Μόλις μία ημέρα πριν ανοίξει η 90ή ΔΕΘ, η ελληνική οικονομία έχει ακόμη ένα κρίσιμο ραντεβού με την DBRS Morningstar, που φέρνει στο προσκήνιο τα δημόσια οικονομικά, το χρέος και τις προοπτικές ανάπτυξης της χώρας. Η αξιολόγηση της 4ης Σεπτεμβρίου 2026 —η πρώτη προγραμματισμένη ετυμηγορία της DBRS για την Ελλάδα μέσα στη χρονιά— έρχεται σε ένα ιδιαίτερα «φορτισμένο» timing: ακολουθεί αμέσως μετά η ομιλία του πρωθυπουργού στα εγκαίνια της ΔΕΘ και οι ανακοινώσεις για τα οικονομικά μέτρα, οι οποίες φέτος θα έχουν ορίζοντα τετραετίας και θα συνδέονται άμεσα με το δημοσιονομικό περιθώριο που διαμορφώνεται ενόψει του 2027.
Ακριβώς γι’ αυτό, η έκθεση της DBRS δεν θα λειτουργήσει μόνο ως μια τυπική αποτίμηση της πιστοληπτικής εικόνας της χώρας. Θα αποτελέσει και ένα ισχυρό μήνυμα προς αγορές, επενδυτές και κυβέρνηση, σε μια περίοδο κατά την οποία η συζήτηση για τις δυνατότητες νέων παρεμβάσεων (φοροελαφρύνσεις, ενισχύσεις, μέτρα για το εισόδημα) εξαρτάται όλο και περισσότερο από τη διατηρησιμότητα των πλεονασμάτων και τον ρυθμό αποκλιμάκωσης του χρέους.
DBRS και Ελλάδα: Η τρέχουσα αξιολόγηση στο BBB και τι σημαίνει
Σήμερα η DBRS βαθμολογεί την Ελλάδα με BBB και σταθερές προοπτικές (stable trend), δηλαδή μία βαθμίδα πάνω από το κατώφλι εισόδου στην επενδυτική κατηγορία σύμφωνα με τη δική της κλίμακα. Στην προηγούμενη αξιολόγηση, στις 6 Μαρτίου 2026, ο οίκος δεν προχώρησε σε καμία αλλαγή ούτε στη βαθμίδα ούτε στο outlook, εκτιμώντας ότι οι θετικές επιδόσεις σε οικονομικό και δημοσιονομικό επίπεδο αντισταθμίζονταν από κινδύνους που συνέχιζαν να προέρχονται από το διεθνές περιβάλλον.
Ωστόσο, η εικόνα με την οποία προσέρχεται η Ελλάδα στη φθινοπωρινή αξιολόγηση της DBRS έχει και νέα δεδομένα. Στις 17 Αυγούστου, ο ιαπωνικός οίκος R&I διατήρησε την αξιολόγηση της Ελλάδας στο BBB, αλλά αναβάθμισε τις προοπτικές από σταθερές σε θετικές, επικαλούμενος την πορεία της ανάπτυξης, τα πρωτογενή πλεονάσματα και την υποχώρηση του χρέους. Παρότι κάθε οίκος έχει τη δική του μεθοδολογία και βαρύτητες, τέτοιες κινήσεις ενισχύουν το «αφήγημα» ότι η χώρα παραμένει σε τροχιά βελτίωσης, εφόσον δεν υπάρξουν ανατροπές.
Το δημόσιο χρέος ως βασικό «κλειδί» για την DBRS
Το ελληνικό δημόσιο χρέος παραμένει ο κεντρικός άξονας γύρω από τον οποίο περιστρέφεται μεγάλο μέρος της αξιολόγησης. Ήδη από τον Μάρτιο, η DBRS είχε υπογραμμίσει ότι ένας από τους βασικούς παράγοντες που θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε μελλοντική αναβάθμιση είναι η σταθερή μείωση του λόγου χρέους προς ΑΕΠ, με στήριγμα ισχυρά και διατηρήσιμα δημοσιονομικά αποτελέσματα.
Παράλληλα, ο οίκος έχει θέσει ως δεύτερη κρίσιμη προϋπόθεση τη συνέχιση μεταρρυθμίσεων που ενισχύουν τις επενδύσεις και βελτιώνουν τις μακροπρόθεσμες αναπτυξιακές δυνατότητες. Με άλλα λόγια, η DBRS δεν «μετρά» μόνο αριθμούς, αλλά αξιολογεί και το κατά πόσο η χώρα χτίζει δομές που θα στηρίζουν ανάπτυξη πέρα από συγκυριακές ενισχύσεις.
Από την άλλη πλευρά, η DBRS εξακολουθεί να βλέπει το υψηλό επίπεδο του χρέους ως περιοριστικό παράγοντα για το πιστωτικό προφίλ της Ελλάδας. Μαζί του, αναφέρονται ζητήματα όπως η χαμηλότερη παραγωγικότητα και οι εξωτερικές ανισορροπίες, με χαρακτηριστικό παράδειγμα το έλλειμμα στο ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών. Αυτά τα στοιχεία λειτουργούν ως υπενθύμιση ότι η βελτίωση της αξιολόγησης δεν εξαρτάται μόνο από το κράτος και τον προϋπολογισμό, αλλά και από τη συνολική ανταγωνιστικότητα της οικονομίας.
Πλεονάσματα, προϋπολογισμός και το σήμα που εκπέμπεται πριν από τη ΔΕΘ
Η εκτέλεση του προϋπολογισμού είναι αναπόφευκτα κομμάτι της συζήτησης, καθώς η δημοσιονομική επίδοση αποτελεί βασικό στήριγμα της σημερινής αξιολόγησης από την DBRS. Στο επτάμηνο Ιανουαρίου – Ιουλίου, το πρωτογενές πλεόνασμα σε τροποποιημένη ταμειακή βάση έφτασε τα 5,725 δισ. ευρώ, έναντι στόχου 4,417 δισ. ευρώ.
Παρόλα αυτά, το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών επισημαίνει ότι αν αφαιρεθούν συγκεκριμένοι ετεροχρονισμοί πληρωμών και έκτακτες εγγραφές, η υπέρβαση έναντι του στόχου περιορίζεται στα 256 εκατ. ευρώ. Η διάκριση αυτή έχει ιδιαίτερη βαρύτητα, ειδικά παραμονές ΔΕΘ, γιατί το ταμειακό πρωτογενές αποτέλεσμα δεν ταυτίζεται ούτε με τον διαθέσιμο δημοσιονομικό χώρο για μόνιμες παρεμβάσεις ούτε με το αποτέλεσμα της Γενικής Κυβέρνησης σε δημοσιονομικούς όρους. Με απλά λόγια, άλλο είναι το «τι δείχνει το ταμείο» και άλλο το τι μπορεί να δοθεί με ασφάλεια χωρίς να τεθούν σε κίνδυνο οι στόχοι και οι κανόνες.
Ανάπτυξη μετά το Ταμείο Ανάκαμψης: Το μεγάλο ερώτημα
Το δεύτερο μεγάλο στοίχημα αφορά τη διάρκεια της αναπτυξιακής δυναμικής. Η DBRS έχει ήδη προειδοποιήσει ότι μεσοπρόθεσμα η αποκλιμάκωση του χρέους δεν εξαρτάται μόνο από τα πρωτογενή πλεονάσματα, αλλά και από το κατά πόσο η Ελλάδα θα συνεχίσει να αναπτύσσεται όταν ολοκληρωθεί ο κύκλος των επιχορηγήσεων του Ταμείου Ανάκαμψης το 2026.
Αυτό σημαίνει ότι στις 4 Σεπτεμβρίου το ενδιαφέρον δεν θα περιοριστεί στο εάν η DBRS θα διατηρήσει αμετάβλητο το BBB. Ιδιαίτερη βαρύτητα θα έχει και η «γλώσσα» της έκθεσης: τι θα πει για τη βιωσιμότητα της δημοσιονομικής πολιτικής, για το επενδυτικό περιβάλλον, για την παραγωγικότητα, για τις εξωτερικές ανισορροπίες και για την ικανότητα της οικονομίας να κρατήσει ρυθμό ανάπτυξης στην «επόμενη ημέρα» χωρίς την ίδια ένταση ευρωπαϊκών πόρων.
Η ουσία είναι πως η αξιολόγηση της DBRS, λίγες ώρες πριν από τη ΔΕΘ, λειτουργεί σαν πρόγευση του πλαισίου μέσα στο οποίο θα κινηθεί η κυβερνητική οικονομική ατζέντα: πόσο «άνετα» μπορεί να μιλήσει για μέτρα, πόσο πειστικά μπορεί να τεκμηριώσει ότι το χρέος συνεχίζει να μειώνεται και, κυρίως, κατά πόσο μπορεί να χτίσει προσδοκίες για ένα επόμενο βήμα στην αξιολόγηση. Αν η DBRS αφήσει έστω και ένα σαφές παράθυρο για αναβάθμιση στον επόμενο κύκλο, το σήμα προς τις αγορές θα είναι ισχυρό. Αν αντίθετα επιμείνει στις επιφυλάξεις της, το μήνυμα θα είναι ότι η πρόοδος πρέπει να συνεχιστεί με μεγαλύτερη συνέπεια, ειδικά σε ό,τι αφορά την ανάπτυξη μετά το Ταμείο Ανάκαμψης και τη διαρθρωτική ενίσχυση της οικονομίας.
