Μία ακόμη δικαστική εξέλιξη καταγράφεται στην υπόθεση του ομαδικού βιασμού και της δολοφονίας της Ελένης Τοπαλούδη, που συγκλόνισε την Ελλάδα τον Νοέμβριο του 2018 στη Ρόδο. Την ερχόμενη Τρίτη, 17 Νοεμβρίου 2026, το ΣΤ’ Ποινικό Τμήμα του Αρείου Πάγου θα εξετάσει εκ νέου την αίτηση επανεξέτασης που έχει καταθέσει η υπεράσπιση του Έλληνα καταδικασθέντος, επιδιώκοντας να ανατρέψει την απόφαση με την οποία το ανώτατο δικαστήριο είχε απορρίψει, πριν από δυόμισι χρόνια, τις αναιρέσεις των δύο δραστών.
Σχεδόν οκτώ χρόνια μετά τη δολοφονία της 21χρονης φοιτήτριας του Πανεπιστημίου Αιγαίου, η υπεράσπιση επιχειρεί να αξιοποιήσει το τελευταίο ένδικο βοήθημα που, σύμφωνα με τον συνήγορό της, απομένει στο πλαίσιο της ελληνικής Δικαιοσύνης.
Η νέα διαδικασία δεν συνιστά επανάληψη της δίκης ούτε σημαίνει ότι πρόκειται να εξεταστεί από την αρχή η ενοχή των δύο ανδρών. Το δικαστήριο καλείται να αποφανθεί για τη νομική ορθότητα της προηγούμενης απόφασής του και συγκεκριμένα αν υπάρχουν πλημμέλειες που δικαιολογούν την επανεξέταση των αναιρετικών λόγων.
Στο δικαστήριο αναμένεται να βρεθούν ο Χάρης Αμπράζης, συνήγορος του Έλληνα καταδικασθέντος, και ο Ευάγγελος Γκιούγκης, που εκπροσωπεί την οικογένεια της Ελένης Τοπαλούδη.
Η απόφαση του 2024 που επιχειρεί να ανατρέψει η υπεράσπιση
Στο επίκεντρο βρίσκεται η υπ’ αριθμόν 747/2024 απόφαση του Αρείου Πάγου, η οποία εκδόθηκε στις 23 Μαΐου 2024.
Με αυτήν, το ΣΤ’ Ποινικό Τμήμα απέρριψε τις αιτήσεις αναίρεσης που είχαν υποβάλει οι δύο άνδρες, οι οποίοι είχαν καταδικαστεί ομόφωνα από το Μικτό Ορκωτό Εφετείο Αθηνών για τη δολοφονία και τον ομαδικό βιασμό της φοιτήτριας.
Σε καθέναν είχε επιβληθεί ποινή ισόβιας κάθειρξης για την ανθρωποκτονία από πρόθεση και κάθειρξη 15 ετών για τον ομαδικό βιασμό, χωρίς να αναγνωριστεί κανένα ελαφρυντικό.
Η απόρριψη των αναιρέσεων από τον Άρειο Πάγο είχε καταστήσει τις καταδίκες αμετάκλητες, ολοκληρώνοντας τη συνήθη δικαστική διαδικασία.
Ωστόσο, ο Χάρης Αμπράζης, ο οποίος έχει αναλάβει την υπεράσπιση του Έλληνα καταδικασθέντος από το 2020, κατέθεσε αίτηση επανεξέτασης, υποστηρίζοντας ότι η απόφαση του ανώτατου δικαστηρίου είναι εσφαλμένη.
Η συγκεκριμένη αίτηση αφορά αποκλειστικά τον εντολέα του και όχι τον δεύτερο καταδικασθέντα.
Είχε συζητηθεί για πρώτη φορά στις 21 Ιανουαρίου 2025, χωρίς όμως να εκδοθεί απόφαση. Το Τμήμα όρισε νέα δικάσιμο για τις 17 Νοεμβρίου 2026, με διαφορετικό εισηγητή.
Η αλλαγή αυτή δεν συνοδεύτηκε από δημόσια αιτιολόγηση και δεν αποτελεί από μόνη της ένδειξη για την απόφαση που θα ληφθεί.
Τα αποτυπώματα, η αριστεροχειρία και τα τραύματα της Ελένης Τοπαλούδη
Η υπεράσπιση επαναφέρει σειρά επιχειρημάτων που είχαν προβληθεί κατά τη διαδικασία των αναιρέσεων, αμφισβητώντας κυρίως τον τρόπο με τον οποίο αξιολογήθηκαν τα αποδεικτικά στοιχεία.
Ένας από τους βασικούς ισχυρισμούς αφορά την αριστεροχειρία του Έλληνα καταδικασθέντος.
Ο συνήγορός του υποστηρίζει ότι ο εντολέας του είναι αριστερόχειρας, ενώ, σύμφωνα με την ερμηνεία που δίνει η υπεράσπιση στα ιατροδικαστικά ευρήματα, τα περισσότερα τραύματα στο σώμα της φοιτήτριας θα μπορούσαν να έχουν προκληθεί από δεξιόχειρα.
Με βάση αυτό το επιχείρημα επιχειρεί να αμφισβητήσει την έκταση της συμμετοχής του εντολέα του στη φονική επίθεση.
Στο ίδιο πλαίσιο επικαλείται τα αποτυπώματα που βρέθηκαν στο σίδερο σιδερώματος που χρησιμοποιήθηκε κατά την επίθεση.
Κατά την υπεράσπιση, τα συγκεκριμένα αποτυπώματα ανήκουν αποκλειστικά στον συγκατηγορούμενο αλβανικής καταγωγής.
Ο Έλληνας καταδικασθείς, σύμφωνα με τους ισχυρισμούς που προβάλλει, παραδέχεται ότι χτύπησε τη φοιτήτρια με ένα «δυνατό κροσέ», αρνείται όμως ότι είχε την ίδια συμμετοχή με τον συγκατηγορούμενό του στα υπόλοιπα γεγονότα.
Επιμένει επίσης ότι δεν συμμετείχε ενεργά στη μεταφορά της ημιλιπόθυμης Ελένης στη θάλασσα, επικαλούμενος ότι ίχνη αίματος είχαν εντοπιστεί στα παπούτσια του άλλου καταδικασθέντος.
Πρόκειται για ισχυρισμούς της υπεράσπισης, οι οποίοι δεν μεταβάλλουν τα πραγματικά περιστατικά που έγιναν δεκτά από το Μικτό Ορκωτό Εφετείο και στα οποία στηρίχθηκε η καταδικαστική του κρίση.
Οι ενστάσεις για τα δημοσιεύματα και το τεκμήριο αθωότητας
Ένα δεύτερο σκέλος της αίτησης αφορά τη διαδικασία της δίκης και τα δικαιώματα του κατηγορουμένου.
Η υπεράσπιση υποστηρίζει ότι κατά τη διάρκεια της εκδίκασης στο Εφετείο αναγνώστηκαν δημοσιεύματα με επικριτικό περιεχόμενο για τους κατηγορουμένους.
Συνδέει το γεγονός αυτό με την έντονη δημοσιότητα που είχε λάβει η υπόθεση, υποστηρίζοντας ότι δημιουργήθηκαν συνθήκες οι οποίες έθεσαν υπό αμφισβήτηση την τήρηση του τεκμηρίου αθωότητας.
Παράλληλα, επικαλείται δημόσιες δηλώσεις αξιωματούχων και εκπροσώπων των Αρχών, οι οποίες, σύμφωνα με τον συνήγορο, προεξοφλούσαν την ενοχή πριν ολοκληρωθεί η δικαστική διαδικασία.
Στην αίτηση περιλαμβάνονται ακόμη ενστάσεις για την ερμηνεία οπτικοακουστικού υλικού, τη συνεκτίμησή του με μαρτυρικές καταθέσεις και ορισμένα συμπεράσματα της ιατροδικαστικής πραγματογνωμοσύνης.
Επιπλέον, ο συνήγορος υποστηρίζει ότι δεν εξετάστηκαν επαρκώς ψηφιακά δεδομένα από συσκευές της Ελένης Τοπαλούδη, μεταξύ των οποίων τέσσερα κινητά τηλέφωνα και δύο ηλεκτρονικοί υπολογιστές.
Σε δικονομικό επίπεδο, τίθενται επίσης ζητήματα σχετικά με τις ημερομηνίες των κλήσεων, τον τρόπο επίδοσής τους στον κρατούμενο αντί στον συνήγορό του και τη νομιμότητα της παράστασης της πλευράς που υποστήριζε την κατηγορία.
Η υπεράσπιση θεωρεί ότι τα ζητήματα αυτά δεν αντιμετωπίστηκαν όπως έπρεπε από το ανώτατο δικαστήριο και ζητά να εξεταστούν εκ νέου.
Η εισαγγελική πρόταση και η στάση της οικογένειας
Αντίθετη στην αίτηση επανεξέτασης είχε ταχθεί η αντεισαγγελέας του Αρείου Πάγου Ελένη Κοντακτσή κατά την πρώτη συζήτηση, τον Ιανουάριο του 2025.
Η εισαγγελική λειτουργός είχε προτείνει την απόρριψή της, επισημαίνοντας ότι η απόφαση του Μικτού Ορκωτού Εφετείου διέθετε ειδική και εμπεριστατωμένη αιτιολογία.
Κατά την εισαγγελική κρίση, τα αποδεικτικά μέσα είχαν αξιολογηθεί επαρκώς, ενώ δεν διαπιστωνόταν παραβίαση των δικαιωμάτων των κατηγορουμένων.
Η κ. Κοντακτσή είχε υποστηρίξει και κατά την αρχική συζήτηση των αναιρέσεων, το 2023, την απόρριψή τους.
Απαντώντας τότε στην επιχειρηματολογία περί επιρροής της δημοσιότητας, είχε επισημάνει ότι «οι δικαστές δεν επηρεάζονται από τα δημοσιεύματα».
Από την πλευρά της οικογένειας Τοπαλούδη, ο δικηγόρος Ευάγγελος Γκιούγκης έχει υποστηρίξει ότι οι διαδικασίες τόσο στον πρώτο όσο και στον δεύτερο βαθμό διεξήχθησαν σύμφωνα με τις εγγυήσεις της δίκαιης δίκης.
Ο ίδιος θεωρεί ότι οι καταδικαστικές αποφάσεις στηρίζονται σε επαρκή αποδεικτικά στοιχεία και ότι οι ποινές που επιβλήθηκαν είναι απολύτως δικαιολογημένες.
Κατά τη δίκη στο Εφετείο, το 2022, είχε αναφερθεί στην προσπάθεια των δύο κατηγορουμένων να μεταθέσουν ο ένας στον άλλον τις ευθύνες, συνδέοντας τα βασανιστήρια που υπέστη η φοιτήτρια με την αντίστασή της στον βιασμό.
Τι μπορεί να αποφασίσει ο Άρειος Πάγος την Τρίτη
Η συζήτηση της 17ης Νοεμβρίου δεν αφορά νέα αξιολόγηση της ενοχής ή της αθωότητας των καταδικασθέντων.
Το ΣΤ’ Ποινικό Τμήμα θα εξετάσει καταρχάς εάν η αίτηση επανεξέτασης είναι παραδεκτή και, εφόσον κριθεί ότι μπορεί να εξεταστεί, εάν υπάρχουν βάσιμοι νομικοί λόγοι για να επανέλθει στην προηγούμενη απόφασή του.
Ένα από τα ζητήματα που μπορούν να τεθούν είναι εάν είχε παραλειφθεί η εξέταση ή η απάντηση σε συγκεκριμένο αναιρετικό λόγο.
Εάν η αίτηση απορριφθεί, η απόφαση 747/2024 θα παραμείνει σε ισχύ, μαζί με τις αμετάκλητες καταδίκες των δύο δραστών.
Εάν γίνει δεκτή, ο Άρειος Πάγος θα πρέπει να επανέλθει στα νομικά ζητήματα που θα κρίνει ότι απαιτούν νέα εξέταση. Αυτό δεν συνεπάγεται αυτομάτως ανατροπή των καταδικών ή επανάληψη της δίκης από την αρχή.
Σε κάθε περίπτωση, δεν είναι βέβαιο ότι η απόφαση θα εκδοθεί την ίδια ημέρα με τη συζήτηση.
Μέχρι την ολοκλήρωση της διαδικασίας, οι δύο καταδικασθέντες εξακολουθούν να εκτίουν τις ποινές τους.
