Σε τροχιά υλοποίησης περνά ένα από τα μεγαλύτερα ενεργειακά έργα που έχουν σχεδιαστεί για τα Δωδεκάνησα, καθώς εγκρίθηκαν οι περιβαλλοντικοί όροι για την ηλεκτρική διασύνδεση των νησιών με το ηπειρωτικό σύστημα. Η ηλεκτρική διασύνδεση των Δωδεκανήσων, προϋπολογισμού περίπου 2 δισ. ευρώ, αναμένεται να αλλάξει ριζικά τον τρόπο με τον οποίο ηλεκτροδοτούνται τα νησιά, να ενισχύσει την ασφάλεια τροφοδοσίας και να περιορίσει το συνολικό κόστος που επιβαρύνει διαχρονικά τους καταναλωτές.
Το έργο αφορά τη διασύνδεση της Κω, της Ρόδου και της Καρπάθου με το εθνικό σύστημα ηλεκτρικής ενέργειας μέσω της Κορίνθου. Με την ολοκλήρωσή του, τα Δωδεκάνησα θα μπορούν να τροφοδοτούνται απευθείας από το διασυνδεδεμένο ηπειρωτικό δίκτυο, μειώνοντας σταδιακά την ανάγκη λειτουργίας των υφιστάμενων πετρελαϊκών σταθμών παραγωγής που καλύπτουν σήμερα μεγάλο μέρος των αναγκών τους.
Ηλεκτρική διασύνδεση των Δωδεκανήσων: Τι αλλάζει για νησιά και καταναλωτές
Η μετάβαση από την αυτόνομη παραγωγή (κυρίως με πετρέλαιο) σε τροφοδότηση μέσω διασύνδεσης δεν είναι απλώς μια τεχνική αναβάθμιση. Είναι μια αλλαγή μοντέλου. Για τα νησιά, αυτό μεταφράζεται σε μεγαλύτερη αξιοπιστία, λιγότερες πιθανότητες προβλημάτων επάρκειας σε περιόδους αιχμής (ιδίως το καλοκαίρι) και καλύτερη ποιότητα ηλεκτρικής παροχής. Για τους καταναλωτές σε όλη τη χώρα, σημαίνει μικρότερη πίεση στο κόστος που συνδέεται με την ηλεκτροδότηση των μη διασυνδεδεμένων νησιών.
Κομβικό στοιχείο είναι ότι η ηλεκτρική διασύνδεση των Δωδεκανήσων περιορίζει τη λειτουργία ακριβών πετρελαϊκών μονάδων, οι οποίες, εκτός από υψηλό λειτουργικό κόστος, απαιτούν συνεχή εφοδιασμό καυσίμων και συχνά επιβαρύνουν και περιβαλλοντικά τις τοπικές κοινωνίες.
Εξοικονόμηση δισ. ευρώ μέσω μείωσης των ΥΚΩ
Το οικονομικό αποτύπωμα του έργου θεωρείται ιδιαίτερα σημαντικό και μετρήσιμο. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις του ΑΔΜΗΕ, η διασύνδεση προβλέπεται να οδηγήσει σε εξοικονόμηση περίπου 2,8 έως 3,6 δισ. ευρώ για τους καταναλωτές την περίοδο 2029-2053.
Η εξοικονόμηση αυτή σχετίζεται κυρίως με τον περιορισμό των Υπηρεσιών Κοινής Ωφέλειας (ΥΚΩ). Οι ΥΚΩ αποτελούν τον μηχανισμό μέσω του οποίου καλύπτεται το αυξημένο κόστος ηλεκτροδότησης των νησιών που δεν είναι συνδεδεμένα με το ηπειρωτικό σύστημα. Με την ηλεκτρική διασύνδεση των Δωδεκανήσων, το κόστος παραγωγής στα νησιά μειώνεται, καθώς αντικαθίσταται η τοπική πετρελαϊκή παραγωγή από ηλεκτρική ενέργεια που μεταφέρεται μέσω του εθνικού δικτύου.
Πρακτικά, πρόκειται για ένα έργο που δεν ενισχύει μόνο την ενεργειακή ασφάλεια και την ανθεκτικότητα του συστήματος, αλλά έχει και άμεση οικονομική διάσταση, αφού μειώνει ένα κόστος που σήμερα επιμερίζεται συνολικά στους καταναλωτές.
Καλώδια 1.290 χιλιομέτρων και μεταφορική ικανότητα 1.000 MW
Ο σχεδιασμός προβλέπει ότι η διασύνδεση θα υλοποιηθεί σε δύο φάσεις, με βασικό κορμό τη γραμμή Κορίνθου – Κω. Το τμήμα αυτό θα γίνει μέσω υποβρύχιου καλωδιακού συστήματος υψηλής τάσης συνεχούς ρεύματος (HVDC), συνολικού μήκους περίπου 430 χιλιομέτρων, εκ των οποίων τα 420 χιλιόμετρα θα είναι υποβρύχια. Πρόκειται για τεχνικά απαιτητική λύση, που επιλέγεται συχνά σε μεγάλες αποστάσεις και θαλάσσιες διασυνδέσεις, ώστε να διασφαλίζεται υψηλή απόδοση μεταφοράς.
Στη συνέχεια, η Κως θα συνδεθεί με τη Ρόδο μέσω υποβρύχιων καλωδίων μήκους περίπου 102 χιλιομέτρων, ενώ στον σχεδιασμό περιλαμβάνεται και η σύνδεση Ρόδου – Καρπάθου, ώστε να διαμορφωθεί ένας συνεκτικός «ηλεκτρικός διάδρομος» στο νοτιοανατολικό Αιγαίο.
Συνολικά, το υποβρύχιο καλωδιακό σύστημα που έχει προκηρυχθεί φτάνει περίπου τα 1.290 χιλιόμετρα. Θα διαθέτει αμφίδρομη ροή ισχύος και συνολική μεταφορική ικανότητα 1.000 MW, χαρακτηριστικά που προσθέτουν ευελιξία και ενισχύουν τη λειτουργική αξιοπιστία του συστήματος. Ο προϋπολογισμός για αυτό το τμήμα ανέρχεται σε 1,35 δισ. ευρώ.
Παράλληλα, «τρέχει» ο διαγωνισμός για τους σταθμούς μετατροπής στα δύο άκρα της διασύνδεσης Κορίνθου – Κω, καθώς και για τον νέο υποσταθμό στην Κω. Ο προϋπολογισμός του συγκεκριμένου διαγωνισμού ανέρχεται σε 809,1 εκατ. ευρώ, υπογραμμίζοντας τη συνολική κλίμακα της επένδυσης.
Λιγότερο πετρέλαιο, χαμηλότερο περιβαλλοντικό αποτύπωμα και περισσότερες ΑΠΕ
Η ηλεκτρική διασύνδεση των Δωδεκανήσων έχει έντονη περιβαλλοντική διάσταση. Οι πετρελαϊκοί σταθμοί ηλεκτροπαραγωγής που λειτουργούν σήμερα βρίσκονται συχνά κοντά σε κατοικημένες και τουριστικές περιοχές. Η σταδιακή υποκατάστασή τους από ηλεκτρική ενέργεια που μεταφέρεται μέσω του εθνικού συστήματος εκτιμάται ότι θα μειώσει το τοπικό περιβαλλοντικό φορτίο και θα βελτιώσει το ενεργειακό προφίλ των νησιών.
Ταυτόχρονα, η διασύνδεση δημιουργεί σημαντικά μεγαλύτερες δυνατότητες για αξιοποίηση Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας (ΑΠΕ) στην περιοχή. Όταν ένα νησιωτικό σύστημα είναι απομονωμένο, η διείσδυση ΑΠΕ περιορίζεται από τεχνικά όρια σταθερότητας. Με τη διασύνδεση, η παραγόμενη ενέργεια μπορεί να διοχετεύεται στο διασυνδεδεμένο σύστημα, διευκολύνοντας νέες επενδύσεις και επιτρέποντας καλύτερη αξιοποίηση του αιολικού και ηλιακού δυναμικού.
