Η ανάρτηση μιας φωτογραφίας από τις διακοπές μπορεί να μοιάζει η πιο αθώα, καθημερινή συνήθεια: ένα ηλιοβασίλεμα, ένα πιάτο με τοπικές γεύσεις, μια βόλτα σε κάποιο γραφικό σοκάκι. Κι όμως, πίσω από αυτό το στιγμιότυπο κρύβεται συχνά κάτι πολύ πιο «δυνατό» από ένα απλό αναμνηστικό.
Η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να εντοπίσει στοιχεία που αποκαλύπτουν τον προορισμό σας ακόμη κι όταν εσείς δεν έχετε γράψει τοποθεσία, δεν έχετε προσθέσει ετικέτες και δεν φαίνεται κανένα προφανές σημείο αναφοράς. Και αυτή η πληροφορία, όσο αθώα κι αν ακούγεται, μπορεί να γίνει το πρώτο βήμα για μια ιδιαίτερα πειστική απάτη.
Σύμφωνα με δημοσίευμα του «Guardian», νέα έρευνα έδειξε ότι ένας πράκτορας τεχνητής νοημοσύνης μπορεί να «διαβάσει» μια εικόνα όπως θα την διάβαζε ένας έμπειρος ντετέκτιβ: αναλύοντας το φόντο, την αρχιτεκτονική, τις πινακίδες, την οδική σήμανση, ακόμη και τον φωτισμό και τη χρωματική παλέτα της περιοχής. Όλα αυτά αρκούν, πολλές φορές, για να εντοπιστεί με εντυπωσιακή ακρίβεια το σημείο όπου τραβήχτηκε η φωτογραφία. Το πρόβλημα δεν είναι μόνο ο εντοπισμός της τοποθεσίας. Είναι το πώς αυτή η πληροφορία μπορεί να αξιοποιηθεί ώστε οι απάτες μέσω SMS ή email να μοιάζουν αληθινές, «κομμένες και ραμμένες» πάνω στην πραγματικότητά σας.
Πώς η τεχνητή νοημοσύνη εντοπίζει την τοποθεσία σε φωτογραφίες
Η McAfee, εταιρεία που ειδικεύεται στο λογισμικό προστασίας από ιούς, δοκίμασε στην πράξη το πόσο εύκολα μπορεί η τεχνητή νοημοσύνη να βρει πού βρισκόσασταν. Χρησιμοποίησε δύο δωρεάν διαθέσιμα μοντέλα τεχνητής νοημοσύνης για να εξετάσει περισσότερες από 21.000 φωτογραφίες ταξιδιών. Τα αποτελέσματα ήταν αποκαλυπτικά: το ένα μοντέλο εντόπισε σωστά την τοποθεσία στο 91% των φωτογραφιών και το δεύτερο στο 87%.
Στη συνέχεια, εργαζόμενοι της εταιρείας κλήθηκαν να επαναλάβουν το πείραμα με δικές τους φωτογραφίες. Πολλοί δήλωσαν ότι ένιωσαν άβολα όταν συνειδητοποίησαν πόσο γρήγορα και εύκολα μπορούσε να εντοπιστεί ο τόπος των διακοπών τους.
Το βασικό συμπέρασμα της McAfee ήταν ξεκάθαρο: οι υπολογιστές δεν χρειάζονται ούτε «ετικέτες» τοποθεσίας ούτε μεταδεδομένα (όπως γεωγραφικές συντεταγμένες) για να καταλάβουν πού τραβήχτηκε μια εικόνα. «Αυτό που κάνει η τεχνητή νοημοσύνη είναι να προσθέτει το πλαίσιο και έτσι η απάτη και οι απειλές αποκτούν αξιοπιστία», δήλωσε η Βόνι Γκαμό, επικεφαλής της McAfee.
Ποιες φωτογραφίες «προδίδουν» πιο εύκολα τον προορισμό σας
Δεν είναι όλες οι εικόνες το ίδιο «εύκολες» για αναγνώριση. Η τεχνητή νοημοσύνη έχει μεγαλύτερη πιθανότητα να εντοπίσει την τοποθεσία όταν η φωτογραφία περιλαμβάνει:
– αναγνωρίσιμα αξιοθέατα ή μνημεία,
– ορίζοντες πόλεων ή χαρακτηριστική αρχιτεκτονική,
– πινακίδες, επιγραφές, ονόματα δρόμων,
– οδική σήμανση, στάσεις, χάρτες ή πληροφοριακές πινακίδες,
– βιτρίνες καταστημάτων, πάγκους με φαγητά, συσκευασίες προϊόντων ή τοπικές μάρκες.
Αντίθετα, όταν μια φωτογραφία έχει τραβηχτεί σε παραλία ή σε δωμάτιο ξενοδοχείου, η ακρίβεια συνήθως μειώνεται. Όμως αυτό δεν σημαίνει ότι είστε «ασφαλείς». Όπως επισημαίνει η McAfee, είναι πιθανό το σύστημα να εντοπίσει τουλάχιστον τη χώρα στην οποία βρίσκεστε. Και μόνο αυτό μπορεί να είναι αρκετό για τους απατεώνες, ειδικά όταν συνδυάζεται με άλλα στοιχεία που έχετε δημοσιεύσει (ημερομηνίες, σχόλια, stories, check-ins φίλων).
Χαρακτηριστικά παραδείγματα δείχνουν πόσο λεπτομερής μπορεί να γίνει η ανάλυση: σε μία δοκιμή, το ChatGPT κλήθηκε να εντοπίσει μια φωτογραφία ενός ποταμού με δέντρα στο προσκήνιο και κατάφερε να προσδιορίσει σωστά την τοποθεσία ως το Hastings-on-Hudson, στην πολιτεία της Νέας Υόρκης.
Σε άλλη φωτογραφία με λουλούδια, η τεχνητή νοημοσύνη εντόπισε τους κήπους Κέκενχοφ στην Ολλανδία, αναγνωρίζοντας ότι η διάταξη των τουλιπών, μαζί με τα μικρότερα μπλε λουλούδια ανάμεσά τους, «ταιριάζει» με τους διάσημους κήπους.
Πώς οι απατεώνες μετατρέπουν μια φωτογραφία σε πειστική απάτη
Όταν κάποιος γνωρίζει πού βρίσκεστε —ή πού βρεθήκατε— μπορεί να χτίσει ένα σενάριο που μοιάζει απολύτως πραγματικό. Οι εγκληματίες μπορούν να αξιοποιήσουν την τοποθεσία για να ενισχύσουν την αξιοπιστία των μηνυμάτων τους, για παράδειγμα:
– Να ισχυριστούν ότι εντοπίστηκε «ασυνήθιστη δραστηριότητα» στην κάρτα σας ενώ βρίσκεστε σε συγκεκριμένο προορισμό.
– Να αναφερθούν σε ξενοδοχείο ή περιοχή, κάνοντας την επικοινωνία να φαίνεται «στοχευμένη».
– Να πουν ότι έγινε απόπειρα σύνδεσης στον λογαριασμό σας από τη χώρα όπου ταξιδεύετε, ζητώντας σας να επιβεβαιώσετε στοιχεία ή να πατήσετε σύνδεσμο.
Το κοινό στοιχείο σε αυτά τα σενάρια είναι η ψυχολογική πίεση. Όταν ένα μήνυμα περιέχει αληθοφανείς λεπτομέρειες, είναι πιο εύκολο να πανικοβληθείτε και να δράσετε βιαστικά.
Τι μπορείτε να κάνετε για να προστατευτείτε όταν ανεβάζετε φωτογραφίες
Αν θέλετε να δημοσιεύετε φωτογραφίες από τα ταξίδια σας, η πιο απλή και αποτελεσματική κίνηση είναι να περιμένετε μέχρι να επιστρέψετε στο σπίτι. Έτσι μειώνετε τις πιθανότητες να στοχευθείτε την ώρα που λείπετε, αλλά και να επιβεβαιώσετε σε τρίτους ότι δεν βρίσκεστε στην καθημερινή σας ρουτίνα.
Επιπλέον, αξίζει να:
– αλλάξετε τις ρυθμίσεις απορρήτου ώστε τις αναρτήσεις να τις βλέπουν μόνο άνθρωποι που γνωρίζετε,
– αποφεύγετε φωτογραφίες με πινακίδες, ονόματα δρόμων ή διακριτικά ξενοδοχείων,
– προσέχετε μηνύματα που δημιουργούν αίσθημα επείγοντος και σας καλούν να ενεργήσετε «άμεσα»,
– μην κάνετε κλικ σε συνδέσμους που περιλαμβάνονται σε ύποπτα SMS ή email,
– επικοινωνείτε με την τράπεζά σας μόνο μέσω των επίσημων στοιχείων της (ιστότοπος, εφαρμογή ή ο αριθμός στο πίσω μέρος της κάρτας).
Οι φωτογραφίες από τις διακοπές είναι όμορφες, αλλά πλέον δεν είναι πάντα αθώες. Η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να μετατρέψει ένα απλό στιγμιότυπο σε πληροφορία ακριβείας, και αυτή η πληροφορία μπορεί να γίνει «όπλο» στα χέρια απατεώνων. Με λίγη προσοχή στο τι ανεβάζετε, πότε το ανεβάζετε και πώς αντιδράτε σε ύποπτα μηνύματα, μπορείτε να συνεχίσετε να μοιράζεστε τις στιγμές σας χωρίς να δίνετε στους εγκληματίες το πλεονέκτημα που αναζητούν.
