Δύο παρεμβάσεις στον εξωδικαστικό μηχανισμό προβλέπουν σταθερό επιτόκιο 3% για ολόκληρη τη διάρκεια των ρυθμίσεων και αύξηση του ανώτατου προστίμου για τις εταιρείες διαχείρισης απαιτήσεων από 500.000 ευρώ σε 5 εκατ. ευρώ, ενώ στις 30 Οκτωβρίου 2026 αποσύρθηκε η διάταξη του «άρθρου 23» για τις διμερείς συμφωνίες μεταξύ δανειοληπτών, funds και servicers.
Σταθερό επιτόκιο 3% σε όλη τη διάρκεια της ρύθμισης
Η καθιέρωση σταθερού επιτοκίου 3% αποτελεί μία από τις βασικές αλλαγές που δρομολογούνται στο πλαίσιο του εξωδικαστικού μηχανισμού. Το επιτόκιο θα εφαρμόζεται καθ’ όλη τη διάρκεια των ρυθμίσεων, με στόχο να περιοριστεί η αβεβαιότητα που προκαλούν οι μεταβολές των επιτοκίων κατά την περίοδο αποπληρωμής των οφειλών. Με τη συγκεκριμένη πρόβλεψη, οι οφειλέτες θα μπορούν να γνωρίζουν εκ των προτέρων το επιτόκιο που θα ισχύει για όλη τη διάρκεια της ρύθμισης, γεγονός που συνδέεται με μεγαλύτερη προβλεψιμότητα ως προς τις μηνιαίες επιβαρύνσεις τους. Το μέτρο αφορά τους ευάλωτους οφειλέτες που διαθέτουν την προβλεπόμενη βεβαίωση, αλλά και άλλες κατηγορίες επιλέξιμων δανειοληπτών που πληρούν συγκεκριμένες προϋποθέσεις. Η διεύρυνση των δικαιούχων σημαίνει ότι η εφαρμογή του σταθερού επιτοκίου δεν περιορίζεται μόνο στις οικονομικά πιο ευάλωτες ομάδες. Στο πεδίο της προστασίας εντάσσεται και η μεσαία τάξη, καθώς το μέτρο καλύπτει επιλέξιμους δανειολήπτες πέραν εκείνων που διαθέτουν την ιδιότητα του ευάλωτου οφειλέτη. Η ένταξη στη ρύθμιση θα εξακολουθεί να προϋποθέτει την πλήρωση των προβλεπόμενων κριτηρίων.
Το επιτόκιο του 3% θα εφαρμόζεται ανεξάρτητα από το εάν η οφειλή συνοδεύεται από εμπράγματες εξασφαλίσεις. Επομένως, η ύπαρξη ή μη εξασφάλισης δεν θα διαφοροποιεί το προβλεπόμενο επιτόκιο της ρύθμισης, σύμφωνα με τη σχεδιαζόμενη παρέμβαση.
Πρόστιμα έως 5 εκατ. ευρώ για τις εταιρείες διαχείρισης απαιτήσεων
Παράλληλα, αυστηροποιείται το πλαίσιο κυρώσεων για τις εταιρείες διαχείρισης απαιτήσεων. Το ανώτατο χρηματικό πρόστιμο που μπορεί να επιβληθεί στους servicers αυξάνεται από τις 500.000 ευρώ στα 5 εκατ. ευρώ. Η μεταβολή αντιστοιχεί σε δεκαπλασιασμό του ανώτατου ορίου και συνδέεται με την ενίσχυση της εποπτείας της λειτουργίας των εταιρειών διαχείρισης απαιτήσεων και της τήρησης των υποχρεώσεών τους απέναντι στους δανειολήπτες. Οι κυρώσεις αφορούν, μεταξύ άλλων, παραβάσεις που σχετίζονται με την πλημμελή εξέταση και διαχείριση παραπόνων. Στο ίδιο πλαίσιο περιλαμβάνονται η μη τήρηση των υποχρεώσεων απέναντι στους οφειλέτες, καθώς και ζητήματα που αφορούν την προστασία των προσωπικών δεδομένων. Η αύξηση του ανώτατου προστίμου εντάσσεται σε ένα αυστηρότερο πλαίσιο ελέγχου της συμπεριφοράς των servicers. Παράλληλα, αποσκοπεί στην ενίσχυση της λογοδοσίας τους σε περιπτώσεις κατά τις οποίες διαπιστώνονται παραβάσεις των κανόνων που διέπουν τη διαχείριση των απαιτήσεων και την επικοινωνία με τους οφειλέτες.
Αποσύρθηκε το «άρθρο 23» για funds και servicers
Σημαντική εξέλιξη αποτελεί και η απόσυρση, στις 30 Οκτωβρίου 2026, της διάταξης που είχε γίνει γνωστή ως «άρθρο 23». Η διάταξη αφορούσε τις διμερείς συμφωνίες ρύθμισης οφειλών μεταξύ δανειοληπτών, funds και εταιρειών διαχείρισης απαιτήσεων. Η συγκεκριμένη πρόβλεψη είχε προκαλέσει αντιδράσεις, καθώς προέβλεπε συνέπειες για τους οφειλέτες που δεν θα μπορούσαν να ανταποκριθούν στις καταβολές που είχαν συμφωνηθεί στο πλαίσιο της ρύθμισης. Ειδικότερα, σε περίπτωση που ο δανειολήπτης έχανε περισσότερες από τρεις δόσεις, υπήρχε κίνδυνος απώλειας της ρύθμισης. Η εξέλιξη αυτή θα μπορούσε να οδηγήσει στην ενεργοποίηση των συνεπειών που συνδέονταν με τη συγκεκριμένη διάταξη. Μεταξύ των προβλέψεων περιλαμβανόταν η επαναφορά της αρχικής οφειλής, μαζί με τους τόκους. Παράλληλα, θα ήταν δυνατή η συνέχιση των διαδικασιών αναγκαστικής εκτέλεσης και των κατασχέσεων χωρίς να απαιτείται νέα δικαστική απόφαση. Οι συνέπειες δεν περιορίζονταν στον κύριο οφειλέτη, καθώς θα μπορούσαν να επεκταθούν και σε εγγυητές και συνοφειλέτες.
Η συγκεκριμένη διάσταση αποτέλεσε μέρος των επιφυλάξεων που διατυπώθηκαν για το περιεχόμενο της διάταξης και τις επιπτώσεις της στις διμερείς ρυθμίσεις. Το άρθρο 23 βρέθηκε στο επίκεντρο αντιδράσεων από δικηγορικούς συλλόγους, οι οποίοι εξέφρασαν επιφυλάξεις για τις συνέπειές του στους δανειολήπτες. Μετά τις αντιδράσεις, η διάταξη αποσύρθηκε στις 30 Οκτωβρίου 2026. Οι αλλαγές που δρομολογούνται στον εξωδικαστικό μηχανισμό, σε συνδυασμό με την απόσυρση του άρθρου 23, αφορούν τόσο τους όρους αποπληρωμής των ρυθμισμένων οφειλών όσο και το πλαίσιο εποπτείας των εταιρειών διαχείρισης απαιτήσεων. Στο επίκεντρο παραμένει η ρύθμιση των οφειλών, η τήρηση των συμφωνημένων υποχρεώσεων και η προστασία των δανειοληπτών που αντιμετωπίζουν οικονομικές δυσκολίες.
