Η υψηλή ζήτηση για θερμοκήπια καταγράφεται σε ολόκληρη την Ελλάδα, καθώς εκατοντάδες παραγωγοί σχεδιάζουν επενδύσεις για την κατασκευή νέων εγκαταστάσεων και τον εκσυγχρονισμό υφιστάμενων μονάδων. Το ενδιαφέρον αποτυπώνεται στον αριθμό των αιτήσεων που υποβλήθηκαν στο νέο πρόγραμμα ενίσχυσης, αλλά και στο συνολικό ύψος των επενδύσεων, το οποίο προσεγγίζει τα 477,1 εκατ. ευρώ.
Σύμφωνα με τα στοιχεία του υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, κατατέθηκαν συνολικά 944 αιτήσεις στο πλαίσιο της παρέμβασης Π3-73-2.9 του Στρατηγικού Σχεδίου της ΚΑΠ 2023-2027. Η συγκεκριμένη παρέμβαση αφορά την κατασκευή και τον εκσυγχρονισμό θερμοκηπίων, καθώς και προσπελάσιμων στεγάστρων φυτικής παραγωγής.
Η γεωγραφική κατανομή των προτάσεων δείχνει ότι το επενδυτικό ενδιαφέρον δεν περιορίζεται σε μία μόνο παραγωγική ζώνη. Η Κρήτη και η Δυτική Ελλάδα συγκεντρώνουν περισσότερες από τις μισές αιτήσεις, ενώ σημαντική παρουσία έχουν επίσης η Κεντρική Μακεδονία και η Θεσσαλία. Μάλιστα, η Θεσσαλία εμφανίζει λιγότερα επενδυτικά σχέδια, αλλά υψηλότερο μέσο προϋπολογισμό ανά αίτηση.
Υψηλή ζήτηση για θερμοκήπια και σημαντικές επενδύσεις
Από το συνολικό ποσό των 477,1 εκατ. ευρώ που προτείνεται να επενδυθεί, τα 267,7 εκατ. ευρώ αφορούν τη δημόσια ενίσχυση. Τα υπόλοιπα 209,4 εκατ. ευρώ αντιστοιχούν στην ιδιωτική συμμετοχή των παραγωγών.
Με βάση τα ποσά που δηλώθηκαν στις αιτήσεις, για κάθε 100 ευρώ επένδυσης περίπου 56 ευρώ αναμένεται να προέλθουν από δημόσια χρηματοδότηση και 44 ευρώ από ιδιωτικά κεφάλαια. Η αναλογία αυτή καταδεικνύει τόσο τη σημαντική συμβολή του προγράμματος όσο και την πρόθεση των παραγωγών να διαθέσουν ίδια κεφάλαια για την ανάπτυξη των εκμεταλλεύσεών τους.
«Το ιδιαίτερα υψηλό επενδυτικό ενδιαφέρον για την κατασκευή και τον εκσυγχρονισμό θερμοκηπιακών εγκαταστάσεων επιβεβαιώνει τη δυναμική του αγροτικού τομέα και τη διάθεση των παραγωγών να επενδύσουν σε σύγχρονες και ανταγωνιστικές εκμεταλλεύσεις», δήλωσε η Αργυρώ Ζέρβα, Γενική Γραμματέας Ενωσιακών Πόρων και Υποδομών του υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων.
Η ίδια ανέφερε ότι η αξιολόγηση των αιτήσεων έχει ήδη ξεκινήσει από τις αρμόδιες υπηρεσίες των Περιφερειών. Στόχος είναι η διαδικασία να ολοκληρωθεί το συντομότερο δυνατόν, ώστε οι πρώτες αποφάσεις ένταξης να εκδοθούν εντός του έτους.
Η Κρήτη και η Δυτική Ελλάδα στην κορυφή
Η μεγαλύτερη συγκέντρωση ενδιαφέροντος εντοπίζεται στην Κρήτη. Στο νησί υποβλήθηκαν 272 προτάσεις, συνολικού προϋπολογισμού 112,4 εκατ. ευρώ. Η αιτούμενη δημόσια ενίσχυση ανέρχεται σε περισσότερα από 62,8 εκατ. ευρώ, ενώ η ιδιωτική συμμετοχή υπολογίζεται σε περίπου 49,6 εκατ. ευρώ.
Η Κρήτη συγκεντρώνει σχεδόν τρεις στις δέκα αιτήσεις που κατατέθηκαν σε πανελλαδικό επίπεδο, γεγονός που την κατατάσσει πρώτη ως προς το επενδυτικό ενδιαφέρον για θερμοκηπιακές καλλιέργειες.
Ακολουθεί η Δυτική Ελλάδα, όπου κατατέθηκαν 242 αιτήσεις. Ο συνολικός προϋπολογισμός των προτεινόμενων επενδύσεων φτάνει τα 98,8 εκατ. ευρώ, ενώ οι παραγωγοί ζητούν δημόσια χρηματοδότηση ύψους 52,9 εκατ. ευρώ.
Μαζί, η Κρήτη και η Δυτική Ελλάδα συγκεντρώνουν 514 από τις 944 αιτήσεις, δηλαδή περισσότερο από το 54% του συνόλου. Ο συνολικός προϋπολογισμός των επενδυτικών σχεδίων στις δύο Περιφέρειες ξεπερνά τα 211 εκατ. ευρώ.
Οι αιτήσεις ανά Περιφέρεια
Η εικόνα διαφοροποιείται όταν εξετάζεται όχι μόνο ο αριθμός των αιτήσεων, αλλά και το οικονομικό μέγεθος κάθε επενδυτικού σχεδίου.
– Κεντρική Μακεδονία: 117 προτάσεις, συνολικού ύψους 65,9 εκατ. ευρώ.
– Θεσσαλία: 90 αιτήσεις, με συνολικό προϋπολογισμό 65,6 εκατ. ευρώ.
– Πελοπόννησος: 70 προτάσεις, ύψους 46,5 εκατ. ευρώ, εκ των οποίων 25,2 εκατ. ευρώ αφορούν δημόσια χρηματοδότηση.
– Στερεά Ελλάδα: 33 αιτήσεις, με επενδύσεις ύψους 20,9 εκατ. ευρώ.
– Αττική: 30 προτάσεις, συνολικού προϋπολογισμού 15,4 εκατ. ευρώ.
– Δυτική Μακεδονία: 27 αιτήσεις, ύψους 17,9 εκατ. ευρώ.
– Ήπειρος: 22 προτάσεις, συνολικού ύψους 14,2 εκατ. ευρώ.
– Ανατολική Μακεδονία και Θράκη: 20 αιτήσεις, που αντιστοιχούν σε επενδύσεις 10,96 εκατ. ευρώ.
– Νότιο Αιγαίο: 10 επενδυτικά σχέδια, συνολικού προϋπολογισμού 5 εκατ. ευρώ.
– Βόρειο Αιγαίο: 10 αιτήσεις, ύψους 3,3 εκατ. ευρώ.
– Ιόνια Νησιά: μία πρόταση, προϋπολογισμού περίπου 498.000 ευρώ.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η σύγκριση μεταξύ Θεσσαλίας και Κεντρικής Μακεδονίας. Παρότι η Θεσσαλία έχει 27 λιγότερες αιτήσεις, ο συνολικός προϋπολογισμός των επενδύσεων είναι σχεδόν ίδιος. Ο μέσος προϋπολογισμός ανά αίτηση στη Θεσσαλία διαμορφώνεται κοντά στις 728.000 ευρώ, έναντι περίπου 563.000 ευρώ στην Κεντρική Μακεδονία.
Η Θεσσαλία ξεχωρίζει και ως προς το ύψος της αιτούμενης ενίσχυσης. Η δημόσια δαπάνη φτάνει τα 40,7 εκατ. ευρώ, ξεπερνώντας τα 36 εκατ. ευρώ της Κεντρικής Μακεδονίας, παρά τον μικρότερο αριθμό επενδυτικών σχεδίων.
Συνολικά, η Κρήτη, η Δυτική Ελλάδα, η Κεντρική Μακεδονία και η Θεσσαλία συγκεντρώνουν περίπου το 76% των επενδυτικών αιτήσεων. Τα στοιχεία αυτά αποτυπώνουν τις περιοχές όπου καταγράφεται σήμερα το μεγαλύτερο ενδιαφέρον για την επέκταση και την αναβάθμιση των θερμοκηπιακών εγκαταστάσεων.
Η χρηματοδότηση των επενδύσεων
Η υλοποίηση των σχεδίων θα εξαρτηθεί σε σημαντικό βαθμό από την εξασφάλιση της ιδιωτικής συμμετοχής, η οποία ανέρχεται συνολικά σε 209,4 εκατ. ευρώ. Για πολλούς παραγωγούς, η εξεύρεση των απαιτούμενων κεφαλαίων αποτελεί κρίσιμο παράγοντα για την ολοκλήρωση των επενδύσεων.
Πρόσθετη στήριξη αναμένεται να προσφέρουν τα νέα χρηματοδοτικά εργαλεία του Στρατηγικού Σχεδίου της ΚΑΠ 2023-2027. Τα εργαλεία αυτά πρόκειται να ενεργοποιηθούν το επόμενο διάστημα μέσω του Ταμείου Αγροτικής Επιχειρηματικότητας και θα διαθέσουν συνολική δημόσια χρηματοδότηση ύψους 160 εκατ. ευρώ.
Η αξιοποίηση των συγκεκριμένων μηχανισμών μπορεί να διευκολύνει την πρόσβαση των παραγωγών σε δανεισμό και να στηρίξει την κάλυψη της ιδιωτικής συμμετοχής. Παράλληλα, οι επενδύσεις σε σύγχρονα θερμοκήπια μπορούν να ενισχύσουν την παραγωγικότητα, να βελτιώσουν την ποιότητα των προϊόντων και να περιορίσουν την εξάρτηση από τις καιρικές συνθήκες.
Το επόμενο κρίσιμο στάδιο είναι η ολοκλήρωση της αξιολόγησης των αιτήσεων. Από τη διαδικασία θα προκύψουν ο τελικός αριθμός των δικαιούχων και το ύψος της δημόσιας χρηματοδότησης που θα διατεθεί σε κάθε Περιφέρεια. Η υψηλή ζήτηση για θερμοκήπια δείχνει, πάντως, ότι ο κλάδος βρίσκεται σε φάση έντονης επενδυτικής κινητικότητας και ότι οι παραγωγοί σε όλη την Ελλάδα αναζητούν σύγχρονες λύσεις για μια πιο ανταγωνιστική και ανθεκτική γεωργία.
