και του Εθνικού Συμβουλίου Επιστημονικής Έρευνας δείχνουν ότι έχουν υποστεί ζημιές τουλάχιστον 2.500 χιλιόμετρα υποδομών ύδρευσης, συμπεριλαμβανομένων αγωγών, γεωτρήσεων και δεξαμενών.
Παράλληλα, οι γέφυρες πάνω από τον ποταμό Λιτάνι καταστράφηκαν, ενώ μόνο δύο έχουν υποστεί μερική αποκατάσταση.
Οι εικόνες κατέγραψαν επίσης την καταστροφή φωτοβολταϊκών συστημάτων που τροφοδοτούσαν τοπικά πηγάδια νερού, μεταξύ αυτών και εγκατάσταση που εξυπηρετούσε υδροδότηση στο χωριό Ντεμπέλ, όπου η πλειονότητα των κατοίκων είναι χριστιανοί.
Οι λιβανικές αρχές αναφέρουν ότι περίπου 270.000 άνθρωποι εξακολουθούν να μην μπορούν να επιστρέψουν στα σπίτια τους.
Γεωργία και πολιτιστική κληρονομιά
Το λιβανικό Υπουργείο Γεωργίας εκτιμά ότι περισσότερο από 20% των γεωργικών εκτάσεων και δασών του νότου έχει καταστραφεί, συμπεριλαμβανομένων δεκάδων χιλιάδων ελαιόδεντρων σε περιοχή που παράγει περίπου το 40% της λιβανικής παραγωγής ελαιολάδου.
Οι ζημιές επεκτάθηκαν επίσης σε τζαμιά, βιβλιοθήκες, θρησκευτικά μνημεία και αρχαιολογικούς χώρους, συμπεριλαμβανομένων κτισμάτων του 16ου και 19ου αιώνα, καθώς και ρωμαϊκών αρχαιοτήτων και ιστορικών κάστρων.
Το Υπουργείο Περιβάλλοντος του Λιβάνου και οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων κατέγραψαν επίσης χρήση λευκού φωσφόρου σε κατοικημένες και αγροτικές περιοχές. Η Human Rights Watch υποστήριξε ότι η χρήση του μέσω εναέριων εκρήξεων πάνω από κατοικημένες περιοχές συνιστά απαγορευμένη αδιάκριτη επίθεση. Από την πλευρά του, το Ισραήλ δηλώνει ότι χρησιμοποιεί τη συγκεκριμένη ουσία νόμιμα για τη δημιουργία καπνογόνων καλυμμάτων και την απομάκρυνση βλάστησης που ενδέχεται να χρησιμοποιηθεί για στρατιωτικές δραστηριότητες.
Ισραηλινές αιτιολογήσεις και νομικές αμφισβητήσεις
Το Ισραήλ υποστηρίζει ότι οι επιχειρήσεις αποσκοπούν στη διάλυση των υποδομών της Χεζμπολάχ, στην αποτροπή επαναφοράς της κοντά στα σύνορα και στην προστασία των κατοίκων του βόρειου Ισραήλ, μετά τις χιλιάδες ρουκέτες και βλήματα που εκτόξευσε η οργάνωση κατά τη διάρκεια των συγκρούσεων.
Επίσης, δικαιολογεί τα πλήγματα σε εξοπλισμό ανοικοδόμησης υποστηρίζοντας ότι θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί για την ανακατασκευή εγκαταστάσεων της Χεζμπολάχ.
Ωστόσο, η Human Rights Watch ανέφερε ότι δεν βρήκε αποδείξεις ύπαρξης στρατιωτικών στόχων σε τέσσερις τοποθεσίες που επλήγησαν το 2025, όπου καταστράφηκαν περισσότερες από 360 μπουλντόζες και εκσκαφείς, καθώς και εργοστάσιο τσιμέντου και ασφάλτου. Η οργάνωση χαρακτήρισε ορισμένες από τις επιθέσεις ως «προφανή εγκλήματα πολέμου».
Το διεθνές δίκαιο απαγορεύει την καταστροφή πολιτικών περιουσιών χωρίς σαφή στρατιωτική αναγκαιότητα, καθώς και τη συλλογική τιμωρία και τον αναγκαστικό εκτοπισμό πληθυσμών.
Σύμφωνα με οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων, η παρεμπόδιση της επιστροφής των κατοίκων μέσω της συνέχισης της κατοχής και της καταστροφής κατοικιών και βασικών υποδομών ενδέχεται να εγείρει υποψίες αναγκαστικού εκτοπισμού.
Τα διαθέσιμα οπτικά στοιχεία δείχνουν ότι οι ζημιές στο νότιο Λίβανο δεν περιορίστηκαν σε πιθανούς στρατιωτικούς στόχους, αλλά επηρέασαν συστηματικά κατοικίες, δίκτυα ύδρευσης, οδικές υποδομές, γεωργικές εκτάσεις και μέσα ανοικοδόμησης, αφήνοντας ολόκληρα χωριά χωρίς τις προϋποθέσεις που απαιτούνται για την επιστροφή των κατοίκων τους.
