Οι ιδιοκτήτες διατηρητέων ακινήτων αντιμετωπίζουν προκλήσεις που σχετίζονται με την συντήρηση και αξιοποίηση αυτών των πολύτιμων κτηρίων, τα οποία φέρουν μεγάλη αρχιτεκτονική και ιστορική αξία. Σε ημερίδα που διοργάνωσε ο Πανελλήνιος Σύλλογος Ιδιοκτητών Διατηρητέων Κτηρίων και Μνημείων, οι συμμετέχοντες αναγνώρισαν τις έντονες ανάγκες που έχουν οι ιδιοκτήτες για υποστήριξη από την Πολιτεία.
Ο προβληματισμός γύρω από τα διατηρητέα ακίνητα
Περίπου 25.000 κτήρια στην Ελλάδα έχουν χαρακτηριστεί διατηρητέα, ωστόσο, ορισμένα από αυτά έχουν εγκαταλειφθεί ή απαιτούν άμεσες παρεμβάσεις. Η πρόεδρος του Συλλόγου, Γιώτα Βρεττάκου-Μιχαλοπούλου, τόνισε ότι η κατάσταση έχει φτάσει σε κρίσιμο σημείο, με πολλούς ιδιοκτήτες να ανησυχούν για τη φθορά που έχει προκληθεί και την αναστρεψιμότητά της.
Υποχρεώσεις και περιορισμοί
Οι υποχρεώσεις που προκύπτουν από την διατήρηση αυτών των ακινήτων είναι πολλές και περίπλοκες. Αυτές περιλαμβάνουν περιορισμούς στην ανέγερση ή στην αλλαγή χρήσης των κτηρίων, γεγονός που δυσκολεύει περαιτέρω την κατάσταση. Οι ιδιοκτήτες ζητούν την απλοποίηση των διαδικασιών αδειοδότησης, καθώς οι απαιτούμενες εγκρίσεις από πολλαπλούς φορείς είναι συχνά χρονοβόρες και βάζουν σε κίνδυνο την βιωσιμότητα των έργων αποκατάστασης.
Φορολογικά κίνητρα και οικονομική υποστήριξη
Το οικονομικό κομμάτι είναι κρίσιμο στην συζήτηση για την διατήρηση των διατηρητέων ακινήτων. Η συντήρηση και αποκατάσταση ενός διατηρητέου είναι σημαντικά ακριβότερη σε σχέση με ένα συμβατικό ακίνητο. Οι περιορισμένες δυνατότητες αξιοποίησης καθιστούν την επίτευξη οικονομικών στόχων ακόμα πιο δύσκολη. Εκτός από την απλοποίηση των διαδικασιών αδειοδότησης, οι ιδιοκτήτες προτείνουν την υιοθέτηση συγκεκριμένων μέτρων, όπως φορολογικές ελαφρύνσεις και μείωση του ΕΝΦΙΑ.
Αξιοποίηση των πόρων από το Ταμείο Ανάκαμψης και από τα προγράμματα ΕΣΠΑ θα μπορούσε να προσφέρει σημαντική οικονομική ανακούφιση. Επιπλέον, η εγκαθίδρυση ενός μόνιμου προγράμματος ενίσχυσης, ανάλογου με το «Διατηρώ», είναι επιτακτική ανάγκη για την υποστήριξη των εργασιών αποκατάστασης.
Ευελιξία στις χρήσεις των διατηρητέων ακινήτων
Μια άλλη πτυχή που χρήζει προσοχής είναι η ανάγκη επανάχρησης των διατηρητέων κτηρίων. Χωρίς μια λειτουργική παρουσία στη σύγχρονη οικονομική και κοινωνική ζωή, αυτά τα μνημεία κινδυνεύουν με εγκατάλειψη. Η μεγαλύτερη ευελιξία στις επιτρεπόμενες χρήσεις μπορεί να επιτρέψει στα ακίνητα αυτά να αποκτήσουν και πάλι χρηματική και κοινωνική αξία. Είτε ως κατοικίες, είτε ως επαγγελματικοί ή πολιτιστικοί χώροι, η ουσία είναι να μπορέσουν να ενταχθούν ξανά στη ζωή της κοινότητας.
Η εμπλοκή του Δημοσίου
Επιπλέον, ο ρόλος του Δημοσίου είναι επίσης σημαντικός. Πολλά διατηρητέα κτήρια ανήκουν σε δημόσιους φορείς, οι οποίοι συχνά δεν προσφέρουν θετικά παραδείγματα αξιοποίησης. Η ενεργοποίηση αυτών των ακινήτων για κοινωνικές χρήσεις θα μπορούσε να συμβάλλει στη γενικότερη αλλαγή προοπτικής γύρω από την συντήρηση και αξιοποίηση του αρχιτεκτονικού μας πλούτου.
