Η Γαλλία επιστρέφει σε μια ακόμη εβδομάδα έντονων κινητοποιήσεων, καθώς οι μαθητικές οργανώσεις προαναγγέλλουν νέους αποκλεισμούς στα λύκεια, την ώρα που πλησιάζει η πανεθνική απεργία της Πέμπτης 5 Νοεμβρίου. Μετά τις διακοπές, οι μαθητές καλούνται να επιστρέψουν στις τάξεις, όμως η επαναλειτουργία των σχολείων δεν σηματοδοτεί το τέλος των αντιδράσεων. Αντίθετα, η επιστροφή στα σχολεία συνοδεύεται από νέες διαφωνίες, αγωνία για τις εξετάσεις και αποφασιστικότητα για τη συνέχιση των διεκδικήσεων.
Στις κινητοποιήσεις αναμένεται να συμμετάσχουν εργαζόμενοι τόσο στον δημόσιο όσο και στον ιδιωτικό τομέα. Παράλληλα, η Union Étudiante ανακοίνωσε το Σάββατο 31 Οκτωβρίου ότι θα πραγματοποιηθούν αποκλεισμοί πανεπιστημίων και λυκείων την Τρίτη 3 Νοεμβρίου και την Πέμπτη 5 Νοεμβρίου, ενισχύοντας το κλίμα έντασης που επικρατεί στον χώρο της εκπαίδευσης.
Επιστροφή στα σχολεία, αλλά όχι στις κινητοποιήσεις
Ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν έχει ζητήσει την ομαλή επανέναρξη των μαθημάτων, υποστηρίζοντας ότι «οι νέοι έχουν εισακουστεί». Ωστόσο, οι μαθητικές οργανώσεις απορρίπτουν την εκτίμηση ότι η κυβέρνηση έχει ανταποκριθεί ουσιαστικά στα αιτήματά τους.
«Όχι, δεν επιστρέφουμε όλοι στις τάξεις. Ο πρόεδρος δεν μας έχει ακούσει και δεν μας έχει δώσει σχεδόν τίποτα», δήλωσε ο Πιέρ Σουρζά, επικεφαλής της μαθητικής οργάνωσης «Lyceens!». Η τοποθέτησή του αποτυπώνει τη διάσταση ανάμεσα στην κυβερνητική ρητορική και την αντίληψη σημαντικού μέρους των μαθητών, οι οποίοι θεωρούν ότι τα μέτρα που ανακοινώθηκαν δεν αντιμετωπίζουν τις πραγματικές αιτίες της κρίσης.
Οι κινητοποιήσεις ξεκίνησαν στα μέσα Σεπτεμβρίου. Οι μαθητές διαμαρτύρονται για τις υπερπλήρεις τάξεις, τις ελλείψεις εκπαιδευτικών και την κακή κατάσταση πολλών σχολικών κτιρίων. Κατά την άποψή τους, τα προβλήματα αυτά αποτελούν συνέπεια της χρόνιας υποχρηματοδότησης της εκπαίδευσης και δεν μπορούν να αντιμετωπιστούν με αποσπασματικές παρεμβάσεις.
Τα κυβερνητικά μέτρα δεν πείθουν τους μαθητές
Τη Δευτέρα 26 Οκτωβρίου, η γαλλική κυβέρνηση ανακοίνωσε σειρά μέτρων με στόχο να εκτονώσει την κατάσταση. Μεταξύ άλλων, προβλέπεται η αναμόρφωση του συστήματος εισαγωγής στην τριτοβάθμια εκπαίδευση Parcoursup, το οποίο έχει δεχθεί έντονη κριτική για έλλειψη διαφάνειας. Παράλληλα, ανακοινώθηκε η χορήγηση δανείων για την ανακαίνιση σχολικών μονάδων.
Οι μαθητικές οργανώσεις, ωστόσο, θεωρούν ότι οι προτάσεις αυτές δεν αρκούν. Ο Πιέρ Σουρζά υποστήριξε ότι οι αλλαγές στο Parcoursup δεν αντιμετωπίζουν το βασικό πρόβλημα, δηλαδή την έλλειψη διαθέσιμων θέσεων στην τριτοβάθμια εκπαίδευση. Η βελτίωση της διαδικασίας επιλογής, όπως υποστηρίζουν οι μαθητές, δεν μπορεί να υποκαταστήσει την ανάγκη για περισσότερες θέσεις και ουσιαστικές ευκαιρίες πρόσβασης στα πανεπιστήμια.
Ανεπαρκές χαρακτηρίζεται και το κυβερνητικό σχέδιο για τη μείωση του αριθμού των μαθητών ανά τάξη. Το μέτρο αφορά μόνο τις τάξεις της Α΄ Λυκείου, ενώ οι μαθητικές οργανώσεις ζητούν να επεκταθεί σε όλες τις τάξεις. «Εμείς ζητούσαμε το μέτρο να επεκταθεί σε όλες τις τάξεις», ανέφερε ο Σουρζά, χαρακτηρίζοντας τις κυβερνητικές προτάσεις «καπνό και καθρέφτες».
Οι νέοι αποκλεισμοί διχάζουν τους μαθητές
Μετά από δύο εβδομάδες διακοπών, οι μαθητές επιστρέφουν στα σχολεία, όμως η προοπτική νέων αποκλεισμών προκαλεί ανάμεικτες αντιδράσεις. Ορισμένοι ανησυχούν ότι η απώλεια διδακτικών ωρών θα επηρεάσει την προετοιμασία τους για τις εξετάσεις του απολυτηρίου. Άλλοι, αντίθετα, δηλώνουν αποφασισμένοι να συνεχίσουν τις κινητοποιήσεις, θεωρώντας ότι χωρίς πίεση η κυβέρνηση δεν θα προχωρήσει σε ουσιαστικές αλλαγές.
Υπάρχουν επίσης μαθητές που στηρίζουν τα αιτήματα του κινήματος, αλλά δεν θεωρούν απαραίτητους τους αποκλεισμούς σχολείων. Η θέση αυτή αποκτά ιδιαίτερη σημασία, καθώς σε ορισμένα λύκεια έχουν ήδη χαθεί αρκετές εβδομάδες μαθημάτων. Οι φοιτητικές και μαθητικές οργανώσεις επιδιώκουν να διατηρήσουν τη δυναμική των κινητοποιήσεων, όμως η επιλογή των αποκλεισμών δημιουργεί ανησυχίες για τις εκπαιδευτικές συνέπειες.
Η Μαϊλίς, μαθήτρια της τελευταίας τάξης λυκείου στο Παρίσι, γνωρίζει από πρώτο χέρι το πρόβλημα. Το σχολείο της παραμένει κλειστό για περισσότερο από έναν μήνα, γεγονός που την ανησυχεί ενόψει των εξετάσεων.
«Παρόλο που θεωρώ ότι ορισμένα αιτήματα είναι απολύτως δίκαια και ότι πρέπει να συνεχίσουμε να διαδηλώνουμε, το γεγονός ότι τα λύκεια παραμένουν αποκλεισμένα και κλειστά αποτελεί, κατά τη γνώμη μου, κίνδυνο για όσους πρόκειται να δώσουν εξετάσεις. Προσωπικά, ανησυχώ, καθώς έχω παρακολουθήσει μόνο λίγα μαθήματα εξ αποστάσεως. Είναι αρκετά δύσκολο να κατανοήσεις την ύλη χωρίς να βρίσκεσαι στην τάξη», αναφέρει.
«Να δείξουμε ότι είμαστε ακόμη εδώ»
Οι επερχόμενες εξετάσεις απασχολούν και τον Ίσα, μαθητή τεχνολογικού λυκείου στα προάστια του Παρισιού, ο οποίος έχει συμμετάσχει σε όλες τις κινητοποιήσεις μέχρι σήμερα. «Σκέφτομαι ότι πλησιάζουν οι εξετάσεις και ότι τα πράγματα θα είναι δύσκολα, αλλά δεν ανησυχώ», δηλώνει.
Ο ίδιος τάσσεται υπέρ της συνέχισης των αποκλεισμών, καθώς θεωρεί ότι οι κυβερνητικές ανακοινώσεις δεν επαρκούν για να ικανοποιήσουν τα αιτήματα των μαθητών. «Δεν μας παίρνουν αρκετά στα σοβαρά. Γι’ αυτό θέλουμε να δείξουμε ότι είμαστε ακόμη εδώ και ότι δεν πρόκειται να λυθούν όλα απλώς επειδή έκαναν μερικές ανακοινώσεις», σημειώνει.
Παρόμοια στάση τηρούν και άλλοι μαθητές, οι οποίοι διερωτώνται γιατί θα πρέπει να σταματήσουν τις κινητοποιήσεις τη στιγμή που η κυβέρνηση έχει ανακοινώσει μόνο τα πρώτα μέτρα. Για τους ίδιους, η επιστροφή στα σχολεία δεν σημαίνει επιστροφή στην κανονικότητα, καθώς τα βασικά προβλήματα παραμένουν άλυτα.
Τα αιτήματα του μαθητικού κινήματος, άλλωστε, δεν περιορίζονται στο Parcoursup. Όπως επισημαίνει στο Franceinfo ο Ντιέγκο, υπάρχουν σχολεία με εξαιρετικά κακές υποδομές και σοβαρές ελλείψεις εκπαιδευτικών. «Δεν πρέπει να επικεντρωνόμαστε αποκλειστικά στο Parcoursup, καθώς υπάρχουν λύκεια με εξαιρετικά κακές υποδομές και σοβαρές ελλείψεις εκπαιδευτικών. Πιστεύω ότι πρέπει να διευρύνουμε το φάσμα των ζητημάτων που θέτουμε», αναφέρει.
Για τον Ντιέγκο, οι κινητοποιήσεις πρέπει να συνεχιστούν, χωρίς όμως να συνοδεύονται υποχρεωτικά από αποκλεισμούς σχολείων. Η θέση αυτή δείχνει ότι, παρά την κοινή αγωνία για την κατάσταση της εκπαίδευσης, οι μαθητές αναζητούν διαφορετικούς τρόπους δράσης.
Η επιστροφή στα σχολεία στη Γαλλία γίνεται, επομένως, σε ένα περιβάλλον έντονης αβεβαιότητας. Από τη μία πλευρά, οι μαθητές χρειάζονται απρόσκοπτη διδασκαλία και προετοιμασία για τις εξετάσεις. Από την άλλη, διεκδικούν λύσεις σε προβλήματα που επηρεάζουν καθημερινά τη σχολική τους ζωή. Η συνέχεια των κινητοποιήσεων και το κατά πόσο θα υπάρξουν νέοι αποκλεισμοί θα κρίνουν αν η κυβέρνηση θα προχωρήσει από τις ανακοινώσεις σε συγκεκριμένες και αποτελεσματικές παρεμβάσεις.
