Σοβαρά ερωτήματα για την ασφάλεια των σχολικών υποδομών και την απουσία συστηματικών ελέγχων θέτει ο αντιπρόεδρος της ΟΛΜΕ, Κωνσταντίνος Νικηφόρος, με αφορμή το πρόβλημα των οσμών που εξακολουθεί να απασχολεί το σχολικό συγκρότημα της Γκράβας.
Οι σχολικές μονάδες παραμένουν κλειστές για δεύτερη εβδομάδα, ενώ τα μαθήματα συνεχίζονται μέσω τηλεκπαίδευσης. Παρά τους ελέγχους που έχουν πραγματοποιηθεί, η αιτία των οσμών δεν έχει αποσαφηνιστεί και δεν έχει δοθεί το απαραίτητο «πράσινο φως» για την ασφαλή επαναλειτουργία των σχολείων. Το γεγονός ότι, με βάση όσα έχουν αναφερθεί από τους ελέγχους, δεν έχει διαπιστωθεί διαρροή, δεν έχει οδηγήσει μέχρι στιγμής σε οριστική επίλυση του προβλήματος.
Η τεχνική διερεύνηση συνεχίζεται, ενώ αναμένεται και νέα έκθεση για την κατάσταση των εγκαταστάσεων. «Δύο εβδομάδες να μην έχουμε μάθει τι έχει γίνει; Δεν είναι ότι ξέρουμε τι γίνεται και το φτιάχνουμε. Δεν ξέρει κανείς τι έχει γίνει», σημείωσε χαρακτηριστικά ο κ. Νικηφόρος, εκφράζοντας την ανησυχία του για την παρατεταμένη αβεβαιότητα γύρω από την υπόθεση.
Νέοι έλεγχοι στο σύστημα φυσικού αερίου
Όπως ανέφερε ο αντιπρόεδρος της ΟΛΜΕ, μετά τον πρώτο έλεγχο από εταιρεία στην οποία είχε αναθέσει τη διερεύνηση ο Δήμος Αθηναίων, ακολούθησαν νέες τεχνικές εξετάσεις με τη συμμετοχή μηχανικών του Τεχνικού Επιμελητηρίου Ελλάδας. Η αρχική διερεύνηση έδειξε, σύμφωνα με την περιγραφή του, ότι η εγκατάσταση φυσικού αερίου ανάγεται στο 2003. Παράλληλα, διαπιστώθηκε ότι έχουν πραγματοποιηθεί παρεμβάσεις σε σχέση με τον αρχικό σχεδιασμό της εγκατάστασης. Ωστόσο, παραμένουν ερωτήματα σχετικά με τον χρόνο κατά τον οποίο έγιναν οι αλλαγές, τον φορέα ή τα πρόσωπα που είχαν την ευθύνη για αυτές, καθώς και το κατά πόσο η εγκατάσταση ανταποκρίνεται στις απαιτούμενες προδιαγραφές ασφαλείας. Ο κ. Νικηφόρος υπογράμμισε ότι η αδυναμία παροχής της απαραίτητης βεβαίωσης για την ορθότητα και την ασφάλεια της εγκατάστασης καθιστά αναγκαία την ολοκλήρωση των ελέγχων πριν από οποιαδήποτε απόφαση για την επαναλειτουργία των σχολείων. Μέχρι να υπάρξει τεχνική τεκμηρίωση για την αιτία των οσμών και να διαπιστωθεί ότι οι εγκαταστάσεις είναι ασφαλείς, η επιστροφή μαθητών και εκπαιδευτικών στις σχολικές αίθουσες παραμένει ανοιχτό ζήτημα.
Το αίτημα για πιστοποιητικά ασφάλειας σε όλα τα σχολεία
Με αφορμή την υπόθεση της Γκράβας, ο αντιπρόεδρος της ΟΛΜΕ επανέφερε το αίτημα της Ομοσπονδίας για την καθιέρωση συστηματικών ελέγχων και πιστοποιήσεων σε όλες τις σχολικές μονάδες της χώρας. Όπως επισήμανε, θα πρέπει να υπάρχουν σαφείς και επικαιροποιημένες πιστοποιήσεις για κρίσιμες υποδομές των σχολείων, μεταξύ των οποίων οι ηλεκτρολογικές εγκαταστάσεις, η πυρασφάλεια, οι καυστήρες και τα συστήματα φυσικού αερίου. Παράλληλα, έθεσε ζήτημα ελέγχου της στατικής και της αντισεισμικής επάρκειας των σχολικών κτιρίων, ώστε να υπάρχει συνολική εικόνα για την κατάσταση των εγκαταστάσεων και όχι μόνο εκ των υστέρων διερεύνηση όταν προκύπτει κάποιο περιστατικό. «Δεν πάει κάποιος εκεί να τσεκάρει το φυσικό αέριο, αν είναι εντάξει, αν υπάρχουν διαρροές. Τίποτα», ανέφερε, υποστηρίζοντας ότι η ασφάλεια μιας σχολικής μονάδας δεν μπορεί να θεωρείται δεδομένη χωρίς τους αναγκαίους ελέγχους και τις αντίστοιχες πιστοποιήσεις.
Κατά τον ίδιο, οι έλεγχοι πρέπει να πραγματοποιούνται προληπτικά και σε τακτική βάση, ώστε να εντοπίζονται εγκαίρως προβλήματα που μπορεί να επηρεάσουν την ομαλή και ασφαλή λειτουργία των σχολείων. Ο αντιπρόεδρος της ΟΛΜΕ υποστήριξε επίσης ότι η ευθύνη για τις διαδικασίες αυτές δεν μπορεί να μεταφέρεται στους διευθυντές των σχολείων. Όπως σημείωσε, οι διευθυντές δεν διαθέτουν ούτε τους απαιτούμενους οικονομικούς πόρους ούτε τις τεχνικές αρμοδιότητες για να αναλάβουν τους συγκεκριμένους ελέγχους και τις πιστοποιήσεις.
Οι ευθύνες των δήμων και ο ρόλος του υπουργείου Παιδείας
Στο επίκεντρο των παρεμβάσεων του κ. Νικηφόρου βρέθηκε και η κατανομή των αρμοδιοτήτων μεταξύ των δήμων και του υπουργείου Παιδείας. Οι δήμοι, που έχουν την ευθύνη για τη συντήρηση των σχολικών εγκαταστάσεων, θα πρέπει να προχωρούν στις αναγκαίες ενέργειες για τη διενέργεια των ελέγχων και την εξασφάλιση των απαιτούμενων πιστοποιητικών. Την ίδια ώρα, ο αντιπρόεδρος της ΟΛΜΕ ζήτησε από το υπουργείο Παιδείας να παρέμβει, ώστε να δημιουργηθεί οργανωμένο πλαίσιο ελέγχων για το σύνολο των σχολικών μονάδων. Αναφερόμενος στις οικονομικές δυσκολίες που ενδέχεται να επικαλεστούν οι δήμοι, έθεσε ως προτεραιότητα την ασφάλεια των μαθητών και των εκπαιδευτικών. «Πόσο θα κοστίσει κάτι τέτοιο όταν έχει να κάνει με την ασφάλεια των παιδιών μας;», διερωτήθηκε, τονίζοντας ότι οι απαραίτητοι έλεγχοι δεν μπορεί να εξαρτώνται από την οικονομική δυνατότητα κάθε σχολικής μονάδας ή κάθε δήμου. Παράλληλα, άσκησε κριτική για τη διαχείριση των οικονομικών πόρων που προορίζονται για τις σχολικές ανάγκες. Επισήμανε ότι η κατάργηση των σχολικών επιτροπών έχει μεταβάλει τον τρόπο διαχείρισης των σχετικών κονδυλίων και ζήτησε να διασφαλιστεί ότι τα χρήματα φτάνουν στα σχολεία, προκειμένου να καλύπτονται οι ανάγκες τους. Το ζήτημα, όπως προκύπτει από τις θέσεις που διατύπωσε, αφορά όχι μόνο την αντιμετώπιση της συγκεκριμένης περίπτωσης στη Γκράβα, αλλά και τη διαμόρφωση ενός σταθερού μηχανισμού για τη συντήρηση, τον έλεγχο και την πιστοποίηση των σχολικών υποδομών.
Το μέγεθος του σχολικού συγκροτήματος της Γκράβας
Η έκταση του σχολικού συγκροτήματος καθιστά ιδιαίτερα σημαντική την άμεση αποσαφήνιση της κατάστασης. Η Γκράβα περιλαμβάνει 18 σχολικές μονάδες, στις οποίες φοιτούν περίπου 4.000 μαθητές και εργάζονται περίπου 450 εκπαιδευτικοί. Η συνέχιση της αναστολής λειτουργίας επηρεάζει το σύνολο αυτής της εκπαιδευτικής κοινότητας, ενώ ταυτόχρονα προκαλεί επιπλέον δυσκολίες στον προγραμματισμό της σχολικής χρονιάς και στην καθημερινότητα των οικογενειών. Ο κ. Νικηφόρος τόνισε ότι η υπόθεση αναδεικνύει τις ελλείψεις στην προληπτική συντήρηση και στην πιστοποίηση των σχολικών εγκαταστάσεων. Όπως σημείωσε, η ανάγκη για ελέγχους δεν θα πρέπει να προκύπτει μόνο όταν εμφανίζεται ένα περιστατικό που προκαλεί ανησυχία. Κατά την ίδια τοποθέτηση, εάν δεν είχαν εμφανιστεί οι οσμές, το ζήτημα των πιστοποιήσεων ενδεχομένως να μην είχε τεθεί με την ίδια ένταση, παρότι οι σχολικές μονάδες λειτουργούσαν κανονικά. Η συγκεκριμένη παρατήρηση συνδέεται με το αίτημα για περιοδικούς και ανεξάρτητους ελέγχους, οι οποίοι θα πραγματοποιούνται ανεξάρτητα από την ύπαρξη καταγγελιών ή εμφανών προβλημάτων στις εγκαταστάσεις.
Η τηλεκπαίδευση και οι επιπτώσεις στις οικογένειες
Η παράταση της αναστολής λειτουργίας των σχολείων για δεύτερη εβδομάδα έχει οδηγήσει στη συνέχιση των μαθημάτων μέσω τηλεκπαίδευσης. Η λύση αυτή εφαρμόζεται όσο παραμένει σε εξέλιξη η τεχνική διερεύνηση, χωρίς όμως να εξαλείφει τις δυσκολίες που δημιουργεί η απουσία της διά ζώσης εκπαιδευτικής διαδικασίας. Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί η κατάσταση στις σχολικές μονάδες ειδικής αγωγής που περιλαμβάνονται στο συγκρότημα της Γκράβας. Η εξ αποστάσεως διδασκαλία δεν μπορεί να καλύψει με τον ίδιο τρόπο τις ανάγκες όλων των μαθητών, καθώς η λειτουργία των συγκεκριμένων μονάδων συνδέεται και με την παρουσία εξειδικευμένου προσωπικού και την άμεση υποστήριξη των παιδιών στο σχολικό περιβάλλον. Πρόσθετες πρακτικές δυσκολίες αντιμετωπίζουν οι οικογένειες, ιδίως όταν πρόκειται για μικρά παιδιά που χρειάζονται την παρουσία και τη φροντίδα ενός ενήλικα κατά τη διάρκεια της ημέρας. Η διακοπή της διά ζώσης λειτουργίας επηρεάζει έτσι όχι μόνο το εκπαιδευτικό πρόγραμμα, αλλά και την καθημερινή οργάνωση των νοικοκυριών. Ο αντιπρόεδρος της ΟΛΜΕ χαρακτήρισε ιδιαίτερα σοβαρές τις συνέπειες της παρατεταμένης αναστολής και ζήτησε να δοθεί άμεσα λύση, ώστε να αποκατασταθεί η ομαλή εκπαιδευτική διαδικασία χωρίς να τεθεί σε κίνδυνο η ασφάλεια μαθητών και εκπαιδευτικών.
Αναμονή για το πόρισμα του ΤΕΕ
Η επόμενη τεχνική έκθεση αναμένεται να αποτελέσει κρίσιμο στοιχείο για τη διερεύνηση της υπόθεσης και την αξιολόγηση των συνθηκών ασφαλείας στο σχολικό συγκρότημα. Η έκθεση θα πρέπει να συμβάλει στην αποσαφήνιση της αιτίας των οσμών, στην αξιολόγηση των παρεμβάσεων που έχουν γίνει στο σύστημα φυσικού αερίου και στην τεκμηρίωση της καταλληλότητας των εγκαταστάσεων για την επαναλειτουργία των σχολείων. Μέχρι να ολοκληρωθούν οι έλεγχοι και να δοθεί η αναγκαία τεχνική βεβαίωση, τα σχολεία της Γκράβας θα συνεχίσουν να λειτουργούν με τηλεκπαίδευση. Η απόφαση για την επιστροφή των μαθητών και των εκπαιδευτικών στις σχολικές μονάδες θα εξαρτηθεί από τα ευρήματα των τεχνικών εξετάσεων και την επίσημη αξιολόγηση της ασφάλειας των εγκαταστάσεων. Για τον Κωνσταντίνο Νικηφόρο, η υπόθεση της Γκράβας δεν θα πρέπει να αντιμετωπιστεί ως μεμονωμένο περιστατικό. Αντίθετα, όπως υποστηρίζει, θα πρέπει να αποτελέσει αφορμή για συνολικό έλεγχο των σχολικών υποδομών, με σαφή κατανομή ευθυνών, επαρκή χρηματοδότηση και συστηματική πιστοποίηση της ασφάλειας των εγκαταστάσεων. Το αίτημα αφορά την ύπαρξη απαραίτητων πιστοποιήσεων σε κάθε σχολείο και την τακτική επανεξέταση των εγκαταστάσεων, ώστε οι μαθητές και οι εκπαιδευτικοί να βρίσκονται σε ασφαλές περιβάλλον. Παράλληλα, ζητείται η σχολική λειτουργία να μην εξαρτάται από την εκ των υστέρων αντιμετώπιση προβλημάτων, αλλά από ένα οργανωμένο σύστημα προληπτικών ελέγχων και συντήρησης.
