Ανοίγει αύριο, Δευτέρα (27.7.2026), η ηλεκτρονική πλατφόρμα για την υποβολή αιτήσεων ένταξης στον νέο εξωδικαστικό μηχανισμό, δίνοντας σε περισσότερους οφειλέτες μια ουσιαστική ευκαιρία να βάλουν σε τάξη τα χρέη τους προς το Δημόσιο (Εφορία και ΕΦΚΑ), αλλά και προς τράπεζες και servicers, με όρους που σε πολλές περιπτώσεις είναι αισθητά πιο ευνοϊκοί από κάθε άλλη διαθέσιμη λύση. Η ενεργοποίηση του εξωδικαστικού μηχανισμού έρχεται σε μια περίοδο όπου χιλιάδες νοικοκυριά και μικρές επιχειρήσεις αναζητούν μια ρεαλιστική ρύθμιση που να «βγαίνει» στον μηνιαίο προϋπολογισμό, χωρίς να αφήνει εκτός μεγάλες κατηγορίες οφειλών.
Η πιο κρίσιμη αλλαγή, που διευρύνει σημαντικά τον αριθμό των δικαιούχων, είναι η μείωση του ελάχιστου ορίου συνολικών οφειλών που απαιτείται για την υπαγωγή: πλέον αρκούν χρέη άνω των 5.000 ευρώ, αντί για το προηγούμενο κατώφλι των 10.000 ευρώ. Η συγκεκριμένη προσαρμογή μεταφράζεται σε «ανάσα» για μικροοφειλέτες, οι οποίοι μέχρι σήμερα δυσκολεύονταν να ενταχθούν, παρότι είχαν πραγματική ανάγκη μιας σταθερής και μακροχρόνιας λύσης.
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις, η διεύρυνση αυτή μπορεί να δώσει πρόσβαση σε έως και 1 εκατομμύριο επιπλέον οφειλέτες, κάτι που καθιστά τον εξωδικαστικό μηχανισμό ένα από τα βασικότερα εργαλεία ρύθμισης χρεών της περιόδου. Στην πράξη, η δυνατότητα αποπληρωμής με πολλές ισόποσες μηνιαίες δόσεις, με ελάχιστο ποσό δόσης τα 50 ευρώ, κάνει τη ρύθμιση πιο προσαρμόσιμη στις πραγματικές αντοχές κάθε νοικοκυριού.
Εξωδικαστικός μηχανισμός: έως 420 δόσεις και δυνατότητα «κουρέματος»
Ο νέος εξωδικαστικός μηχανισμός προβλέπει σημαντικά μεγαλύτερη διάρκεια αποπληρωμής σε σχέση με κλασικές ρυθμίσεις, ανάλογα με το είδος της οφειλής:
– Για οφειλές προς την Εφορία και τον ΕΦΚΑ, η ρύθμιση μπορεί να φτάσει έως 240 δόσεις.
– Για οφειλές προς τράπεζες και servicers, οι δόσεις μπορεί να ανέλθουν έως 420.
Αυτό σημαίνει ότι, για αρκετούς οφειλέτες, το μηνιαίο βάρος μπορεί να περιοριστεί σε επίπεδα που επιτρέπουν συνέπεια σε βάθος χρόνου. Και αυτό είναι το ουσιαστικό στοίχημα: μια ρύθμιση δεν αρκεί να «γράφεται» καλά στα χαρτιά, πρέπει να μπορεί να τηρηθεί.
Η διαδικασία πραγματοποιείται αποκλειστικά ηλεκτρονικά, σε όλα τα στάδια. Ο οφειλέτης συμπληρώνει αναλυτικά στοιχεία για:
– εισοδήματα,
– περιουσιακή κατάσταση,
– τραπεζικά δεδομένα και οικονομικές υποχρεώσεις,
– συνολικό προφίλ χρεών προς όλους τους πιστωτές.
Στη συνέχεια, ο μηχανισμός προχωρά σε υπολογισμούς και παράγει πρόταση ρύθμισης: καθορίζεται ο αριθμός των δόσεων και το ύψος της μηνιαίας δόσης, με βάση τα δεδομένα που υποβλήθηκαν και τα κριτήρια του συστήματος.
Ιδιαίτερα σημαντικό είναι ότι, υπό προϋποθέσεις, προβλέπεται ακόμη και διαγραφή μέρους της βασικής οφειλής, εφόσον κριθεί ότι αυτό είναι αναγκαίο για τη «βιωσιμότητα» της ρύθμισης. Με απλά λόγια, εξετάζεται αν ο οφειλέτης μπορεί πραγματικά να ανταποκριθεί. Αν όχι, ο μηχανισμός μπορεί να προτείνει λύση που περιλαμβάνει και «κούρεμα», λαμβάνοντας υπόψη το εισόδημα, την περιουσία και τη συνολική οικονομική δυνατότητα.
Το επιτόκιο της ρύθμισης ορίζεται στο 3% και είναι σταθερό για όλη τη διάρκειά της, κάτι που προσφέρει προβλεψιμότητα και περιορίζει την αβεβαιότητα για το τελικό κόστος.
Τι απαιτείται για την αίτηση στον εξωδικαστικό μηχανισμό
Κατά τη διαδικασία ένταξης, ο οφειλέτης οφείλει να υποβάλει πλήρη και αναλυτικά οικονομικά στοιχεία, καθώς και τα απαραίτητα δικαιολογητικά που ζητά η πλατφόρμα. Κεντρικό σημείο αποτελεί και η συναίνεση στην άρση φορολογικού και τραπεζικού απορρήτου, ώστε όλοι οι πιστωτές να έχουν σαφή και ολοκληρωμένη εικόνα για τα οικονομικά δεδομένα του αιτούντος.
Αυτό το στοιχείο διαφοροποιεί έντονα τον εξωδικαστικό μηχανισμό από πιο «απλές» ρυθμίσεις, καθώς η αξιολόγηση βασίζεται σε πραγματικά δεδομένα και όχι σε τυποποιημένους όρους που ισχύουν το ίδιο για όλους.
Οι διαφορές με τη ρύθμιση των 72 δόσεων
Παρότι τόσο ο εξωδικαστικός μηχανισμός όσο και η ρύθμιση των 72 δόσεων έχουν κοινό στόχο τη διευκόλυνση της αποπληρωμής, υπάρχουν ουσιαστικές διαφορές που επηρεάζουν την επιλογή της κατάλληλης λύσης:
– Η ρύθμιση των 72 δόσεων αφορά χρέη προς Εφορία και ΕΦΚΑ, ενώ ο εξωδικαστικός μηχανισμός καλύπτει επιπλέον τράπεζες και servicers.
– Ο εξωδικαστικός μηχανισμός προσφέρει πολύ περισσότερες δόσεις: έως 240 για Δημόσιο/ΕΦΚΑ και έως 420 για τράπεζες/servicers, έναντι έως 72.
– Στον εξωδικαστικό υπάρχει δυνατότητα «κουρέματος» βασικής οφειλής, ανάλογα με το οικονομικό προφίλ. Η ρύθμιση των 72 δόσεων δεν προβλέπει αντίστοιχη διαγραφή.
– Στις 72 δόσεις οι όροι είναι γνωστοί εξαρχής. Στον εξωδικαστικό μηχανισμό, οι τελικοί όροι (δόσεις, ποσά) προκύπτουν μετά την επεξεργασία των στοιχείων από τον αλγόριθμο.
– Η ρύθμιση των 72 δόσεων για οφειλές προς την Εφορία αφορά χρέη που κατέστησαν ληξιπρόθεσμα έως 31 Δεκεμβρίου 2023, δεν είχαν ρυθμιστεί έως 21 Απριλίου 2026 και παραμένουν σε ισχύ μέχρι την ημέρα αίτησης. Προϋπόθεση είναι οι οφειλές που βεβαιώθηκαν από 1 Ιανουαρίου 2024 και μετά να έχουν εξοφληθεί ή να έχουν υπαχθεί στην πάγια ρύθμιση.
Ο εξωδικαστικός μηχανισμός, με το χαμηλότερο όριο ένταξης, τις έως 420 δόσεις και τη δυνατότητα διαγραφής μέρους της οφειλής όταν αυτό απαιτείται για βιώσιμη αποπληρωμή, αναμένεται να λειτουργήσει ως βασικό «κανάλι» για όσους θέλουν μια ενιαία, οργανωμένη λύση για όλα τα χρέη τους. Για πολλούς οφειλέτες, η αυριανή έναρξη της πλατφόρμας δεν είναι απλώς μια ακόμη διαδικασία: είναι η στιγμή που ο εξωδικαστικός μηχανισμός μπορεί να μετατρέψει μια συσσωρευμένη πίεση ετών σε ένα συγκεκριμένο, διαχειρίσιμο σχέδιο αποπληρωμής.
