Φόρους, ακόμη και αναδρομικά, θα κληθούν να καταβάλουν οι ιδιοκτήτες ακινήτων που δεν εμφανίζονται καθόλου στο Ε9. Η ευνοϊκή ρύθμιση του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών προβλέπει απαλλαγή από πρόσθετο ΕΝΦΙΑ και πρόστιμα μόνο για συγκεκριμένες διορθώσεις σε ήδη δηλωμένα ακίνητα και όχι για περιπτώσεις πλήρους απόκρυψης της ιδιοκτησίας.
Η διάκριση αυτή θεωρείται κρίσιμη, καθώς άλλο είναι να έχει δηλωθεί ένα ακίνητο με ανακριβή ή μικρότερα τετραγωνικά μέτρα και άλλο να μην έχει δηλωθεί καθόλου. Στη δεύτερη περίπτωση, οι φορολογικές υποχρεώσεις παραμένουν σε ισχύ και ο ιδιοκτήτης θα πρέπει να καταβάλει τους φόρους που αναλογούν στα προηγούμενα έτη, σύμφωνα με τα στοιχεία και τον χρόνο απόκτησης του ακινήτου.
Ε9 και αδήλωτα ακίνητα: Τι προβλέπει η ρύθμιση
Ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Κυριάκος Πιερρακάκης, διευκρίνισε στη Βουλή ότι θα υπάρξει νομοτεχνική βελτίωση στη σχετική διάταξη του φορολογικού νομοσχεδίου. Με την αλλαγή αυτή, η ρύθμιση θα αφορά αποκλειστικά ακίνητα που έχουν ήδη καταχωριστεί στο Ε9, αλλά περιλαμβάνουν λάθη ή ελλείψεις στα επιμέρους στοιχεία τους.
Έτσι, οι φορολογούμενοι θα μπορούν να διορθώσουν, μεταξύ άλλων, τα πραγματικά τετραγωνικά μέτρα, χωρίς να επιβαρυνθούν με πρόσθετο ΕΝΦΙΑ ή πρόστιμα, υπό την προϋπόθεση ότι το ακίνητο ήταν ήδη δηλωμένο. Η δυνατότητα αυτή δεν καλύπτει ακίνητα που απουσιάζουν πλήρως από τη δήλωση περιουσιακής κατάστασης.
Η λογική της ρύθμισης βασίζεται στη σαφή διάκριση ανάμεσα σε ένα λάθος καταχώρισης και στη συνειδητή ή εκ παραδρομής μη δήλωση μιας ιδιοκτησίας. Όπως έχει επισημανθεί από την πολιτική ηγεσία του υπουργείου, δεν μπορεί η ευνοϊκή μεταχείριση να εφαρμοστεί οριζόντια, καθώς κάτι τέτοιο θα δημιουργούσε άνιση μεταχείριση εις βάρος των συνεπών φορολογουμένων.
Ποιοι ιδιοκτήτες απαλλάσσονται από πρόσθετους φόρους και πρόστιμα
Από την απαλλαγή μπορούν να επωφεληθούν οι ιδιοκτήτες που έχουν δηλώσει το ακίνητό τους στο Ε9, αλλά χρειάζεται να διορθώσουν τα στοιχεία του. Στην κατηγορία αυτή μπορεί να περιλαμβάνονται περιπτώσεις όπου:
– έχουν δηλωθεί λιγότερα τετραγωνικά μέτρα από τα πραγματικά,
– υπάρχουν ανακρίβειες στην επιφάνεια ή στη χρήση του ακινήτου,
– έχουν καταχωριστεί ελλιπή ή λανθασμένα στοιχεία,
– απαιτείται επικαιροποίηση της εικόνας του ακινήτου στην περιουσιακή δήλωση.
Σε αυτές τις περιπτώσεις, η διόρθωση γίνεται χωρίς την επιβολή πρόσθετων φόρων και προστίμων, σύμφωνα με το πλαίσιο της ρύθμισης. Ωστόσο, οι φορολογούμενοι θα πρέπει να ελέγξουν με προσοχή τα στοιχεία που εμφανίζονται στο Ε9 και να τα συγκρίνουν με τους τίτλους ιδιοκτησίας, τις οικοδομικές άδειες και τα πραγματικά χαρακτηριστικά του ακινήτου.
Αντίθετα, όσοι δεν έχουν δηλώσει καθόλου το ακίνητό τους δεν απαλλάσσονται. Για τις συγκεκριμένες ιδιοκτησίες θα υπολογιστούν οι φόροι που αντιστοιχούν στα προηγούμενα χρόνια, ενώ ενδέχεται να επιβληθούν και οι προβλεπόμενες κυρώσεις, ανάλογα με την περίπτωση και τον χρόνο υποβολής της διορθωτικής δήλωσης.
«Τελευταία ευκαιρία» για τις διορθώσεις στο Ε9
Το υπουργείο έχει καταστήσει σαφές ότι η δυνατότητα διόρθωσης των στοιχείων χωρίς πρόστιμα δεν πρόκειται να επαναληφθεί. Η συγκεκριμένη περίοδος χαρακτηρίζεται ως «τελευταία ευκαιρία» για τους ιδιοκτήτες που γνωρίζουν ότι η εικόνα της ακίνητης περιουσίας τους στο Ε9 δεν είναι ακριβής.
Μετά την ολοκλήρωση της διαδικασίας, οι φορολογικοί κανόνες αναμένεται να εφαρμόζονται χωρίς νέες εξαιρέσεις ή πρόσθετες περιόδους χάριτος. Για τον λόγο αυτό, οι ιδιοκτήτες καλούνται να προχωρήσουν εγκαίρως στον έλεγχο και, όπου απαιτείται, στη διόρθωση των δηλώσεών τους.
Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται από όσους έχουν αποκτήσει ακίνητα μέσω κληρονομιάς, γονικής παροχής, δωρεάς ή αγοράς, καθώς σε τέτοιες περιπτώσεις είναι πιθανό να υπάρχουν ασυμφωνίες μεταξύ των συμβολαίων, των στοιχείων του Κτηματολογίου και της δήλωσης Ε9.
Εκτός ρύθμισης τράπεζες και servicers
Από το πεδίο της ρύθμισης εξαιρούνται συνολικά οι τράπεζες και οι εταιρείες διαχείρισης πιστώσεων, γνωστές ως servicers, για τα ακίνητα που έχουν στην κατοχή ή στη διαχείρισή τους. Η εξαίρεση αφορά το ειδικό καθεστώς των συγκεκριμένων φορέων και δεν μεταβάλλει τις υποχρεώσεις των φυσικών προσώπων που έχουν ακίνητη περιουσία.
Η εφαρμογή διαφορετικών κανόνων για τις τράπεζες και τους servicers συνδέεται με τη φύση των ακινήτων που διαχειρίζονται, καθώς αυτά μπορεί να προέρχονται από κατασχέσεις, πλειστηριασμούς ή διαδικασίες μεταβίβασης χαρτοφυλακίων.
Ο ρόλος του Μητρώου Ιδιοκτησίας και Διαχείρισης Ακινήτων
Η ρύθμιση συνδέεται άμεσα με την ενεργοποίηση του Μητρώου Ιδιοκτησίας και Διαχείρισης Ακινήτων, γνωστού ως ΜΙΔΑ. Στο Μητρώο θα καταγράφονται αναλυτικά στοιχεία για την ταυτότητα, την ιδιοκτησία, τη χρήση και τα χαρακτηριστικά κάθε ακινήτου.
Η δημιουργία του ΜΙΔΑ αναμένεται να διευκολύνει τις ηλεκτρονικές διασταυρώσεις μεταξύ των δηλώσεων Ε9, των στοιχείων του Κτηματολογίου, των δεδομένων από τις υπηρεσίες κοινής ωφέλειας και άλλων διαθέσιμων βάσεων δεδομένων. Με αυτόν τον τρόπο, οι φορολογικές αρχές θα μπορούν να εντοπίζουν ταχύτερα αποκλίσεις ανάμεσα στην πραγματική και τη δηλωμένη ακίνητη περιουσία.
Για τους ιδιοκτήτες, αυτό σημαίνει ότι η ακρίβεια των δηλώσεων θα αποκτήσει ακόμη μεγαλύτερη σημασία. Η διόρθωση λαθών στο Ε9, όσο είναι διαθέσιμη η ευνοϊκή διαδικασία, μπορεί να αποτρέψει μελλοντικές επιβαρύνσεις. Αντίθετα, η μη δήλωση ενός ακινήτου ή η διατήρηση ανακριβών στοιχείων ενδέχεται να οδηγήσει σε φόρους και αναδρομικές αξιώσεις.
Το βασικό μήνυμα είναι σαφές: η απαλλαγή αφορά μόνο διορθώσεις σε ήδη δηλωμένα ακίνητα και όχι τις περιπτώσεις πλήρους απόκρυψης. Όσοι έχουν αδήλωτα ακίνητα στο Ε9 θα πρέπει να αναμένουν την καταβολή των φόρων που τους αναλογούν, ενώ όσοι έχουν απλώς ανακριβή στοιχεία καλούνται να τα διορθώσουν άμεσα, αξιοποιώντας την τελευταία διαθέσιμη ευκαιρία χωρίς πρόστιμα.
